سۋرەتتى تۇسىرگەن – اۆتور
«نayman» كاسىپورنى نارىقتا 25 جىلدان استام ۋاقىت جۇمىس ىستەپ كەلەدى. العاشىندا الىپ-ساتۋمەن عانا اينالىساتىن كاسىپورىن باسشىلىعى وتاندىق ءونىم وندىرۋمەن قاتار, جەرگىلىكتى جۇرتتى جۇمىسپەن قامتۋدى دا كوزدەگەن. اۋەلدە الپاۋىت ىدىس شىعارۋدى وڭاي كورگەنىمەن, ءتۇرلى قيىندىقتار دا كەزدەسىپتى. قيىندىق دەپ قول سىلتەمەدى ولار. وڭتايلى جولىن ىزدەدى, زەرتتەدى. اقىرى كاسىپتى ورگە دومالاتىپ وتىر. ونىمدەرىنە سۇرانىس تا جوعارى. اسىرەسە قۇرىلىس كومپانيالارى ءجيى قۇدا تۇسەدى.
– 2018 جىلى وسى ءوندىرىس وشاعىن ساتىپ الدىق. العاشقى التى اي جۇمىستى زەرتتەدىك, تانىستىق. سودان كەيىن عانا جۇزدەگەن كۋبتىق ىدىستاردى وندىرە باستادىق. وعان دەيىن قۇرىلىسقا قاجەتتى قۇرال-جابدىق ساتۋمەن عانا اينالىسىپ جۇردىك. جۇمىس العا باسقان سوڭ دا بىرقاتار پروبلەمالارى كەزدەستى. قازىر ەڭ ۇلكەن قيىندىق – كادر تاپشىلىعى. ءبىزدىڭ تىكەلەي تاپسىرىس بەرۋشىلەرىمىز شىعىس قازاقستانداعى ءىرى قۇرىلىس كومپانيالارى بولعانىمەن, تاۋاردى ەل بويىنشا جەتكىزىپ بەرە الامىز, – دەيدى كاسىپورىننىڭ قۇرىلتايشىسى انجەليكا كوۆالچۋك.
مامان جەتكىلىكسىز بولعانىمەن, زاۋىت قازىردىڭ وزىندە ايىنا قىرىقتان استام جابدىق شىعارا الادى. الايدا الدىن الا شىعارىپ, ساتۋعا قويمايدى. ءار جابدىق تاپسىرىسپەن عانا جاسالادى. سەبەبى بۇل ستاندارتتى, سەريالىق ءونىم ەمەس. نىسانداعى ورىنعا قاراي جەكە-جەكە جابدىق شىعارادى. قانداي دا قۇرىلىس باستالماس بۇرىن جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتاما ازىرلەنىپ, «نayman» كاسىپورنىنان شىعاتىن ىدىستىڭ كولەمى بەلگىلەنەدى. قۇرىلىس اياقتالعان سوڭ, الىپ قۇتى ورنالاستىرىلادى.
– ءبىز جابدىقتاردى تىكەلەي جەتكىزەمىز. سەبەبى مەملەكەتتىك بيۋدجەتپەن ەمەس, قۇرىلىس كومپانيالارى ارقىلى جۇمىس ىستەيمىز. قازىر تسەحتا تۇرعان جابدىقتار «ۆوستوك تسۆەتمەت» كومپانياسىنا ارنالعان, – دەپ تەمىر ءتارىزدى الىپ ىدىستاردى كورسەتتى كاسىپورىن باسشىسى.
بۇل قۇتىلاردى قار سۋىن جيناۋ ءۇشىن اۋىلشارۋاشىلىق ماقساتتا دا پايدالانۋعا بولادى. سۋ سورعى ستانسالارىنا دا وتە قاجەت. مۇنىڭ سالماعى جەڭىل بولعاندىقتان, تاسىمالداۋ دا قيىندىق تۋعىزبايدى. دۇرىس پايدالانسا, قالا ىشىندەگى جاڭبىر مەن قار سۋىن جينايتىن ىدىس رەتىندە دە پايدالانۋعا بولادى. مامانداردىڭ ايتۋىنشا, جاڭبىر سۋى بىردەن وزەنگە ەمەس, بوشكە ارقىلى سۇزگىدەن ءوتىپ بارىپ پايدالانىلسا ءتيىمدى كورىنەدى. سەبەبى بۇكىل بيولوگيالىق جۇيە جويىلىپ كەتۋى مۇمكىن. سوندىقتان ەلىمىزدىڭ زاڭناماسىنا سايكەس, لاس سۋ وزەنگە تۇسپەس بۇرىن مىندەتتى تۇردە تازارتىلۋعا ءتيىس
– سونداي-اق جانارماي قۇيۋ ستانسالارىندا دا ءبىزدىڭ جابدىقتار ورناتىلادى. جەر استىنا كومىلگەن رەزەرۆۋارلارعا بەنزين مەن ديزەل وتىنىن قۇيۋ كەزىندە قورشاعان ورتاعا وراسان اسەرى بولۋى مۇمكىن. سوندىقتان ەكولوگيا قاۋىپسىزدىگىن دە الدىڭعى ورىنعا قويۋىمىز كەرەك, – دەيدى انجەليكا كوۆالچۋك.
ايتىپ وتكەندەي, الپاۋىت كاسىپورىندا سۇيىقتىق جيناقتايتىن قۇتىلار عانا ەمەس, كارىزدىك سورعى ستانسالارىن دا شىعارادى. ياعني سۋدى ا نۇكتەسىنەن ب نۇكتەسىنە جەتكىزۋ ءۇشىن قولدانادى. ات شاپتىرىم اۋماقتاعى كاسىپورىندى ارالاپ شىقتىق. اسىر-گۇسىر جۇمىستاعى مامانداردىڭ باس كوتەرەتىن مۇرشاسى جوق. تاپسىرىستاردى ۋاقتىلى اياقتاۋى كەرەك. مۇنداي الىپ بوشكەلەر قالاي جاسالادى ەكەن دەپ سىرتتاي باقىلاپ تۇردىق. سىيىمدىلىعى 100 تەكشە مەتر ىدىستى ارنايى قالىپقا قۇيىپ, كورپۋسىن شەشىپ الۋعا دايىنداپ جاتىر ەكەن. قالىبىن قۇيىلعان شىنى ماقتا قاتقان سوڭ شەشەدى. كەشە كەشكىسىن عانا ورالعان ماقتا, ءبىر تاۋلىككە جەتەر-جەتپەستە قاتىپ ۇلگەرىپتى. جازدىگۇنى تىپتەن تەز دايىن بولاتىن سەكىلدى. ءسويتىپ, دايىن بولعان بوشكەنىڭ ءۇش بولشەگىن ءبىر-بىرىنە جاپسىرا بەكىتەدى.
– ءبىز شيكىزاتتى كىشكەنتاي بولىكتەرگە ءبولىپ قۇيامىز. ويتكەنى, كەيبىر بولىكتەردى قولمەن ىستەۋگە تۋرا كەلەدى. مىسالى, ىدىستىڭ قاقپاعىن ديامەترگە بايلانىستى قولمەن رەتتەپ جاسايمىز. 4 مەترلىك ىدىستىڭ قاقپاعىنا 12 مەتر شيكىزات كەتەدى, – دەيدى جۇمىسشى مامان حاميت ساليەۆ.
ولار مۇنداعى قۇرىلعىلاردىڭ قۇلاعىندا وينايدى. قايسىسى قالاي قولدانىلاتىنىن ابدەن مەڭگەرگەن. ستانوكتىڭ ءبىرى شىنى ماقتانى شىر كوبەلەك اينالىپ ورايتىن بولسا, ەندى ءبىرى سۇيىقتىق قۇيىپ, قالىپتى قاتىرادى. ء«جىپ ءتارىزدى ورالعان شىنى ماقتا نەدەن جاسالادى؟» دەپ تاڭدانا سۇراساق, كادىمگى پلاستيكتەن وندىرىلگەن ەكەن. دەمەك, وندىرىلگەن پلاستيك ءورىلىپ, ۇلكەن قۇتىعا اينالادى. قالىپقا ورالعان شىنى ماقتاعا حيميالىق شايىر قوسىلعان سوڭ, قاتادى دا قالادى. ستانوكتاردىڭ كوبى اۆتوماتتى تۇردە ىستەيدى. الدىن الا ارنايى باعدارلاماسىن تەكشەپ قويساڭىز بولعانى.
– تاپسىرىس بەرۋشى وزىنە قاجەتتى سىيىمدىلىقتاعى بوشكەنىڭ كولەمىن ايتادى. سوعان قاراي ورىندايمىز. ول ءۇشىن بىزدە بارلىق ديامەترگە ارنالعان ماتريتسا بار. ەگەر قانداي دا ءبىر ستاندارتتان تىس سىيىمدىلىق بولسا, ديامەترىن ۇلكەيتۋگە دە, كىشىرەيتۋگە دە بولادى. سوندىقتان ول جاعىنان ماسەلە جوق, – دەيدى تسەح قىزمەتكەرى اندرەي ششەلكۋنوۆ.
سونداي-اق مۇندا جاسالاتىن سۇزگىلەردىڭ ءتۇر-ءتۇرىن كوردىك. ولاردى كوبىنە كولىك جۋ ستانسالارىندا جەراستى سۋىمەن ارالاسا شىققان قۇمدى ءسۇزۋ ءۇشىن ورناتادى. بۇل دۇنيەلەر دە سۇرانىسقا يە. ايتا كەتەيىك, قۇرىلىسقا قاجەت قۇرىلعىلار شىعارىپ وتىرعان كاسىپورىن ونداعان ماماندى جۇمىسپەن قامتىپ, ءوندىرىس ءورىسىن كەڭەيتۋدى كوزدەيدى.
وسكەمەن
