سۋرەت: nazarmedia.kz
جۇمىس توبىنا ءماجىلىس دەپۋتاتى, «Amanat» پارتياسى جانىنداعى اگرارلىق سەكتور ماسەلەلەرى جونىندەگى رەسپۋبليكالىق كەڭەستىڭ توراعاسى نۇرجان اشىمبەتوۆ جەتەكشىلىك ەتەدى. قازىرگى ۋاقىتتا توپ تاماق ونەركاسىبى سالالىق وداقتارىنىڭ ۇسىنىستارىن جيناقتاپ, زاڭناماداعى ولقىلىقتاردى سارالاپ, رەتتەۋشى قۇجاتتاردى جەتىلدىرۋ باعىتىندا بەلسەندى جۇمىس جۇرگىزىپ جاتىر.
نۇرجان اشىمبەتوۆتىڭ ايتۋىنشا, پرەزيدەنت ءوز جولداۋىندا ەلىمىزدىڭ ازىق-ت ۇلىك نارىعىندا يمپورتتىڭ شەكتەن تىس باسىم بولۋىن اشىق ايتىپ, بۇل جاعدايدى ۇيات دەپ باعالادى. سونداي-اق دەپۋتاتتاردى وتاندىق وندىرۋشىلەردى قورعاۋعا باعىتتالعان زاڭداردى باتىل ءارى جۇيەلى تۇردە ازىرلەۋگە شاقىردى.
«ەل باسشىلىعىنىڭ نەگىزگى مىندەتى – وتاندىق ءوندىرىستى دامىتۋ مەن ازىق-ت ۇلىك يمپورتىنا تاۋەلدىلىكتى ازايتۋ. وسى ماقساتتا سالالىق وداقتار مەن مەملەكەتتىك ورگانداردى بىرىكتىرگەن جۇمىس توبىن قۇردىق. ەندى ىشكى نارىقتى قورعاۋعا ءارى وتاندىق وندىرۋشىلەردى ناقتى قولداۋعا باعىتتالعان شەشىمدەر قابىلدايتىن ۋاقىت كەلدى», دەدى ول.
جۇمىس توبىنىڭ تالقىلاۋىندا بۇگىنگى كۇنى وتاندىق ازىق-ت ۇلىك ءوندىرىسىنىڭ دامۋىن تەجەپ وتىرعان بىرقاتار وزەكتى ماسەلە كوتەرىلدى. سونىڭ ءبىرى – ءىرى ساۋدا جەلىلەرىندە يمپورتتىق تاۋاردىڭ باسىمدىعى. كوپ جاعدايدا ساۋدا جەلىلەرى ءۇشىن شەتەلدىك ءونىمدى وتكىزۋ تيىمدىرەك, ال وتاندىق تاۋارلار سورەلەردەن ىعىستىرىلىپ وتىر. بۇعان ەاەو-عا مۇشە كەيبىر ەلدەردەگى, اسىرەسە رەسەي مەن بەلارۋستاعى مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارىنىڭ كەڭدىگى اسەر ەتەدى. ماسەلەن, رەسەيدە وندىرۋشىلەردىڭ تاۋاردى ساتۋ نۇكتەسىنە دەيىن جەتكىزۋ شىعىندارىنىڭ ءبىر بولىگى وتەلەدى. ناتيجەسىندە, يمپورتتىق ءونىمنىڭ وزىندىك قۇنى تومەندەپ, ول ىشكى نارىقتا ارتىقشىلىققا يە بولادى.
تاعى ءبىر كۇردەلى ءتۇيىن – رەتروبونۋس ماسەلەسى. زاڭ بويىنشا ساۋدا جەلىلەرىنىڭ ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىنا 5 پايىزدان ارتىق «سىياقى» الۋىنا تىيىم سالىنعان. الايدا ءىس جۇزىندە ءتۇرلى قوسىمشا «قىزمەتتەر» ارقىلى بۇل تولەم 40 پايىزعا دەيىن جەتىپ وتىر. سونىڭ سالدارىنان وتاندىق وندىرۋشىلەر ءوز ونىمىنەن تۇسەتىن تابىسىنىڭ قوماقتى بولىگىنەن ايىرىلىپ, دامۋىنا مۇمكىندىك تاپپاي كەلەدى.
كەيبىر ايماقتاردا 1–2 ءىرى ساۋدا جەلىسىنىڭ ۇستەمدىگى ورناپ, جەرگىلىكتى وندىرۋشىلەر ءۇشىن بالاما وتكىزۋ ارنالارى جوقتىڭ قاسى. مۇنداي جاعدايدا ساۋدا جەلىلەرى ءوز شارتتارىن ەركىن قويادى, ال ءوندىرۋشى سوعان كونۋگە ءماجبۇر.
«قازاقستان ءسۇت وداعىنىڭ» ديرەكتورى ۆلاديمير كوجەۆنيكوۆ بۇل ماسەلەنى جۇيەلى تۇردە شەشۋ قاجەت ەكەنىن ايتادى. وتاندىق وندىرۋشىلەر ءۇشىن ساۋدا سورەسىنىڭ كەمىندە 60 پايىزى بەكىتىلۋگە ءتيىس نەمەسە ەاەو اياسىنداعى سەرىكتەس ەلدەر قولدانىپ وتىرعان پروتەكتسيونيستىك شارالارعا اينا-قاتەسىز جاۋاپ بەرۋ قاجەت. بەلارۋس تاجىريبەسى مۇنداي قادامنىڭ ءتيىمدى ەكەنىن دالەلدەپ وتىر.
بۇدان بولەك, «سۇر» يمپورت پروبلەماسى ءالى دە وزەكتىلىگىن جويعان جوق. ساراپشىلاردىڭ الدىن الا باعالاۋىنشا, كەيبىر ازىق-ت ۇلىك ساناتتارىندا باقىلاۋسىز ءارى زاڭسىز يمپورتتىڭ ۇلەسى 40 پايىزعا دەيىن جەتۋى مۇمكىن. مۇنداي ونىمدەر سالىق تولەمەيدى, ساقتاۋ مەن تاسىمالداۋ تالاپتارىن ساقتامايدى, ناتيجەسىندە تومەن باعامەن ساتىلىپ, وتاندىق وندىرۋشىلەرگە ادىلەتسىز باسەكە تۋعىزادى.