سىنىقشى

سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ ءۋاليحانوۆ اۋدانىندا «جاسقايرات» دەگەن شاعىن اۋىل بار.  كەشەگى كەڭەس وكىمەتى تۇسىندا ۇلكەن شارۋاشىلىق ەدى. ءتورت ت ۇلىك مال ءوسىرۋ, ەگىن سالۋ كاسىبىمەن اينالىسقان. 120-عا جۋىق ءۇي بولعان. بۇگىندە مۇنداي اۋىلدىڭ كوپشىلىگى جوق, ءتىپتى, مۇلدە قالمادى دەسە دە بولادى. ال ءبىزدىڭ اۋىل ءالى ورنىندا. بۇرىنعىداي قايناعان قىزۋ تىرلىك بولماسا دا قولىنداعى شاعىن مال-م ۇلىكتى جاراتىپ, ەل ىرگەسىن بۇزباي ۇستاپ وتىر. ءالى ەسىمدە, اۋىلدىڭ ارعى جاق بەتىنەن بەرگى بەتىنە ءوتىپ, قارا سومكەسىن يعىنا ءىلىپ, تەڭسەلە باسىپ كەلە جاتاتىن قيززات اتامىز اۋىل ۆەتەرينارى ەدى. ونىڭ كاسىبى مال ەمدەۋ, ءتورت ت ۇلىككە جەدەل جاردەم كورسەتۋ. ەشقانداي ارنايى وقۋ ورنىن بىتىرمەسە دە  تابيعاتتان بەرىلگەن قاسيەت –  مال مەن  جاننىڭ  ساقشىسى ەدى. ونىڭ سىنىقشىلىق قاسيەتى ەلگە ءمالىم. وسىنداي ەل قۇرمەتىنە بولەنگەن قيززات اۋباكىر ۇلىنىڭ (1917-1986 ج.ج.) ومىرىندە ۇلى وتان سوعىسىنىڭ زاردابى از ەمەس. ەكى قابىرعاسى, جاۋىرىنى سىنعان, ءبىر بارماعىنان ايىرىلعان. سوعىستا كورسەتكەن ەرلىگى ءۇشىن ەكى رەت «قىزىل جۇلدىز» وردەنىمەن, بىرنەشە مەدالدارمەن ماراپاتتالعان. تۋعان جەرىنە قايتىپ ورالعاننان كەيىن بويىنداعى ەمشىلىك قاسيەتى مەن كاسىبىن ءارى قاراي جالعاستىرادى. مەن اۋىلداعى 8 جىلدىق مەكتەپتى بىتىرگەننەن كەيىن بۇرىنعى تسەلينوگراد پەداگوگيكالىق ۋچيليششەسىنە وقۋعا ءتۇستىم. بىزبەن بىرگە كورشى اۋىلدان باعدات مۇحامەدينا دا وقىدى. اۋىلعا كەلىپ,  قايتاردا بەستوبە كەڭشارىنان اۆتوبۋسقا وتىرماقشى بولعان كەزىمىزدە باعدات اۆتوبۋستىڭ دوڭعالاعى مەن قاسىندا تۇرعان  بورەنەنىڭ اراسىندا قالىپ, جامباس سۇيەگى سىنىپ, ونى دەرەۋ اۋرۋحاناعا اكەتتى. سول جاقتان ول 4-5 اي جاتىپ, ەمدەلىپ شىقتى. بىراق اياعى قيسىق ءبىتىپتى. قيززات اتاما بارسا: «ءبىر جىل جۇرە تۇر, ونسىز بولمايدى. سودان سوڭ قيسىق بىتكەن جەرىن تۇزەت» – دەپتى وعان ول. ايتقانداي-اق, ءبىر جىلدان سوڭ ۋادەسىن ورىندادى. باعدات بۇرىنعىشا جۇرەتىن بولدى. قالاي ەمدەدى دەپ سۇراعانىمىزدا: «جىلقىنىڭ  ءسۇر قازىسىن الدىردى. ەكى-ءۇش كۇندە ءبىر سول قازى مايىمەن سىلاپ تۇردى. سىنعان سۇيەكتىڭ جىگىن تاپقانشا قاتتى قينالدىم, سودان كەيىن اۋىرعانى باسىلدى», دەگەن بولاتىن. وزىنە ەمدەلۋگە كەلە جاتقان ادامداردى الدىن الا بىلەدى ەكەن. «كەمپىر, شاي ىشەتىن, ەت جەيتىن قوناقتار كەلە جاتىر, دايىندال», دەگەندە, ونى قايدان بىلەسىڭ, دەپ سۇ­راسا, «اياق-قولىم قۇرىسىپ,  بەلىم جازدىرماي تۇر. بۇل كەلە جاتقان سىرقاتتاردىڭ بەلگىسى», دەيدى ەكەن. مۇنى  اكەسى تۋرالى قىزى ناعيما ايتادى. ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ارداگەرى, ەلى مەن جەرىنە ادال قىزمەت ەتكەن قيززات اۋباكىر ۇلى سەكىلدى اتا­مىزدىڭ ارتىندا قالعان ۇرپاق­تارى قاعيرا, مۇرات, ناعيمانىڭ بۇگىندە اتا-انا قۇرمەتىنە لايىق, شاڭىراعىن ۇستاپ, ۇرپاعىن جالعاستىرىپ كەلە جاتقان جايى بار. ءسارۋار قاماەۆا, دوتسەنت, فيلولوگيا  عىلىمدارىنىڭ كانديداتى.