وتىرىسقا قاتىسۋشىلارعا ارناعان سوزىندە پرەمەر-مينيستر ەلدە جۇرگىزىلىپ جاتقان كونستيتۋتسيالىق رەفورمانىڭ ماڭىزدىلىعىنا توقتالدى.
«قازاقستان ماڭىزدى ساياسي كەزەڭنەن وتۋدە. 15 ناۋرىزدا بولاتىن جالپىحالىقتىق رەفەرەندۋمدا ازاماتتار جاڭا كونستيتۋتسيانىڭ جوباسى بويىنشا داۋىس بەرەدى. جاڭا كونستيتۋتسيا پرەزيدەنتىمىز قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ادىلەتتى ءارى قۋاتتى قازاقستان قۇرۋعا باعىتتالعان اۋقىمدى ساياسي رەفورمالارىن ايقىن كورسەتەدى. ۇكىمەتتىڭ نەگىزگى مىندەتى – ەلىمىزدىڭ ورنىقتى ەكونوميكالىق ءوسۋىن قامتاماسىز ەتۋ ارقىلى ازاماتتاردىڭ تابىسىن ارتتىرۋ جانە ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن جاقسارتۋ. وسى ماقساتقا جەتۋ ءۇشىن جاڭا ينۆەستيتسيالىق تسيكلدى تولىققاندى ىسكە قوسۋعا باعىتتالعان كەشەندى شارالار جۇزەگە اسىرىلۋدا», دەدى ۇكىمەت باسشىسى.
سونىمەن قاتار 19 اقپاندا ۆاشينگتوندا وتكەن بەيبىتشىلىك كەڭەسىنىڭ العاشقى وتىرىسىنىڭ ەرەكشەلىگىنە نازار اۋدارىلدى.
«كەشە مەملەكەت باسشىسى بەيبىتشىلىك كەڭەسىنىڭ ءبىرىنشى وتىرىسىنا قاتىسىپ, اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپتىڭ تاياۋ شىعىستاعى جاعدايدى تۇراقتاندىرۋعا باعىتتالعان باستاماسىنا قولداۋ ءبىلدىردى. قازاقستان گازانى قالپىنا كەلتىرۋ ۇدەرىستەرىنە قاتىسۋعا مۇددەلى. امەريكا قۇراما شتاتتارىمەن قارىم-قاتىناستاردىڭ ورنىقتى دامۋى قازاقستاننىڭ سىرتقى ساياساتىنىڭ نەگىزگى باعىتتارىنىڭ ءبىرى بولىپ قالا بەرەدى», دەدى و.بەكتەنوۆ.
جيىنعا قاتىسقان اقش-تىڭ قازاقستانداعى ەلشىسى دجۋلي م. ستاففت ەكى ەل اراسىنداعى بايلانىستاردىڭ تەرەڭدەپ كەلە جاتقانىنا توقتالدى.
«پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ۆاشينگتوندا جاھاندىق ارەنادا سويلەگەن ءسوزى اسەرلى بولدى. ءبىز بۇگىندە جوعارى دەڭگەيدە ورنىققان ەكىجاقتى قارىم-قاتىناستارىمىزدىڭ ودان ءارى كەڭەيۋىن كۇتەمىز. كوممەرتسيالىق ىنتىماقتاستىعىمىز بىلتىر رەكوردتىق كورسەتكىشكە جەتتى. تەك وتكەن جىلدىڭ 4-توقسانىنىڭ وزىندە قازاقستاندىق جانە امەريكالىق كومپانيالار اراسىنداعى مامىلەلەر كولەمى 17 ملرد دوللارعا جەتتى. بۇل ناتيجەلەر ءبىزدىڭ كوزقاراسىمىزدىڭ ءبىر ەكەنىن جانە ەكى ەلدىڭ ەكونوميكالىق ءوسىمىن كورسەتەدى. ونىڭ يگىلىگىن حالقىمىز كورمەك, سونىمەن بىرگە ءوزارا قارىم-قاتىناسىمىز نىعايا تۇسەدى», دەدى اقش ەلشىسى.
وتىرىستا شەتەلدىك ينۆەستورلارمەن ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتۋ, ۇزاقمەرزىمدى كاپيتالدى, تەحنولوگيالاردى, ۇزدىك حالىقارالىق تاجىريبەلەردى تارتۋ, بيزنەسكە اشىق ءارى بولجامدى ورتا قالىپتاستىرۋ ماسەلەلەرى تالقىلاندى. ينۆەستور-كومپانيالاردىڭ وكىلدەرى ينۆەستيتسيالىق ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ وڭ ديناميكاسى مەن سالىق رەفورماسى اياسىندا رەتتەلەتىن ورتانىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى. سونداي-اق ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋعا, تسيفرلاندىرۋعا, ءوندىرىستى لوكاليزاتسيالاۋعا, وزىق تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋگە, تۇراقتى ەكونوميكالىق وسىمگە باعىتتالعان ۇزاقمەرزىمدى ارىپتەستىكتى قالىپتاستىرۋعا باسىمدىق بەرىلدى.
«سيتيبانك قازاقستان» اق باسقارما توراعاسى ساۋلە جاقاەۆا «س5+1» الاڭدارىنداعى ۋاعدالاستىقتاردى جالعاستىرۋ ماقساتىندا بيۋدجەتكە سالماق تۇسىرمەي, US EXIM كەپىلدىگى ارقىلى تەمىرجول, اۆياتسيالىق جانە اەروناۆيگاتسيالىق ينفراقۇرىلىمدى جاڭعىرتۋعا قارجى تارتىلعانىن ايتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل قادام ەلدىڭ تەحنولوگيالىق دەڭگەيى مەن ترانزيتتىك الەۋەتىن كۇشەيتەدى.
«Eurasia Group Kazakhstan» باس وپەراتسيالىق ديرەكتورى سەرگەي گلوككە ۇكىمەتتىڭ قولداۋىمەن ەلىمىزدە John Deere تەحنيكاسىن ءوندىرۋدى لوكاليزاتسيالاۋ, سەرۆيستىك ينفراقۇرىلىمدى كەڭەيتۋ مەن اوك-تە كووپەراتسيانى تەرەڭدەتۋ جوسپارلارى تۋرالى ايتتى. اتاپ ايتقاندا, تۇركىستان وبلىسىنداعى زاۋىتتا اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسى مەن كوكونىس وسىرۋگە ارنالعان جابدىقتار جەلىسىن ۇلعايتۋ كوزدەلگەن. سونداي-اق وتاندىق ماماندار اقش-تاعى John Deere كاسىپورىندارىندا بىلىكتىلىگىن ارتتىرادى. سەرگەي گلوككەنىڭ ايتۋىنشا, بىلتىر مەملەكەت باسشىسى جاريالاعان جۇمىسشى ماماندىقتارى جىلى كادرلىق الەۋەتتى كۇشەيتۋگە سەرپىن بەردى. اۋىل شارۋاشىلىعى سەكىلدى جەتەكشى سالالارعا ماماندار دايارلاۋ باسىم باعىت بولىپ قالا بەرەدى.
«Wabtec Corporation» كومپانياسىنىڭ تمد ەلدەرى مەن موڭعولياداعى دالالىق سەرۆيستەر جانە تەحنيكالىق قىزمەت كورسەتۋ جونىندەگى ۆيتسە-پرەزيدەنتى عايني دۇيسەنوۆا كاسىپورىنداردا تسيفرلىق تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ ارقىلى ءوندىرىستى كەڭەيتۋ جوسپارلارىن ءبولىستى. ەلىمىز امەريكالىق «Wabtec Corporation» حولدينگىنىڭ وڭىردەگى وندىرىستىك سەرىكتەستەرى اراسىندا كولەمى جاعىنان ەكىنشى ورىندا تۇر. ىنتىماقتاستىق جىلدارىندا ەلدە 700-دەن استام لوكوموتيۆ شىعارىلدى. كاسىپورىننىڭ وندىرىستىك قۋاتى جىلىنا 100 تەمىرجول تەحنيكاسىن قۇرايدى. قتج-مەن ارىپتەستىك شەڭبەرىندە لوكوموتيۆتەر مەن ديزەلدى قوزعالتقىشتاردى شىعارۋدى ودان ءارى ۇلعايتۋ جوسپارلانىپ وتىر. ەلىمىزدە تەمىرجول ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ, «وسال تۇستاردى» جويۋ بويىنشا جۇرگىزىلىپ جاتقان اۋقىمدى جۇمىستاردى ەسكەرە وتىرىپ, لوكوموتيۆ پاركىن جاڭارتۋ جانە وندىرىستىك قۋاتتاردى كەڭەيتۋ ەلدىڭ ترانزيتتىك الەۋەتى مەن وتكىزۋ قابىلەتىنە سەرپىن بەرەدى.
«Freedom Holding Corp.» باس اتقارۋشى ديرەكتورى تيمۋر تۋرلوۆ «C5+1» فورۋمى اياسىندا OpenAI جانە NVIDIA-مەن جاسالعان كەلىسىمدەر ەلىمىزگە ءبىلىم بەرۋ مەن جي-ءدى دامىتۋ سالاسىندا تۇبەگەيلى جاڭا مۇمكىندىكتەر اشاتىنىن ايتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل باستامالار تسيفرلىق ەكونوميكاعا كادرلاردى جۇيەلى دايارلاۋدى كوزدەيدى ءارى پاۆلودار وبلىسىنداعى «دەرەكتەردى وڭدەۋ ورتالىعى القابى» جوباسىن قوسا العاندا, زاماناۋي ەسەپتەۋ ينفراقۇرىلىمىن قالىپتاستىرۋعا نەگىز بولا الادى.
«Deloitte Kazakhstan» كومپانياسىنىڭ سالىق پراكتيكاسى جونىندەگى سەرىكتەسى ەلدوس سىزدىقوۆ ەلدە جۇرگىزىلىپ جاتقان سالىق رەفورماسى اياسىندا قابىلدانعان وزگەرىستەرگە وڭ باعا بەردى. سونىمەن قاتار ققس-تى ۋاقتىلى قايتارماعانى ءۇشىن ءوسىمپۇلدى ۋاقىتشا الىپ تاستاۋ مەن اكىمشىلەندىرۋ راسىمدەرىن جەتىلدىرۋ تەڭگەرىمدى سيپاتقا يە ەكەنىن, ال جاڭا نورمالار اشىقتىقتى ارتتىرۋعا, ىسكەرلىك ورتانى نىعايتۋعا باعىتتالعانىن اتاپ ءوتتى. جالپى, ارنايى سالىق رەجىمدەرىنىڭ پارامەترلەرىن قايتا قاراۋ, ەڭ الدىمەن, تەڭگەرىمسىزدىكتەردى جويۋعا, سالىق سالۋدىڭ ءادىل جۇيەسىن قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان.
كوتەرىلگەن ماسەلەلەرگە قاتىستى قارجى جانە سىرتقى ىستەر مينيسترلىكتەرىنىڭ باسشىلارى ءوز پىكىرىن ءبىلدىردى.
ءوز كەزەگىندە پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆ حالىقارالىق ارىپتەستەرمەن ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى نىعايتۋعا جانە قولايلى ينۆەستيتسيالىق احۋال قۇرۋعا بەيىلدى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. جاھاندىق تەحنولوگيالىق تىزبەكتەردى قالىپتاستىرۋ اياسىندا ۇكىمەت حالىقارالىق تەحنولوگيالىق كومپانيالاردى ىنتىماقتاستىققا تارتۋعا, سەرپىندى تسيفرلىق جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن ينفراقۇرىلىم قۇرۋعا باسىمدىق بەرەدى. وتىرىس قورىتىندىسىندا جاۋاپتى مەملەكەتتىك ورگاندارعا امەريكا ساۋدا پالاتاسىمەن بىرلەسىپ الداعى جۇمىستاردا جيىندا ايتىلعان باستامالار مەن بيزنەس ۇسىنىمدارىن ەسكەرۋ تاپسىرىلدى.
