ءماجىلىس سپيكەرى, پارتيا توراعاسى ەرلان قوشانوۆ جاڭا كونستيتۋتسيا ءماتىنى قوعاممەن بىرلەسىپ ازىرلەنگەنىن ءارى بۇل قۇجات مەملەكەت باسشىسىنىڭ ادىلەتتى قازاقستاندى قۇرۋ جولىنداعى اۋقىمدى رەفورمالار باعىتىنىڭ زاڭدى جالعاسى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
«جاڭا كونستيتۋتسيا حالىقپەن اشىق ديالوگ جۇرگىزۋ بارىسىندا قالىپتاسىپ, جۇرتشىلىقتىڭ شىنايى مۇددەسىن ايشىقتايدى. سوندىقتان اتا زاڭنىڭ جوباسىن «حالىق كونستيتۋتسياسى» دەپ اتاۋعا تولىق نەگىز بار. ول – ەلىمىزدىڭ ورنىقتى دامۋىنىڭ بەرىك نەگىزى بولارى انىق. ۇلتىمىزدى ۇيىستىراتىن فاكتورعا اينالۋى كەرەك. جاڭا جوبانىڭ ءار بابىن, ءار نورماسىن حالىققا كەڭىنەن ءتۇسىندىرۋىمىز كەرەك. «Amanat» پارتياسى وسى جۇمىستىڭ بەل ورتاسىندا بولۋعا ءتيىس. بۇل ءبىزدىڭ – ماڭىزدى مىندەتىمىز, تاريحي ميسسيامىز», دەدى ە.قوشانوۆ.
پارتيا توراعاسى كونستيتۋتسيا جوباسىنا بيلىك پەن قوعامنىڭ اشىق تالقىلاۋلارىنىڭ ناتيجەلەرى ەنگەنىن, قۇجاتتا وتانداستارىمىزدىڭ ارمان-تىلەكتەرى مەن ۇمتىلىستارى كورىنىس تاپقانىن اتاپ ءوتتى. وسىعان بايلانىستى, جاڭا جوبانىڭ كىرىسپەسىندە كەيىنگى جىلدارى ءاربىر تۇرعىنعا جاقىن بولا تۇسكەن قۇندىلىقتار – زاڭ مەن ءتارتىپ, ادال ازامات, تازا قازاقستان كورىنىس تاپتى. بۇل قۇندىلىقتار كونستيتۋتسيانىڭ بارلىق نورماسىن بويلاي ءوتىپ, مەملەكەتتىڭ الداعى دامۋىنا نەگىز بولاتىن قۋاتتى مورالدىق-قۇقىقتىق قالىبىن قالىپتاستىرادى.
ە.قوشانوۆ مەملەكەتتىڭ بولاشاق زاڭ شىعارۋشى ورگانى – قۇرىلتايعا ارنايى توقتالدى. كونستيتۋتسيا جوباسىنا سايكەس, جاڭا ءبىر پالاتالى پارلامەنت ايتارلىقتاي كۇشەيتىلگەن وكىلەتتىكتەرگە يە بولىپ, بيلىك تارماقتارى اراسىنداعى تەجەمەلىك تەپە-تەڭدىك جۇيەسىن تۇبەگەيلى جاڭعىرتادى. جاڭارتىلعان قۇرىلتاي مەملەكەت باسشىسىنىڭ «كۇشتى پرەزيدەنت – ىقپالدى پارلامەنت – ەسەپ بەرەتىن ۇكىمەت» فورمۋلاسىن تۇپكىلىكتى بەكىتەدى.
سونداي-اق ءماجىلىس سپيكەرى مەملەكەت باسشىسىنىڭ حالىق كەڭەسىن قۇرۋ جونىندەگى باستاماسى دەر كەزىندە قابىلدانعان اسا ماڭىزدى شەشىم ەكەنىن اتاپ ءوتتى. جيىندا ادىلەت ءمينيسترى ەرلان سارسەمباەۆ جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسى العاش رەت ادامعا باعدارلانعان مەملەكەت مودەلىنە كوشۋدى زاڭ جۇزىندە بەكىتەتىنىن, قوعامدى جاڭا دەڭگەيدە بىرىكتىرۋگە باعىتتالعان ء«بىرتۇتاس قازاقستان حالقى» ۇعىمىن ەنگىزەتىنىن اتاپ ءوتتى.
مەملەكەتتى جاڭعىرتۋ نەگىزىنە العاش رەت ادامي كاپيتالدى دامىتۋ قادامى الىنىپ وتىر. ياعني مەملەكەتتىڭ بارلىق رەسۋرسى ازاماتتاردىڭ الەۋەتىن اشۋ مەن قولداۋعا باعىتتالادى. پرەزيدەنتتىڭ بارلىق شەشىمىندە كورىنىس تاۋىپ كەلە جاتقان وسى وزىق يدەيا ەندى ەڭ جوعارى كونستيتۋتسيالىق دەڭگەيدە بەكىتىلەدى.
ادىلەت ءمينيسترى ەرلان سارسەمباەۆ جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسى العاش رەت ادامعا باعدارلانعان مەملەكەت مودەلىنە كوشۋدى زاڭ جۇزىندە بەكىتەتىنىن, قوعامدى جاڭا دەڭگەيدە بىرىكتىرۋگە باعىتتالعان ء«بىرتۇتاس قازاقستان حالقى» ۇعىمىن ەنگىزەتىنىن اتاپ ءوتتى. سونىمەن قاتار نەگىزگى زاڭ جوباسىندا دەربەس دەرەكتەردى قورعاۋعا ەرەكشە نازار اۋدارىلىپ, پروتسەسسۋالدىق ماجبۇرلەۋ شارالارىن قولدانۋ كەزىندە ادام قۇقىعىن قورعاۋدىڭ ناقتى نورمالارى ايقىندالدى.
دەپۋتاتتار جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىنداعى وزىق نوۆەللالار جونىندە ءوز كوزقاراستارىن ءبىلدىردى. باقىتجان بازاربەك پروپورتسيونالدى سايلاۋ جۇيەسىن ەنگىزۋدىڭ ماڭىزىن اتاپ ءوتىپ, ول ساياساتكەرلەردىڭ سايلاۋشىلار الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىگىن ارتتىراتىنىن ايتتى. قايرات بالابيەۆ «زاڭ مەن ءتارتىپ» قاعيداتى جازالاۋدان ەمەس, وتباسىنداعى تاربيەدەن جانە زورلىق-زومبىلىق پەن قۇقىقبۇزۋشىلىققا توزبەۋشىلىك مادەنيەتىن قالىپتاستىرۋدان باستالاتىنىن جەتكىزدى. سنەجاننا يماشەۆا جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسى ادام جانە ونىڭ قۇقىعى مەملەكەت باسىمدىعى رەتىندە العاش رەت نەگىزگى زاڭ دەڭگەيىندە بەكىتەتىنىن اتاپ ءوتتى. يۋليا كۋچينسكايا جاڭا كونستيتۋتسيا ۇراندارعا ەمەس, اتسالىسۋعا, جاۋاپكەرشىلىككە جانە ناقتى ىقپال ەتۋ تەتىكتەرىنە نەگىزدەلگەن كەمەل ازاماتتىق پاتريوتيزم مودەلىن قالىپتاستىراتىنىن ايتتى.
نۇرتاي سابيليانوۆ ءبىر پالاتالى پارلامەنت ەڭ الدىمەن جەدەل شەشىم قابىلداۋ مۇمكىندىگىن, اشىق جاۋاپكەرشىلىك پەن قوعامنىڭ بيلىككە دەگەن سەنىمىن ارتتىراتىنىن اتاپ ءوتتى. نارتاي سارسەنعاليەۆ عىلىم, ءبىلىم مەن يننوۆاتسيانىڭ كونستيتۋتسيادا بەكىتىلۋى ادامي كاپيتالدى مەملەكەتتىڭ باستى بايلىعى رەتىندە ناقتى مويىنداۋ ەكەنىن ايتتى. نيكيتا شاتالوۆ پارلامەنتتىڭ كەلىسىمىمەن تاعايىندالاتىن ۆيتسە-پرەزيدەنت ينستيتۋتى بيلىك جۇيەسىنىڭ تۇراقتىلىعى مەن بولجامدىلىعىن قامتاماسىز ەتەتىن جاڭا ارحيتەكتۋرانى قالىپتاستىراتىنىن اتاپ ءوتتى. فراكتسيانىڭ بارشا دەپۋتاتى الداعى اۋقىمدى كونستيتۋتسيالىق وزگەرىستەردىڭ ماڭىزىن اتاپ ءوتىپ, جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىنا قولداۋ ءبىلدىردى.
