ساياسات • 30 قاڭتار, 2026

سۋدى ۇنەمدەۋ – ءوڭىر دامۋىنىڭ وزەگى

30 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى قانات بوزىمباەۆ جۇمىس ساپارىمەن جەتىسۋ وبلىسىنا بارىپ, ۆەگەتاتسيا كەزەڭىنە دايىن­دىق, سۋ رەسۋرستارىن ءتيىمدى پايدا­لانۋ مەن «اۋىل اماناتى» باع­دار­لاماسى اياسىندا اۋىلداعى كاسىپ­­كەرلىكتى دامىتۋ ماسەلەسىنە ار­­نال­عان كەڭەس وتكىزدى. سون­­داي-اق ۆيتسە-پرەمەر وڭىردەگى بىر­­قاتار گيدروتەحنيكالىق نىسان­دار­­­دىڭ جاي-كۇيىمەن تانىستى.

سۋدى ۇنەمدەۋ – ءوڭىر دامۋىنىڭ وزەگى

كەڭەسكە جەتىسۋ وبلىسىنىڭ اكىمى بەيبىت يساباەۆ, سۋ رەسۋرستارى جانە يرريگاتسيا ءمينيسترى نۇرجان نۇرجىگىتوۆ, اۋىل شارۋاشىلىعى ۆيتسە-ءمينيسترى ازات سۇلتانوۆ قاتىستى. جيىندا سۋ تاپشىلىعى قاۋپىن ازايتۋعا سۋ ۇنەمدەۋ تەحنولوگيالارىن جەدەل ەنگىزۋ مەن ىلعالدى كوپ قاجەت ەتەتىن داقىلداردىڭ ەگىس كولەمىن كەزەڭ-كەزەڭىمەن قىسقارتۋ قاجەت ەكەنى ايتىلدى.

جەتىسۋ وبلىسىنىڭ اۋىل شارۋاشى­لىعى قاجەتتىلىگىنە بيىلعا بەلگىلەنگەن سۋ پايدالانۋ ءليميتى 1,877 ملرد تەكشە مەتردى قۇرايدى. ونىڭ 1,837 ملرد تەكشە مەترى ەگىستىكتى سۋارۋعا باعىتتالعان. وبلىس اكىمدىگىنىڭ مالىمەتىنشە, وڭىردە جوسپارلانعان ەگىس القابى 147 مىڭ گەكتار, ال قازىرگى ۋاقىتتا بارلىق سۋ قويماسى سۋ جيناۋ رەجىمىندە جۇمىس ىستەپ تۇر.

زاماناۋي سۋارۋ جۇيەلەرىن ەنگىزۋدى ىنتالاندىرۋ ماقساتىندا ۇڭعىما بۇر­عى­­لاۋ, ينفراقۇرىلىم تارتۋ مەن سۋ ۇنەم­­دەيتىن جابدىقتاردى ساتىپ الۋ شى­عىن­­دارىن وتەۋ ۇلەسى 50%-دان 80%-عا دەيىن ارتتى. بۇعان قوسا ەگىنگە قاجەتتى سۋعا سارالانعان تاريف ەنگىزىلىپ, سۋ ۇنەم­دەۋ تەحنولوگيالارىن پايدالاناتىن شا­رۋالارعا سۋ قۇنىن سۋبسيديالاۋ 60%-دان 85%-عا دەيىن ۇلعايتىلدى. ال مۇنداي تەح­نولوگيالاردى قولدانبايتىن شارۋا­شىلىقتارعا سۋبسيديا مولشەرى جىل سايىن 10%-عا قىسقارتىلىپ وتىرادى.

قابىلدانعان شارالار ناتيجەسىندە سۋ ۇنەمدەۋ تەحنولوگيالارى ەنگىزىلەتىن القاپتاردىڭ كولەمى جىل سايىن 150 مىڭ گەكتارعا ۇلعايدى. بۇل مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا تولىق سايكەس كەلەدى. جالپى, ەل بويىنشا مۇنداي تەحنولوگيالار 543,5 مىڭ گەكتار سۋارمالى جەردە قولدانىلىپ, 874 ملن تەكشە مەتر سۋ ۇنەمدەلگەن. جەتىسۋ وبلىسىندا سۋ ۇنەمدەۋ جۇيەلەرى 33,7 مىڭ گەكتار القاپتا ەنگىزىلگەن.

اا

قانات بوزىمباەۆ وبلىس اكىمدىگىنە 2030 جىلعا دەيىن سۋارمالى جەرلەردە سۋ ۇنەمدەۋ تەحنولوگيالارىن كەزەڭ-كەزەڭىمەن 100 پايىز ەنگىزۋدى قامتاماسىز ەتۋدى تاپسىردى. ونىڭ ايتۋىنشا, كەڭەس داۋىرىندە پايدالانۋعا بەرىلگەن سۋارمالى جەرلەردى قالپىنا كەلتىرۋگە ءارى مەليوراتيۆتىك جاعدايىن جاقسارتۋعا ەرەكشە كوڭىل ءبولۋ قاجەت. بۇرىن توزعان القاپتاردى اينالىمعا ەنگىزۋ ارقىلى سۋارمالى جەرلەردىڭ اۋماعىن كەڭەيتۋ ماڭىزدى. بۇعان قوسا سۋ سالاسىنداعى «قارا نارىقتى» تولىق جويىپ, بارلىق زاڭبۇزۋشىلىقتى قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ قاتىسۋىمەن قاتاڭ تۇردە توقتاتۋ قاجەت ەكەنى ايتىلدى.

ەگىنگە قاجەتتى سۋدى اشىق ءارى ءادىل ءبولۋ ماقساتىندا پيلوتتىق رەجىمدە جاڭا بيللينگ جۇيەسى ەنگىزىلىپ جاتىر. بۇل جۇيە ارقىلى سۋ پايدالانۋ­شىلار مەن «قازسۋشار» رمك اراسىنداعى ءوتىنىم بەرۋ, كەلىسىمشارت جاساۋ مەن تولەم جۇرگىزۋ ۇدەرىستەرى تولىق تسيفرلان­دى­رىل­عان. فەرمەرلەرگە ءتۇسىندىرۋ جۇ­مىس­تارىن جۇرگىزۋگە ارنايى جۇمىس توبى قۇرىلىپ, وبلىستىڭ التى اۋدانىندا شامامەن 450 شارۋامەن كەزدەسۋ ءوتتى.

2028 جىلعا دەيىنگى سۋ شارۋاشىلىعىن كەشەندى دامىتۋ جوسپارى اياسىندا ءۇش سۋ قويماسىن, ەكى گيدروتوراپتى, ءبىر ماگيس­ترالدى كانالدى رەكونسترۋكتسيالاۋعا ارنالعان جوبالاۋ-سمەتالىق قۇجات ازىرلەنىپ جاتىر. سونداي-اق جەكە ينۆەس­تيتسيالار ەسەبىنەن سىيىمدىلىعى 80 ملن تەكشە مەتر بولاتىن ءبىر سۋ قويماسىن سالۋ مەن تاعى جەتى سۋ قويماسىنىڭ قۇرىلىسىنا تەحنيكالىق-ەكونوميكا­لىق نەگىزدەمە دايىنداۋ جوسپارلانعان. بۇدان بولەك 2 مىڭ شاقىرىمنان استام سۋارۋ كانالىن قالپىنا كەلتىرۋ مەن 400 شاقىرىمعا جۋىق كانالعا اۆتوماتتاندىرۋ جۇيەسىن ەنگىزۋ كوزدەلگەن.

يسلام دامۋ بانكىمەن بىرلەسىپ, وڭىردە سۋارۋ جەلىلەرىن رەكونسترۋكتسيالاۋ بو­يىنشا التى جوبا ىسكە اسىرىلىپ جاتىر. ونىڭ بىرەۋى اياقتالعان, ال جالپى ۇزىندىعى 400 شاقىرىمنان اساتىن تاعى ەكى جوبا بيىل پايدالانۋعا بەرىلەدى. ۆيتسە-پرەمەر وبلىس اكىمدىگى مەن سۋ رەسۋرستارى جانە يرريگاتسيا مينيسترلىگىنە بارلىق جوبانىڭ ۋاقتىلى ءارى ساپالى ورىندالۋىن قامتاماسىز ەتۋدى تاپسىردى.

بۇعان قوسا ساپار بارىسىندا اۋىلدىق اۋماقتاردىڭ تۇراقتى دامۋىنا باعىت­تالعان «اۋىل اماناتى» باعدار­لا­ما­سىنىڭ جۇزەگە اسىرىلۋ بارىسى تال­قىلان­دى. باعدارلاما اۋىل تۇرعىندارى­نىڭ ءومىر ساپاسىن بيۋدجەتتىك ميكرونەسيەلەر بەرۋ ارقىلى ارتتىرۋدى كوزدەيدى. 2026–2028 جىلدارى رەسپۋبليكا بويىنشا بۇل ماقساتقا 450 ملرد تەڭگە ءبولىنۋ جوس­پارلانعان, ونىڭ 22,6 ملرد تەڭگەسى – جەتىسۋ وبلىسىنا تيەسىلى. بيىل وڭىردە اۋىل كاسىپكەرلىگى مەن كووپەراتسيانى دا­مىتۋعا باعىتتالعان شامامەن 400 جوبانى ىسكە اسىرۋ كوزدەلىپ وتىر. وبلىس اكىمدىگى مەن ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىنە باعدارلامانىڭ ساپالى ورىندالۋىن ەرەكشە باقىلاۋدا ۇستاۋ تاپسىرىلدى.

سوڭعى جاڭالىقتار