«اۋىل» پارتياسى ورتالىق اپپارات باسشىسىنىڭ ورىنباسارى نۇرحات وراش ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىن ارالاپ, جۇرتشىلىقپەن كەزدەسىپ جۇرگەن «ادىلەتتى جانە پروگرەسسيۆتى قازاقستاننىڭ حالىقتىق كونستيتۋتسياسى ءۇشىن» جالپىۇلتتىق كواليتسيا مۇشەلەرىنە «جاڭا كونستيتۋتسييانى قابىلداۋدىڭ قانشالىقتى قاجەتتىلىگى بولدى؟» دەگەن ساۋال ءجيى قويىلاتىنىن جاسىرمادى. ونىڭ ايتۋىنشا, قازىرگى جۇرگىزىلىپ جاتقان كونستيتۋتسيالىق رەفورما – 2022 جىلى باستالعان ساياسي وزگەرىستەردىڭ زاڭدى ءارى لوگيكالىق جالعاسى. سول جىلى اتا زاڭىمىزعا ەنگىزىلگەن رەفورمالاردىڭ العاشقى پاكەتى قابىلدانىپ, ەل دامۋدىڭ جاڭا كەزەڭىنە اياق باستى. 2025 جىلدىڭ قىركۇيەگىندە مەملەكەت باسشىسى ق.توقاەۆ سۋپەرپرەزيدەنتتىك باسقارۋ ۇلگىسىنەن «كۇشتى پرەزيدەنت – ىقپالدى پارلامەنت – ەسەپ بەرەتىن ۇكىمەت» قاعيداتىن ۇسىندى. وسى كەزدە بىرقاتار قوعام بەلسەندىلەرى مەن ساراپشىلار پارلامەنتتى ۋنيتارلىق مەملەكەت قۇرىلىسىنا ساي رەفورمالاۋدى ۇسىنىس ەتىپ, 2025 جىلى قىركۇيەكتەگى جولداۋىندا مەملەكەت باسشىسى وسى ماسەلەنى تالقىلاۋعا شىعاردى. ارنايى جۇمىس توبى قۇرىلدى. كوميسسيا مۇشەلەرىنە 2 مىڭنان اسا ۇسىنىس تۇسسە, ونىڭ 600-ءى پارلامەنت جۇمىسىنا قاتىستى, ال 1 500-ءى مەملەكەتتىك بيلىكتىڭ باسقا تارماقتارى مەن كونستيتۋتسيانىڭ كەي باپتارىن رەفورمالاۋدى كورسەتكەن. وسىلايشا, پارلامەنتتى رەفورمالاۋ اۋقىمدى كونستيتۋتسيالىق رەفورماعا ۇلاستى.
«قوعامدىق كەلىسىم» رمم جەتەكشى ساراپشىسى, PhD ەرجان يبراەۆ اتا زاڭ جوباسىندا 77 باپقا قاتىستى وزگەرىستەر ەنگىزىلىپ جاتقانىن حابارلادى.
«كونستيتۋتسيا جوباسىنىڭ باستى ەرەكشەلىگى – ادامعا باعدارلانعان سيپاتى مەن يدەولوگيالىق مازمۇنىنىڭ كۇشەيتىلۋى. وسى نەگىزدە مەملەكەتتىڭ ستراتەگيالىق باعىتى – ءبىلىم مەن عىلىم, يننوۆاتسيانى دامىتۋ, مادەنيەتتى وركەندەتۋ. ويتكەنى الەمدە ادام بولجاي المايتىن ۇردىستەر ورىن الىپ جاتقان قازىرگى ۋاقىتتا ءبىلىم مەن يننوۆاتسيا سالاسى وتە وزەكتى. ەشبىر تابيعي قازبا بايلىعى جوق ەلدەردىڭ ادام كاپيتالىن ۇلعايتىپ, جوعارى دامىعان مەملەكەتتەر قاتارىنا ەنىپ وتىرعانى ءبىزدى دە ويلاندىرۋعا ءتيىس. 1965 جىلى تاۋەلسىزدىك العان كەزدە وتە كەدەي مەملەكەت سينگاپۋر «ەلدىڭ بايلىعى – ءبىلىمدى ادام» دەگەن ۇستانىممەن, ءبىلىم مەن تەحنولوگياعا, وعان قوسا ءتارتىپ پەن ەڭبەكقورلىق سياقتى ادامي قاسيەتتەرگە باسىمدىق بەرىپ, 25 جىل ىشىندە «ازيا بارىسىنا» اينالدى. سينگاپۋر 2025 جىلى ەكونوميكالىق باسەكەلەستىك بويىنشا شۆەيتساريادان كەيىن ەكىنشى ورىنعا, سول جىلى كاپيتالى بويىنشا ءبىرىنشى ورىنعا كوتەرىلدى. وتكەن جىلى قازاقستان ادام دامۋ يندەكسى بويىنشا الەمدە 67-ورىنعا يە بولدى. بۇل ورتادان ءسال جوعارى دەڭگەيدەگى مەملەكەتتەر قاتارىنا ەنگەنىمىزدى بىلدىرەدى. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, ەلىمىزدىڭ الەۋەتى وتە زور. وعان ەلىمىزدىڭ كەيىنگى جىلدارى ءبىلىم مەن عىلىمدى دامىتۋعا ايرىقشا كوڭىل ءبولىپ جاتقانى دالەل بولادى. مەملەكەتىمىز جاستارعا ينۆەستيتسيا قۇيىپ جاتىر. بىلىممەن قوسا تاربيەنى دە قاتار الىپ ءجۇرۋىمىز وتە ماڭىزدى», دەدى ە.يبراەۆ.
وبلىستىق جاستار ساياساتى باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى ءمادي جايلىباي ۇلى ءوڭىر جاستارىن 15 ناۋرىز كۇنى بولاتىن رەفەرەندۋمعا قاتىسۋعا شاقىردى.
ايتا كەتۋ كەرەك, اقتوبە وبلىسىندا 18–35 جاس ارالىعىنداعى 220 مىڭداي جاس تۇرادى. جاس بەلسەندى داستان قۇرمانباي جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىنداعى ۆولونتەرلىك قىزمەتكە قاتىستى باپتىڭ ەنگىزىلۋى جاستارعا سەنىم بەرىپ, قايىرىمدىلىق ءىس جاساۋعا قۇمار جاندار قاتارىن كوبەيتەدى دەگەن پىكىردە.
اقتوبە وبلىسى
