فوتو: ۆيدەودان الىنعان كادر
«كونستيتۋتسيا – مەملەكەتتىڭ قۇقىق جۇيەسىنىڭ ىرگەتاسى. ونىڭ نەگىزىندە قابىلداناتىن زاڭدار ارقايسىمىزدىڭ جانە ءار بالانىڭ ءومىرى, بولاشاعى مەن ءال-اۋقاتىنا تىكەلەي بايلانىستى. كونستيتۋتسيا جوباسى مازمۇندىق تۇرعىدان ءۇش ماڭىزدى تىرەككە نەگىزدەلەدى: بوستاندىقتار, قۇقىقتار جانە مىندەتتەر. ولاردىڭ بىرلىگى – كونستيتۋتسيانىڭ ءمانى مەن تۇتاستىعىن قالىپتاستىرادى. بوستاندىق پەن قۇقىققا مەملەكەت تاراپىنان كەپىلدىك بەرىلەدى, ال ولاردىڭ جۇزەگە اسىرىلۋى وزگەلەردىڭ قۇقىقتارىن بۇزۋعا جول بەرمەيتىن, كونستيتۋتسيالىق تارتىپكە نۇقسان كەلتىرمەيتىن جاۋاپتى مىنەز-ق ۇلىق جانە مىندەتتەردى ساقتاۋمەن قامتاماسىز ەتىلەدى», دەدى دينارا زاكيەۆا.
بۇل رەتتە ۋاكىل بىرقاتار كونستيتۋتسيالىق وزگەرىستەرگە نازار اۋدارىپ, نەگىزگى زاڭنىڭ باسىمدىعىن بەلگىلەپ بەردى.
«بىرىنشىدەن, ەكىنشى ءبولىمنىڭ اتاۋى وزگەرەدى. قازىرگى «ادام جانە ازامات» اتاۋىنىڭ ورنىنا «نەگىزگى قۇقىقتار, بوستاندىقتار مەن مىندەتتەر» دەگەن اتاۋ ۇسىنىلادى. بۇل وزگەرىس ادام مەن ازاماتتىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىنىڭ, سونداي-اق مىندەتتەرىنىڭ باسىم ماڭىزعا يە ەكەنىن ايقىن كورسەتەدى», دەپ سانايدى بالا قۇقىقتارى جونىندەگى ۋاكىل.
بۇل ءبولىم قۇرىلىمدىق تۇرعىدان 29 ءتۇرلى قۇقىقتى, بوستاندىقتى جانە مىندەتتى قامتيدى. كونستيتۋتسيا جوباسىندا بەكىتىلەتىن بارلىق قۇقىقتار مەن بوستاندىقتار ولاردى ىسكە اسىرۋ شارتتارىمەن قاتار بەلگىلەنەدى.
جاڭا كونستيتۋتسيادا قازاق ءتىلىنىڭ مارتەبەسى قالاي بەكىتىلمەك؟
تاعى ءبىر ماڭىزدىسى – كونستيتۋتسيانىڭ جوباسىندا ادامنىڭ بارلىق جەكە قۇقىقتارىنىڭ قول سۇعىلماۋشىلىعى تىكەلەي بەكىتىلگەن.
«جاڭا رەداكتسيادا قۇقىقتار مەن بوستاندىقتاردى جۇزەگە اسىرۋ باسقا ادامداردىڭ قۇقىقتارىن بۇزباۋعا جانە بوستاندىقتارىن شەكتەمەۋگە ءتيىس, كونستيتۋتسيالىق قۇرىلىمنىڭ نەگىزدەرىنە, قوعامدىق تارتىپكە, ازاماتتاردىڭ دەنساۋلىعىنا جانە قوعامنىڭ ادامگەرشىلىك بولمىسىنا نۇقسان كەلتىرمەۋى ءتيىس ەكەنى ناقتى ايقىندالادى. وسى تۇرعىدان العاندا, كونستيتۋتسيادا ادامنىڭ ار-نامىسى مەن قادىر-قاسيەتىنىڭ قول سۇعىلماۋشىلىعى جانە ولاردىڭ زاڭمەن قورعالاتىنى تۋرالى ەرەجەنىڭ ەرەكشە ماڭىزى بار. بۇل ادام ابىرويىن قورعاۋدى جاڭا دەڭگەيگە كوتەرمەك», دەدى ول.
مارات باشيموۆ: جەكە دەرەكتەردى قورعاۋ كونستيتۋتسيادا بەكىتىلۋى ءتيىس
كوميسسيا وتىرىسىندا اتاپ وتىلگەندەي, كونستيتۋتسياداعى حات الماسۋ, حابارلامالار مەن جەكە ءومىر قۇپياسىنىڭ قول سۇعىلماۋشىلىعى تۋرالى نورما بۇل قۇقىقتاردىڭ دا قورعالاتىنىن ايقىن كورسەتەدى.
«كونستيتۋتسيا جوباسى قازىرگى زامانعى ۇردىستەردى ەسكەرە وتىرىپ, بۇل قاعيدالاردىڭ تەحنولوگيالىق سەرپىن جاعدايىندا دا تولىق قولدانىلاتىنىن ناقتى ايقىندايدى. ار-وجدان بوستاندىعى, ەڭبەك ەتۋ قۇقىعى, ءجۇرىپ-تۇرۋ ەركىندىگى, تۇرعىن ۇيگە, مەنشىككە, دەنساۋلىق ساقتاۋعا قاتىستى قۇقىقتار وزگەرىسسىز قالىپ وتىر», دەپ قورىتىندىلادى دينارا زاكيەۆا.