كەيىنگى ءۇش جىل بويى كومپانيا ەلىمىزدىڭ كاسىپورىندارىنا قوماقتى ينۆەستيتسيا قۇيىپ كەلەدى. بۇل ءوز ناتيجەسىن بەردى. ەكى جىلدا ERG-ءدىڭ «تەمىر» ديۆيزيونىنان باسقا بارلىق كاسىپورنى تاريحي ەڭ جوعارى وندىرىستىك كورسەتكىشتەرمەن جۇمىس ىستەپ كەلەدى. ERG باسشىسى «قازحروم» تۇك» اق-نىڭ اقتوبە فەرروقورىتپا زاۋىتىنداعى ءوندىرىستىڭ ەكولوگيالىق تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان نەگىزگى جوبالاردىڭ ءبىرى – بىرەگەي كادەگە جاراتۋ ستانساسىنىڭ قۇرىلىس قارقىنىن باعالادى. بۇل جوبا – كومپانيانىڭ ەكولوگيالىق ستراتەگياسىنىڭ زاڭدى جالعاسى. قازىر فەرروقورىتپا گازىن كادەگە جاراتۋدىڭ ەڭ ءتيىمدى شەشىمدەرىنىڭ ءبىرى سانالادى. اتالعان گاز 80 مۆت ەلەكتر ەنەرگياسىن ءوندىرۋ ءۇشىن پايدالانىلىپ, كاسىپورىندى ەكولوگيالىق تازا مەنشىكتى ەنەرگيا كوزىمەن قامتاماسىز ەتەدى.
اقتوبە فەرروقورىتپا زاۋىتىنىڭ جاڭارتىلعان ديسپەتچەرلىك ورتالىعىندا شۋحرات يبراگيموۆ 4-بالقىتۋ تسەحىنىڭ تسيفرلىق ەگىزىنىڭ مۇمكىندىكتەرىمەن تانىستى. جاڭا جۇيەدە تەحنولوگيالىق ۇدەرىستەردى ناقتى ۋاقىت رەجىمىندە كورۋگە بولادى. بۇل تەحنولوگتەرگە ءبىر مونيتور ارقىلى بۇكىل ۇدەرىستى باقىلاۋعا, قىسقا ۋاقىت ىشىندە تسەحتى ۆيرتۋالدى ارالاپ شىعۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. كەيىنگى بەس جىلدا ERG-ءدىڭ تسيفرلاندىرۋ مەن جاساندى ينتەللەكتىنى ەنگىزۋگە قۇيعان ينۆەستيتسياسى – 117 ملن دوللار مەجەسىندە.
اقتوبە فەرروقورىتپا زاۋىتى, ءدوڭ تاۋ-كەن بايىتۋ كومبيناتى مەن اقتوبە جىلۋ ەلەكتر ستانساسىنىڭ ەڭبەك ۇجىمدارىمەن كەزدەسكەن ERG ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ توراعاسى 2025 جىلعى جۇمىستارى ءۇشىن ولارعا العىسىن ايتا كەلە, كومپانيانىڭ الداعى جوسپارلارىمەن ءبولىستى.
– حروم ديۆيزيونى وتكەن جىلى بىرقاتار سىن-قاتەرلەرگە تاپ بولدى. ءبىز «بولاشاق» كەنىشىندەگى ەڭ كۇردەلى ماسەلەلەردى شەشتىك, عالىمداردى ىسكە تارتتىق جانە بۇگىندە كەنىش قالىپتى رەجىمدە جۇمىس ىستەپ تۇر. ERG Green بىرەگەي فلوتاتسيا ۋچاسكەسىن ىسكە قوستىق, قازىر قالدىقتاردان حروم ءوندىرىپ جاتىرمىز. بيىل جانە الداعى جىلدارى ERG دامۋ قارقىنىن باسەڭدەتپەي, نەگىزگى ينۆەستيتسيالىق جانە الەۋمەتتىك جوبالاردى ىسكە اسىرۋ باعىتىن ساقتايدى, – دەدى شۋحرات يبراگيموۆ.
جۇزدەسۋدە قاۋىپسىزدىك ماسەلەسىنە ەرەكشە نازار اۋدارىلدى. «توپ ءۇشىن قاۋىپسىزدىك – ەڭ نەگىزگى باسىمدىق. قاۋىپسىزدىك قامتاماسىز ەتىلگەن جاعدايدا عانا وندىرىستىك جەتىستىكتەر تۋرالى ايتۋعا بولادى», دەپ اتاپ ءوتتى شۋحرات يبراگيموۆ.
كەزدەسۋ بارىسىندا الەمدىك تاۋ-كەن مەتاللۋرگيا كومپانيالارى, سونىڭ ىشىندە ERG كاسىپورىندارى تاپ بولعان سان الۋان داعدارىستان باستاپ, ءونىمنىڭ وزىندىك قۇنىن تومەندەتۋ شارالارى مەن الەۋمەتتىك باعدارلامالاردى دامىتۋعا دەيىنگى كەڭ اۋقىمدى ماسەلەلەر تالقىلاندى.
كەزدەسۋدىڭ جاعىمدى قورىتىندىسى رەتىندە اقتوبە فەرروقورىتپا زاۋىتى №2 بالقىتۋ تسەحىنىڭ كۇيدىرۋ جانە اكتاس ۋچاسكەسىنىڭ باستىعى تۇرمانباي بايتاقوۆ ERG-ءدىڭ «وندىرىستەگى ەسەلى ەڭبەگى ءۇشىن» كورپوراتيۆتىك ناگراداسىمەن ماراپاتتالدى. ول زاۋىتتاعى ەڭبەك جولىندا ناعىز كاسىبي شىڭدالۋ مەكتەبىنەن ءوتتى.
قازاقستاننىڭ تەمىر كەنى الىبى – «سوكولوۆ-سارىباي كەن-بايىتۋ» وندىرىستىك بىرلەستىگىندە ERG ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ توراعاسى كەندى دايىنداۋ جانە بايىتۋ تسەحىنىڭ بايىتۋ ۋچاسكەسىنە باردى. جالعاسىپ جاتقان داعدارىس دايىن ءونىمدى تۇتىنۋشىلارعا وتكىزۋ كولەمىنە كەرى اسەر ەتتى. سسكوب كەيىنگى ءتورت جىل بويى ءوز قۋاتىنىڭ تەك 65%-ىندا عانا جۇمىس ىستەپ كەلەدى. سوعان قاراماستان كاسىپورىندا جاڭعىرتۋ جۇمىستارى بەلسەندى جۇرگىزىلىپ جاتىر. فابريكانىڭ قايتا وڭدەۋ كەزەڭى قارقىندى تۇردە جاڭارتىلادى. بارلىق وزگەرىس تەمىر كەنى كونتسەنتراتى مەن شەكەمتاستاردىڭ ساپالىق كورسەتكىشتەرىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان.
اۋقىمدى وزگەرىستەر ەكى ستراتەگيالىق جوبانى ىسكە اسىرۋعا دايىندىق كەزەڭىن قامتيدى: سونىڭ ءبىرى – جاڭا كۇيدىرۋ ماشيناسىنىڭ قۇرىلىسى بولسا, ەكىنشىسى – ىستىق بريكەتتەلگەن تەمىر (HBI) وندىرەتىن زاۋىت سالۋ. HBI زاۋىتىنىڭ جوبالىق قۇجاتتاماسى مەملەكەتتىك ۆەدومستۆودان تىس ساراپتامادان ءوتتى. ەندى جۇمىس قۇجاتتاماسىن ازىرلەۋگە جانە قۇرىلىس-مونتاج جۇمىستارىنا كىرىسۋگە بولادى.
بولاشاق HBI زاۋىتى ورتالىق ازياداعى جاڭا بۋىنداعى «جاسىل» مەتاللۋرگيانىڭ ەڭ ءىرى نىساندارىنىڭ بىرىنە اينالادى. مەتالل دەڭگەيى كەمىندە 93% جانە تەمىر قۇرامى 90%-دان جوعارى ءونىم شىعارۋ قازاقستاننىڭ جاھاندىق بولات نارىعىنا باسەكەگە قابىلەتتى جاڭا ونىممەن شىعۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. وندىرىستىك قۋاتى – جىلىنا 2 ملن توننا, ينۆەستيتسيا كولەمى – 650 ملرد تەڭگەدەن استام. 2029 جىلى كاسىپورىندى ىسكە قوسۋ جوسپارلانعان. 1 مىڭنان استام جۇمىس ورنى اشىلادى.
ERG-ءدىڭ وسى وڭىردەگى كاسىپورىندارى – سسكوب, قاشار كەنى, ERG Service جانە «ترانسرەمۆاگون» (ترانسكوم) قىزمەتكەرلەرىمەن وتكەن كەزدەسۋدە شۋحرات يبراگيموۆ ءاربىر قىزمەتكەردىڭ كاسىبيلىگىن, ءوز ىسىنە جاۋاپكەرشىلىكپەن قارايتىنىن اتاپ ءوتىپ, ەڭبەكتى قورعاۋ تالاپتارىن ساقتاۋدىڭ ماڭىزدىلىعىنا ەرەكشە توقتالدى.
– ەكونوميكالىق داعدارىستىڭ سوزىلىپ كەتكەنىنە قاراماستان ERG كومپانياسى ماڭىزدى دامۋ ستراتەگياسىن ىسكە اسىرۋدى جالعاستىرىپ كەلەدى. ءبىز مىندەتتى تۇردە العا جىلجۋىمىز كەرەك, – دەپ اتاپ ءوتتى شۋحرات يبراگيموۆ. – ستراتەگيالىق ماڭىزى بار جوبالاردى ىسكە اسىرۋدى جالعاستىرامىز. سولاردىڭ ءبىرى – ىستىق بريكەتتەلگەن تەمىر (ىبت) زاۋىتىنىڭ قۇرىلىسى. بۇگىندە تۇراقتى ءوندىرىس, ءونىم ساپاسىن ارتتىرۋ مەن ونىڭ وزىندىك قۇنىن تومەندەتۋ بۇرىنعىدان دا ماڭىزدى. ىسكە مۇددەلى بولۋ قاجەت. وسى ارقىلى ءبىز جاڭا نارىقتارعا شىعىپ, جاڭا تۇتىنۋشىلارعا تارتىمدى بولا الامىز.
دامۋ جوبالارىمەن قاتار, كومپانيا بۇرىنعىداي الەۋمەتتىك باعدارلامالار مەن مىندەتتەمەلەرگە دە ەرەكشە كوڭىل ءبولىپ كەلەدى. ولار تولىق كولەمدە ساقتالىپ وتىر. بۇعان شۋحرات يبراگيموۆ بارعان پاۆلودار وبلىسىنداعى بىرقاتار نىساندار ايقىن دالەل بولا الادى.
پاۆلودار قالاسىندا ERG ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ توراعاسى جاڭا جىل مەرەكەسى قارساڭىندا جانە «جۇمىسشى ماماندىقتار جىلىنىڭ» قورىتىندىسى اياسىندا قالانىڭ ۋسولسكي شاعىن اۋدانىنداعى زاماناۋي تۇرعىن ءۇي كەشەنىنەن پاتەر كىلتىن العان توپ-كاسىپورىنداردىڭ قىزمەتكەرلەرىمەن كەزدەستى. «وتباسى بانكى» اق-مەن بىرلەسكەن تۇرعىن ءۇي باعدارلاماسى اياسىندا 135 ەۋرازيالىق ءبىر كۇندە ءۇيلى بولدى. كەيىنگى ءۇش جىلدا ERG قىزمەتكەرلەرگە ارنالعان تۇرعىن ءۇي باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋعا 7 ملرد تەڭگەدەن استام قارجى بولگەن.
شۋحرات يبراگيموۆ جاڭا قونىستانۋشىلاردىڭ ءبىرى – كوپبالالى اسەت بەكەنوۆتىڭ شاڭىراعىنا ارنايى باردى. ارينە, «قونىس قۇتتى بولسىن!» ايتقاندا, قۇر قول بارعان جوق. وتباسىنا تەلەديدار, بالالارعا ويىنشىقتار الا كەلگەن. پاۆلودار اليۋميني زاۋىتىنىڭ ورتالىقتاندىرىلعان جوندەۋ تسەحىندا 5-رازريادتى گاز كەسۋشى بولىپ جۇمىس ىستەيتىن, ءتورت بالانىڭ اكەسى اسەت بەكەنوۆ وسىدان ەكى جىل بۇرىن پاتەر كەزەگىنە تۇرعان. قىسقا مەرزىمدە جەڭىلدەتىلگەن شارتپەن پاتەر العانداردىڭ ءبىرى. وسى مۇمكىندىكتى پايدالانىپ, ول شۋحرات يبراگيموۆتەن كىشى ۇلى نۇراسىل قانجاربەكتىڭ تۇساۋىن كەسۋدى ءوتىندى.
– مەن بۇل كاسىپورىندا 2015 جىلدان بەرى جۇمىس ىستەپ كەلەمىن. بۇعان دەيىن پاتەر جالداپ تۇردىم. ءوز باسپانامىزدىڭ كىلتىن العان كەزدە قۋانىشىمىزدا شەك بولمادى. بالالار بولمەلەرىن وزدەرى تاڭداپ, قاتتى قۋاندى. ال كىشى ۇلىمىز نۇراسىلدىڭ تۇساۋىن شۋحرات يبراگيموۆتىڭ ءوزى كەسكەنى – بىزگە ۇلكەن قۋانىش. جالپى, زاۋىتقا جۇمىسقا تۇرعانىما ءبىر ءسات تە وكىنگەن ەمەسپىن. ەرتەڭگى كۇنىمىزگە سەنىمدىمىن, بالالارىمنىڭ بولاشاعىنا الاڭدامايمىن, – دەدى اسەت بەكەنوۆ.
اقسۋ فەرروقورىتپا زاۋىتىندا ERG ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ توراعاسى قىزمەتكەرلەرگە ارنالعان Mergen ارنايى دۇكەنىنىڭ اسسورتيمەنتىمەن تانىستى. مۇندا وتاندىق ءوندىرىستىڭ بىرقاتار ونىمدەرى كادىمگى دۇكەندەرگە قاراعاندا تومەن باعامەن ۇسىنىلادى. قازىر Mergen جەلىسىندە ERG-ءنىڭ تۋعان قالالارىندا 17 دۇكەن جۇمىس ىستەيدى. قاڭتار ايىندا وسى قاعيدامەن جۇمىس ىستەيتىن Mergen ءدارىحانالارى دا اشىلدى.
اقسۋ فەرروقورىتپا زاۋىتىندا كومپانيا باسشىسى ERG كاسىبي بىلىكتىلىكتى تانۋ ورتالىعىنا باردى. بۇل – ەلىمىزدىڭ تاۋ-كەن مەتاللۋرگيا كەشەنىندەگى العاشقى وسىنداي ورتالىق. ول «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسىندا اككرەديتتەلگەن جانە ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگىنىڭ قولداۋىمەن ۇلتتىق بىلىكتىلىك جۇيەسىنىڭ تالاپتارىنا ساي قۇرىلعان.
ورتالىقتىڭ نەگىزگى مىندەتى – مەتاللۋرگيا جانە تاۋ-كەن سالاسىنداعى نەگىزگى جۇمىسشى ماماندىقتارى بويىنشا قىزمەتكەرلەر مەن ۇمىتكەرلەردىڭ كاسىبي بىلىكتىلىگىن رەسمي راستاۋ. العاشقى كەزەڭدە ERG 12 نەگىزگى ماماندىق بويىنشا باعالاۋ جۇرگىزەدى: ستروپالششيك, فەرروقورىتپا بالقىتۋشىسى, مەتاللۋرگيالىق وندىرىستەگى كران ءماشينيسى, ەلەكترگازبەن دانەكەرلەۋشى, قولمەن دوعالىق دانەكەرلەۋشى, ەلەكتردانەكەرلەۋشى, جارۋشى, ۇڭعىلاۋشى, ەكسكاۆاتور جانە جۇك تيەۋ-كولىك ماشيناسىنىڭ ءماشينيسى, اۋىر جۇك كولىگىنىڭ جۇرگىزۋشىسى. بىلىكتىلىكتى تانۋ ءراسىمى زاڭناما تالاپتارىنا سايكەس ەرىكتى نەمەسە مىندەتتى تۇردە جۇرگىزىلەدى.
ورتالىق تەك ERG قىزمەتكەرلەرىنە عانا ەمەس, باسقا كاسىپورىنداردىڭ ماماندارىنا, ستۋدەنتتەرگە, تۇلەكتەر مەن مەردىگەرلەرگە ءاردايىم ەسىگى اشىق. الداعى ۋاقىتتا ERG ماماندىقتار ءتىزىمىن كەڭەيتۋدى جوسپارلاپ وتىر. مۇنداي ورتالىقتار رۋدنىي مەن حرومتاۋدا دا اشىلدى.
وسى اقسۋدا قازاقستان ەنەرگەتيكاسى ءۇشىن اسا ماڭىزدى ەكى باستاما قاتار ىسكە اسىرىلىپ جاتىر: №7 ەنەرگوبلوكتى قايتا جاڭعىرتۋ مەن اقسۋ ەلەكتر ستانساسىندا گيبريدتى سۇزگىلەردى ەنگىزۋ.
№7 ەنەرگوبلوكتى قايتا جاڭعىرتۋعا ERG شامامەن 280 ملن اقش دوللارى كولەمىندە ينۆەستيتسيا سالعان. جوبا اياقتالعاننان كەيىن اقسۋ ەس جىلىنا قوسىمشا 1 634 ملن كۆت·ساع ەلەكتر ەنەرگياسىن وندىرەدى جانە نارىقتى رەتتەۋگە بەلسەندى قاتىسادى. بۇل توپتىڭ قاجەتتىلىگىن قامتاماسىز ەتۋگە ءارى نارىققا يكەمدىلىكتى قالىپتاستىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
ەكولوگيالىق ستراتەگيا اياسىنداعى ەكىنشى جوبا – ورتالىق ازيادا العاش رەت وسىنداي تازالاۋ دەڭگەيىنە يە يننوۆاتسيالىق سۇزگىلەردى ەنەرگەتيكالىق كاسىپورىندارعا ەنگىزۋ. №4 جانە №7 ەنەرگوبلوكتەردە قاتتى شىعارىندىلاردى الەمدىك ەڭ وزىق ستاندارتتار دەڭگەيىنە دەيىن تومەندەتەتىن ءۇش گيبريدتى سۇزگى ورناتىلادى. بۇل جوباعا ERG 13 ملرد تەڭگەدەن استام ينۆەستيتسيا سالىپ جاتىر.
مەملەكەت باسشىسى جولداۋىندا كومىر ەنەرگەتيكاسىن تازا تەحنولوگيالاردى قولدانا وتىرىپ دامىتۋعا ەرەكشە كوڭىل ءبولۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى. اقسۋ ەلەكتر ستانساسىنداعى جوبا وسى مىندەتكە تولىق ساي كەلەدى. بۇل – كومپانيا اكتسيونەرلەرى بەكىتكەن ERG ەكولوگيالىق ستراتەگياسىن ىسكە اسىرۋداعى جۇيەلى جۇمىستىڭ جالعاسى. سونىڭ ناتيجەسىندە قاتتى بولشەكتەردىڭ شىعارىندىلارى 15%-عا تومەندەدى. ERG 2030 جىلعا دەيىنگى ەكوستراتەگيا جوبالارىنا 282 ملرد تەڭگە ينۆەستيتسيا سالۋدى جوسپارلاپ وتىر. ستراتەگيا تاۋ-كەن ءوندىرىسى, مەتاللۋرگيا مەن ەنەرگەتيكا سياقتى نەگىزگى باعىتتاردىڭ بارلىعىن قامتيدى.
2025 جىلى پاۆلودار اليۋميني زاۋىتىندا ERG ەل ءۇشىن جاڭا جوبا – گاللي ءوندىرىسىن ىسكە اسىرا باستادى. ەلىمىز بۇل ءونىمدى ءوندىرۋ كولەمى بويىنشا الەمدەگى ەكىنشى ەل اتانادى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ جاپونياعا مەملەكەتتىك ساپارى اياسىندا ERG گاللي جەتكىزۋ بويىنشا Mitsubishi Corporation RtM Japan Ltd كومپانيالارىمەن ۇزاقمەرزىمدى كەلىسىمشارت جاساستى.
«قازاقستان ءاليۋمينيى» اق پاۆلودار اليۋميني زاۋىتىنىڭ وندىرىستىك ەرىتىندىلەرىنەن گاللي ءوندىرۋدىڭ وڭتايلى تەحنولوگياسى – ERG Research and Development كومپانياسىنىڭ ءوز ازىرلەمەسى. بۇل تەحنولوگيا گلينوزەمنىڭ ساپاسىن ارتتىرۋعا, ونىڭ شىعىنىن ازايتۋعا جانە گاللي مولشەرى وتە تومەن ەرىتىندىلەردەن ستراتەگيالىق ماڭىزى بار ءمىنسىز تازا مەتالدى الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. گاللي ءوندىرۋ ۋچاسكەسىنىڭ قۇرىلىسىنا قۇيىلاتىن ينۆەستيتسيا كولەمى – 12,5 ملرد تەڭگەدەن اسادى. جاڭا ءوندىرىستىڭ قۋاتى – جىلىنا 15 توننا گاللي. العاشقى ءونىمدى 2026 جىلدىڭ ءۇشىنشى توقسانىندا الۋ جوسپارلانعان.
جوعارىدا اتالعان جوبالاردىڭ ءبارى سىرتقى سىن-قاتەرلەرگە قاراماستان كومپانيانىڭ ەلىمىزدەگى ERG كاسىپورىندارىن دامىتۋعا ينۆەستيتسيا كولەمىن ارتتىرۋدى جالعاستىرىپ وتىرعانىن جانە ونىڭ ستراتەگياسى مەن ۇزاقمەرزىمدى الەۋەتىنە دەگەن سەنىمىنىڭ ايقىن دالەلى.
