لوندوندا ءجۇرىپ قۋاندىم

قازاقستان رەسپۋبليكاسى­نىڭ ەكونوميكالىق جاعدايى ورتا­لىق ازيا مەملەكەتتەرى اراسىنداعى ەڭ تابىستى بولىپ سانالاتىنى بارىمىزگە ءمالىم. 1995 جىلدان بەرى ەل بويىنشا ءىجو-ءنىڭ جىل سايىنعى ءوسۋ قارقىنى ورتا شامامەن 5,60 پا­يىزدى كورسەتىپ كەلەدى. الايدا, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەكونوميكاسى دامىعان ەلدەرگە قاراعاندا, ءبىرشاما ارتتا كەلەدى. سوندىقتان,  رەسپۋبليكامىز­دىڭ ەكونوميكاسى تولىقتاي اشى­لىپ, قارقىندى دامۋ ءۇشىن, ءبىز  دسۇ-عا مۇشەلىككە ەرتەرەك كىرۋى­مىز قاجەت ەدى. وسى ماقسات­تىڭ ورىندالعانىنا لوندوندا ءجۇرىپ قۋانعان جايىم بار. مەملەكەت باسشىسى نۇر­سۇلتان نازارباەۆ رەسپۋب­ليكامىزدىڭ  دسۇ-عا مۇشە بولۋىپ كىرۋىن اۋەل باستان قولداپ, وسى رەتتە ۇلكەن جۇمىس­تار جۇرگىزۋى عانيبەت. 2009 جىلى كەدەن وداعى ەلدەرى – قازاقستان, بەلارۋس جانە رەسەي بىرىڭعاي كەدەندىك اۋماق رەتىندە دسۇ-عا قوسىلاتىنى جونىندە مامىلەگە كەلگەن. كوپ ۇزاماي 2012 جىلى كەدەندىك وداقتىڭ ءبىر مۇشەسى رەسەي دسۇ-عا كىردى, بىراق قازاقستان بەلگىلى ءبىر سەبەپتەرمەن قالىپ قويدى. وسىنداي جاعدايعا قارا­ماس­­­­­تان, پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ 2014 جىلدىڭ سو­ڭىنا دەيىن قازاقستان دسۇ-عا كىرۋ جونىندەگى كەلىسسوزدەردى اياقتايتىنىن مالىمدەدى. الاي­دا, 2014  جىل­­دىڭ كوك­تەمىندەگى رەسەي مەن ۋكراي­­نا ارا­سىن­­­داعى جانجال قازاق­­ستان­نىڭ دسۇ-عا كىرمەۋىنە اكەلىپ سوق­تىردى. سەبەبى, نۇرسۇلتان نازارباەۆ­تىڭ ءوتىنىشى بويىنشا قۇرىل­عان قازاقستان-رەسەي دەلەگاتسياسىنىڭ بىرلەسكەن كەلىسسوزى ارقىلى دسۇ-عا كىرۋ جۇزەگە اسپاقشى بولعان. انى­عىندا, اقش رەسەيدىڭ فەدە­رالدىق ۆەتەرينارلىق جانە فيتوسانيتارلىق باقىلاۋ قىز­مەتىنىڭ (روسسەلحوزنادزور) ماماندارىن قازاقستاننىڭ دۇنيەجۇزىلىك ساۋدا ۇيىمىنا كىرۋىنە قاتىستى كەلىسسوزدەرگە قاتىستىرۋدان باس تارتقان ەدى. ەلىمىزدىڭ ەكونوميكاسى جىلدان-جىلعا دامىپ كەلەدى. ايتكەنمەن, قازاقستان ەكونوميكاسى دسۇ-عا مۇشەلىككە دايىن ەمەس دەيتىندەر دە بولعان. دسۇ مۇشەلەرىنىڭ ايتۋى بويىنشا, بۇل ۇيىم دامۋشى ەلدەردىڭ ەرەكشە قاجەتتىلىكتەرىن ءۇش جولمەن قامتاماسىز ەتەدى. ءبىرىنشى جولى. دسۇ-نىڭ كەلىسىمدەرى دامۋشى ەلدەرگە قاتىستى ءۇش ەرەكشە ەرەجەلەرمەن قامتاماسىز ەتىلەدى. ءبىرىنشى – دسۇ-نىڭ كەلىسىمدەرى وزدەرىنىڭ مىندەتتەرىن جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن دامۋشى ەلدەردەن قوسىمشا ۋاقىتتى تالاپ ەتەدى. ەكىنشى – دسۇ-نىڭ ارنايى ەرەجەلەرى دامۋشى ەلدەردىڭ ساۋدا مۇمكىندىكتەرىن نارىق ارقىلى, ياعني جەڭىل ونەركاسىپتى, ءارتۇرلى سەرۆيستەردى, ساۋدادا كەزدەسەتىن تەحنيكالىق كەدەر­گىلەردى ەسكەرىپ, دامىتۋ ءۇشىن بەرىلەدى. ءۇشىنشى – دامۋشى ەلدەردىڭ مۇددەلەرىن قورعاۋ ءۇشىن, وتاندىق نەمەسە حالىقارالىق ءىس-شارالاردى قابىلداۋ كەزىندەگى ەرەجەلەر: قورعانىستى نىعايتۋ, دەمپينگكە قارسى, ساۋدادا كەزدەسەتىن تەحنيكالىق كەدەرگىلەر بولىپ تابىلادى. ءتورتىنشى – دامۋشى ەلدەردىڭ دامۋىنا قاجەتتى ەرەجەلەر: تەحنيكالىق, ۆەتەرينارلىق جانە فيتوسانيتارلىق ستاندارتتار مەن ولاردىڭ وتاندىق تەلەكوممۋنيكاتسيا سەكتورىن نىعايتۋىن تەكسەرەدى. ەكىنشى جولى. ساۋدا جانە دامۋ جونىندەگى دسۇ كوميتەتى دامۋشى ەلدەردىڭ ساۋدا, بورىش جانە تەحنولوگيالار ترانسفەرتىنە ارنايى تاقىرىپ رەتىندە نازار اۋدارادى. بۇل دامۋشى ەلدەرگە قارجىلاي كومەك بەرە وتىرىپ, تەحنيكالىق ىنتىماقتاستىقتارىن ارتتىرۋ, وعان قوسا, دامۋشى جانە دامىعان ەلدەر اراسىنداعى ساۋدا-ساتتىق جۇيەسىن نىعايتا ءتۇسۋ بولىپ تابىلادى. ءۇشىنشى جولى. دسۇ جىل سايىن 500-گە جۋىق تەحنيكالىق ايماقتا ءارتۇرلى وقىتۋ شارالارىن جۇرگىزەدى. ونىڭ باستى ماقساتى – جاڭا تەحنولوگيامەن تانىستىرا وتىرىپ, ساۋدا ۇيىمى جايلى ساۋاتتارىن اشۋ. قازاقستان قازىر وسى ءۇش جول­دىڭ ۇشەۋىنەن دە ءوتتى. جوعا­رىدا ايتىپ كەتكەن دسۇ-نىڭ دامۋشى ەلدەرگە دەگەن قول­داۋلارى قازاقستان ەكونومي­كاسىنىڭ قارقىندى دامۋىنا زور اسەر ەتەدى. سوندىقتان, بارشا قازاقستاندىقتار پرەزي­دەنتىمىزدى قولداپ, دسۇ-عا مۇشە بولعاندىعىنا قۋانايىق! سوزبەن ەمەس, ىسپەن. وسى مارتەبەنى بارىنشا بەكەم ۇستاپ تۇرايىق.   ءبىرجان ازىمبەرديەۆ, «بولاشاق» باعدارلاما­سى­نىڭ حالىقارالىق ستيپەندياتى. لوندون قالالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ماگيسترانتى, وكسفورد برۋكس ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ باكالاۆر تۇلەگى. لوندون.