14 تامىز, 2015

شىڭ باسىنداعى شىنار نەمەسە ءار ءجۇز ساۋلىقتان 124 قوزى العان ايتۋلى ەڭبەككەر انا تۋرالى ءسوز

437 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن
koi01 جالپى, شوپان بولۋ, ۇنەمى مال سوڭىندا ءجۇرىپ, ەل يگىلىگىن ەسەلەۋگە ۇلەس قوسۋ – كورىنگەننىڭ قولىنان كەلە بەرمەيتىن شارۋا. شوپان جۇمىسى ساعاتپەن ولشەنبەيدى. قىستا جۇزدەگەن باس قويدى بەتىن قارىپ, ساۋساقتارىن ءۇسىتىپ بارا جاتقان ىزعىرىق جەلدىڭ وتىندە ءجۇرىپ, قۇدىقتان قاۋعامەن سۋارىپ, ءشوبىن سالادى. كۇن جىلىلىق تانىتىپ كۇ­لىمدەسە, جەردە قار بولماسا, تەبىنگە شىعارادى. كوكتەمدە تاڭ اتا مالىن ورگىزىپ, تۇستە ءۇي الدىنا ءيىرىپ, اسىعىس تاماق ءىشىپ, كەرى ايداپ اكەتەدى. قوي تولدەيتىن شاقتار شوپان سۋدان مارجان جيناعانداي. ۇيقى دەگەنىڭىز جايىنا قالادى. تولىنەن بەزگەن تۇمسا توقتىمەن الىسىپ, وزدىگىنەن تۋا الماي جاتقان تالاي قويعا «اكۋشەركا» بولىپ جۇرگەندە, كوكجيەكتەن تاڭ شاپاعى الاۋلاپ, كۇننىڭ قالاي شىققانىن دا بىلمەيدى. ال شوپان ءۇشىن بۇل كۇندەلىكتى تىرلىك, ۇيرەنشىكتى قىزمەت, ونىڭ سۋىعىنا توڭىپ, ىستىعىنا كۇ­يىپ, قايىستاي قا­تىپ ابدەن ىسىل­عان. بۇگىنگى ءبىزدىڭ ءسوز ەتكەلى وتىرعان كەيىپكەرىمىز وسىن­داي ەڭبەك مايدانىنىڭ العى شەبىندە جۇرگەن جان. ليۋبا قۇباەۆا جولداسى ادە­بيەت ستامعازيەۆپەن بىرگە كە­ڭەس وداعى تۇسىندا كوپ جىلدار بويى «پارتيانىڭ ححV سەزى» كەڭشارىندا مال باقتى. زامان وزگەرىپ «با­لا­پان باسىنا, تۇرىمتاي تۇسىنا» كەتكەن كەزدەردە دە شو­پان تاياعىنان اجىرامادى. ارينە, ءتۇرلى قيىندىقتاردى, جوقشىلىقتى باسىنان وتكەردى. ادەبيەت تاۋەلسىزدىكتىڭ ال­عاش­­­قى قارلىعاشتارىنىڭ ءبىرى «اق­جوناس» جشس-دا اعا شوپان بو­­­لىپ, ءومىرىنىڭ جاڭا پاراعىن اشتى. نازىك جاندى جۇبايى وعان ۇزاق جىلدار سەنىمدى كو­مەك­شى بولا ءبىلدى. ايەل ادام رەتىندە تەك ءۇي ءىشىنىڭ شارۋاسىمەن عانا شۇعىلدانىپ قويماي, باعىمىنداعى مالدى كۇتۋ, قوي­دى سۋارۋ, قىرقۋمەن اينالىسىپ, تولدەتۋ كەزىندە ساق­مان­شىلارعا باس-كوز بولۋ جانە ت.ب. جۇمىستاردى دەنساۋلىعىنا قاراماي شىرق ءۇيىرىپ اتقاردى. وتارىنا كەلگەن كومەكشىلەرگە قاتاڭ تالاپ قويادى. كوپ ادام ونىڭ وتارىنا بارۋدان باس تارتادى. سەبەبى, ليۋبانىڭ مال باسى­نىڭ ساقتالۋىنا, كۇتىمىنە ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراپ, ادال ەڭبەك ەتۋى جانە وزگەلەردەن دە وسىنى تالاپ ەتۋى جەڭىلگە عا­­نا ۇيرەنگەن كەيبىرەۋلەرگە ۇنامايدى. جولداسى ادەبيەت ەكەۋى ەرەن ەڭبەكتەرىنىڭ ار­قاسىندا تالاي مارتە اۋداننىڭ, وبلىستىڭ چەمپيون شوپانى اتاندى. «ەڭبەك ەر اتاندىرادى» دەگەن وسى. ادەبيەتتىڭ زەينەتكەرلىككە شىعۋىنا جانە دەنساۋلىعىنا بايلانىستى 2013 جىلى اعا شوپاندىق جۇمىس ليۋبانىڭ وزىنە سەنىپ تاپسىرىلدى. سودان بەرى قاراۋىنداعى مالدى امان ساقتاپ (جىلدا 2-3 باس قويدان ارتىق شىعىن بەرمەي), ءتول الۋ كورسەتكىشىن ارتىعىمەن ورىنداۋدا. ليۋبا زاينەشقىزى ەڭبەك جولىن 1977 جىلى بۇرىنعى كەڭ­شاردا كومەكشى شوپان بولىپ باستاعان. سول جىلى ادەبيەت ستامعازيەۆپەن شاڭىراق كوتەر­گەن. وتباسىندا 2 ۇل, 3 قىز تاربيەلەگەن ۇلاعاتتى انا. بۇل تۋرالى «اقجوناس» جشس-نىڭ ديرەكتورى, اۋ­دانعا تانىمال ازامات مۇقار شاياحمەتوۆ تەبىرەنە اڭگىمەلەپ, وتكەن 2014 جىل ەلىمىزدى قۋاڭشىلىق جاي­لا­­عانىمەن ەستە قالدى. جاز بويى ءبىر تامشى جاڭ­بىر جاۋ­مادى. ىستىق 40-50 گرادۋسقا دەيىن كوتەرىلدى. جايىلىمداعى ءشوپتىڭ ءبارى كۇيىپ, وزەكتەر مەن كولشىكتەر كەۋىپ كەتتى. قۇدىق­تاردا سۋ تارتىلىپ, مالعا جەتپەي جاتتى. مۇنداي جاعداي كوپ­تەگەن جىلداردان بەرى كە­ز­دەس­پەگەن-ءدى. بىراق, ليۋبا تاعى دا ەر­لەدى! وسىلاي بولارىن الدىن الا بولجاعانداي, ءوزىنىڭ «ءتورت بۇرىش» دەگەن بەسشوقى تاۋىنىڭ شىعىسىنداعى (قان­داي دەگەنمەن اۋا رايىنىڭ قولايسىزدىعىنا قاراماي ول جەردىڭ ءشوبى شۇرايلى, سۋ مول بولىپ تۇرادى) جازدىق ورىنىنان جەلتوقساننىڭ 16-17-ءسى كۇندەرىنە دەيىن كوشپەي وتىرىپ, مالىن سەمىرتتى. ادال ەڭبەگى ءوز ناتيجەسىن بەرىپ, سە­مىز قويلاردى ۇرىقتاندىرۋ ناۋ­­قانى وتە جاقسى ءوتتى. 2015 جىلعى قوي تولدەتۋ ناۋقانىنىڭ قورىتىندىسىمەن ليۋبا قۇبا­ەۆا ءار 100 ساۋلىقتان 124-تەن قو­­زى الدى. جىل باسىندا وعان بەكىتىلگەن 524 باس انالىقتان 200-ءدىڭ ۇستىندە قوي ەگىزدەن تۋ­دى. ايەل ادامنىڭ مۇنداي كورسەتكىشكە جەتۋى بويىنداعى قىزمەتىنە دەگەن ادالدىعىنىڭ, ەڭبەكسۇيگىشتىگىنىڭ ناتيجەسى. قوناقجاي ليۋبا قىدىرىستاپ بارعان ادامعا قوعام يگىلىگىنەن ەمەس, ءوزىنىڭ جەكە مەنشىگىنەن قويىن نەمەسە ەشكىسىن سويىپ قۇرمەتتەيدى. الدەبىرەۋلەرگە ۇقساپ: «ماعان اناۋ كەرەك, مىنانى اپەرىڭدەر, جالاقىمدى وسىرىڭدەر», دەپ قيعىلىق سالمايدى. «قۇدايدىڭ بەرگەنىنە شۇكىرمىز. جۇمىس جاساساق, سونىڭ اقىسىن الىپ وتىرمىز», دەپ توقمەيىلسيدى. قازاق «ايەل – ءۇيدىڭ تۇتقاسى», دەيدى. قىرۋار شارۋانىڭ بەل ورتاسىندا جۇرسە دە ادەبيەت پەن ليۋبا ۇلىن ۇيا­­عا, قىزىن قياعا قوندىرىپ وتىر­عان ونەگەلى اتا-انا. 40 جىلعا جۋىق دالانىڭ دارابوزدارى سياقتانىپ, ەلەكتر جارىعى مەن گازى جوق شوقال اراسىندا, اۋا رايى­نىڭ نەبىر دۇلەي بورانى مەن ىستىعىنا قاراماي قوي باعىپ, جوعارى كورسەتكىشكە جەتۋ, وتباسىنىڭ جوعىن جوقتاپ, بالا تاربيەلەپ ءوسىرىپ, ۇلاعاتتى اتا-انا اتانۋ باتىرلىقپەن تەڭ دەسەك, ارتىق ايتپايمىز, دەيدى. بۇعان الىپ-قوسارىمىز جوق. بۇگىندە كەيبىر جىگىتتەرىمىز جەڭىل­دىڭ استىمەن, اۋىردىڭ ۇستىمەن جۇرۋگە ۇمتىلعان زاماندا ليۋبانىڭ ەرەن ەڭبەگىن ولارعا ۇلگى رەتىندە ۇسىنامىز. ادام قانداي ماماندىقتا جاساسا دا ونىڭ ءوز قيىندىعى بار. ىسىنە شىن بەرىلگەندەر عانا دۇنيەگە كىرپىش بولىپ قالانادى. شىڭ باسىنداعى شىنارداي دارالانعان اعا شوپانعا الدا دا الار اسۋلارىڭىز كوپ بولىپ, جۇل­دىزداي جارقىراي بەرىڭىز دەمەكپىز. قانات عۇماروۆ, قازاقستان جۋرناليستەر وداعىنىڭ مۇشەسى. اتىراۋ وبلىسى, قۇرمانعازى اۋدانى, گانيۋشكين سەلوسى.
سوڭعى جاڭالىقتار