وشپەس داڭق • 26 جەلتوقسان, 2025

سوعىستىڭ سوڭعى سولداتى

30 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

قوجاتاي نەكىباەۆ (شىن ەسىمى سەيىتقوجا) اقساقال وسىدان ءۇش جىل بۇرىن, 97 جاسىندا ومىردەن ءوتتى. ول – سولتۇستىكقازاقستاندىق قازاقتار اراسىنداعى ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستىڭ ەڭ سوڭعى سولداتى ەدى.

سوعىستىڭ سوڭعى سولداتى

ول 1943 جىلى ون سەگىزگە تولار-تولماستان مايدانعا اتتانعان. ورىس ءتىلىن بىلمەيدى, قازاق اۋىلىنان شىققان بالا. بىراق تابيعي زەرەكتىگىمەن ءتىلدى دە, وزىنە بەرىلگەن كوماندانى دا بىردەن مەڭگەرىپ, سوعىستىڭ قايناعان ورتاسىنا ءتۇسىپ جۇرە بەرەدى. ءىى ۋكراين مايدانىنىڭ 91-پولكىندا مىندەتىن اتقارعان ول قاي كۇنى قاي قالانىڭ تۇبىندە سوعىسىپ, قاي اۋىل-سەلو, قالانى العاندارىن جاڭىلماي ايتىپ بەرە الاتىن. كومانديرلەرىنىڭ شەنىن عانا ەمەس, اتى-جوندەرىن دە جاڭىلماي جەتكىزەتىن. اڭگىمە ايتقاندا جاڭىلماي كۇنىنە دەيىن ەسكە تۇسىرەتىن. ۋكراينانى, چەحوسلاۆاكيانى ازات ەتۋگە قا­تىسىپ, سوعىستىڭ نەبىر سۇراپىل كۇندەرىن باسىنان كەشكەن. جوعارى باس قولباسشىنىڭ اتىنان 18 رەت العىسحات العان. بىرنەشە مەدالمەن ماراپاتتالعان.

سوعىستان امان كەلگەن سوڭ پەتروپاۆل پەداگوگيكالىق ۋچي­ليششەسىن ءبىتىرىپ, ورمان ورتا مەك­تەبىندە مۇعالىم بولىپ 33 جىل قىزمەت ىستەگەن. ومىرلىك جارى ايشا ساعىندىققىزىمەن ەكەۋى 9 ۇل, ءبىر قىز وسىرگەن. اعامىز 15 نەمەرە, 15 شوبەرە كورىپ كەتتى. بالالارىنىڭ ءبارى وزىنە تارتقان اعاش شەبەرى, سۋرەتشى, ءانشى بولدى. سالدىرلاعان اقكوڭىل جان ەلگە كەرەمەت سىيلى ەدى. سۇحبات العان جۋرناليستەردى اڭگىمەگە قارىق قىلاتىن. جادىنىڭ كۇشتىلىگى سونداي, ول 70–80 جىل بۇرىن بولعان وقيعالاردى كۇنى كەشەگىدەي ەسكە تۇسىرەتىن. اقىلدى ادامداردىڭ, شەشەندەر مەن كو­سەمدەردىڭ سوزدەرىن جيناعان 600 بەتتىك سىر-كۇندەلىگى دە بار ەكەن. ولاردىڭ ءسوزىن, ۇزاق تولعاۋلارىن, اقىل-كەڭەستەرىن ەش جاڭىلماي, ديكتوفونعا جازىلعانداي جۇيت­كىتىپ, ايتىپ بەرەتىن ەدى. ەندىگى مىندەت – بالالارى سونى كىتاپ قىلىپ شىعارىپ, بۇگىنگى ۇرپاقتىڭ رۋحاني ازىعىنا اينالدىرۋى كەرەك. ۇزاق جىلدار وزگە جۇرت وكىلدەرى كوپ قونىستانعان ارحانگەلكا اۋىلىندا تۇرىپ, مۇنداعى جۇرتتى قازاقىلاندىرىپ, سالت پەن ءداستۇردى جانداندىرىپ, شۇلدىرلەپ كەتكەن قازاقتاردى تۋعان تىلىنە تارتا بىلگەن.

مارقۇمنىڭ 100 جىلدىعى س.مۇقانوۆ اتىنداعى وبلىستىق امبەباپ كىتاپحانادا اتالىپ ءوتتى. وندا اقىلمان قارتتىڭ الدىن كورگەن ىنىلەرى, جەرلەستەرى, شاكىرتتەرى ەستەلىكتەر ايتىپ, ابزال جاندى ەسكە الدى. اقىندار قابدوللا بەيىسحان مەن دياس اياعان ارناۋ ولەڭدەرىن وقىدى. ارحانگەلكا اۋىلىنداعى «جۇلدىز-اي» حورى ونەر كورسەتتى. كەشتى رۋحاني ءىنىسى, ەڭبەك ارداگەرى جاپار ءباري ۇلى اقساقال ۇيىمداستىردى.

 

پەتروپاۆل 

سوڭعى جاڭالىقتار