بىرىڭعاي مەديتسينالىق كومەك پاكەتى شەڭبەرىندە ءمامس جۇيەسىندەگى مارتەبەسىنە قاراماستان ونكولوگيالىق اۋرۋلاردى, ارتەريالدى گيپەرتەنزيانى, يشەميالىق جۇرەك اۋرۋىن, گلاۋكوما جانە قانت ديابەتىن ەرتە انىقتاۋعا ارنالعان سكرينينگتەر بارلىق ازامات ءۇشىن قولجەتىمدى بولماق.
جاڭا جىلدان باستاپ قازىرگى 13 الەۋمەتتىك ماڭىزدى اۋرۋلاردىڭ تىزىمىنەن ءتورت اۋرۋ ءتۇرى ءمامس جۇيەسىنە كوشەدى. ولاردىڭ اراسىندا قانت ديابەتى, بالالار تسەرەبرالدى سال اۋرۋى, تىندەردىڭ جۇيەلىك زاقىمدانۋى جانە رەۆماتيزم بار. بۇعان دەيىن وسى اۋرۋعا شالدىققان ناۋقاستاردىڭ دياگنوزىن انىقتاۋ عانا تەگىن بولعان. جاڭا جۇيە بويىنشا اۋرۋدى ودان ءارى زەرتتەۋ, ەم تاعايىنداۋ تولىق ءمامس قولداۋىمەن اقىسىز نەگىزدە جۇرگىزىلەدى.
بۇگىندە ەلىمىزدەگى 16,9 ميلليون ادام ساقتاندىرىلعان, بۇل ەل حالقىنىڭ 82,6%-ىن قۇرايدى. ولاردىڭ ىشىندە شامامەن 12 ميلليون ادام مەملەكەت تاراپىنان تولەنەتىن جەڭىلدىك ساناتتارىنا ەنەدى. ال شامامەن 3,4 ملن ادام ءمامس جۇيەسىنەن تىس قالىپ وتىر. دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى ەلىمىزدە مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسىنە قوسىلعان ازاماتتار قاتارىن قالىڭداتۋ ماقساتىندا كەلەر جىلى تاعى 1 ميلليون ادامدى ءمامس-پەن قامتۋ ءۇشىن الەۋمەتتىك وسال توپقا جاتاتىن ازاماتتاردىڭ جارناسىن جەرگىلىكتى بيلىككە جۇكتەيدى. جارناعا تولەنەتىن سومانى ءار ءوڭىر ورتاشا جالاقىعا قاراي ەسەپتەيدى.
ال جۇمىسقا قابىلەتتى ازاماتتار ايىنا 4 250 تەڭگە نەمەسە جىلىنا 51 000 تەڭگە تولەپ, ءمامس شەڭبەرىندە ۇسىنىلاتىن مەديتسينالىق قىزمەتتەردى تەگىن الا الادى.
ءمامس: جارنالار مەن اۋدارىمدار بازاسىنىڭ جوعارعى شەگى كوتەرىلەدى
كەلەر جىلدىڭ قاڭتارىنان ءمامس جۇيەسىن رەفورمالاۋ اياسىندا جۇيەدەگى جارنالار مەن اۋدارىمداردى ەسەپتەۋ تارتىبىنە دە ماڭىزدى وزگەرىس ەنگىزىلمەك. ءمامس جۇيەسىنىڭ قارجىلىق تۇراقتىلىعىن نىعايتۋ ءۇشىن جاڭا جىلدان باستاپ جارنالار مەن اۋدارىمداردى ەسەپتەۋ بازاسىنىڭ جوعارعى شەگى كوتەرىلەدى. جوعارعى شەك قىزمەتكەرلەر ءۇشىن – 20 اەك دەيىنگى سوما بولسا, جۇمىس بەرۋشىلەر ءۇشىن – 40 اەك بولىپ بەلگىلەنىپ وتىر. دەسە دە ۆيتسە-مينيستر قىزمەتكەرلەر مەن جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ جارنا مولشەرلەمەلەرى وزگەرمەيتىنىن, تەك جارنالاردى ەسەپتەيتىن تابىستىڭ جوعارعى شەگى وسەتىنىن اتاپ ءوتتى.
«وزگەرىستەر شەكتەۋلى توپتى قامتيدى. جارنالاردى ارتتىرۋ شامامەن 3,4 ملن تەڭگەدەن جوعارى تابىسى بار 20 مىڭ قىزمەتكەرگە عانا قاتىستى. بۇل ەلدەگى بارلىق جالدامالى قىزمەتكەردىڭ 0,3%-ىن قۇرايدى. قىزمەتكەرلەردىڭ 91%-ى ءۇشىن جاعداي وزگەرىسسىز قالادى», دەپ ءتۇسىندىردى ءاليا رۇستەموۆا.
قابىلدانعان شەشىمدەر ناتيجەسىندە جۇيەگە جىل سايىن شامامەن 200 ميلليارد تەڭگە كولەمىندە قوسىمشا قارجى رەسۋرسى تۇسەدى.
«ساقتاندىرىلعان» مارتەبەسى 6 ايعا ۇزارتىلادى
2026 جىلدان باستاپ ءمامس جارنالارىن ۇزدىكسىز 5 جىل تولەپ, جارنانى ۋاقىتشا تولەۋ مۇمكىندىگى بولماي قالعان تۇلعاعا 6 اي بويى تەگىن مەديتسينالىق كومەك كورسەتىلەدى. بۇعان دەيىن بۇل مەرزىم 3 اي كولەمىندە بولعان ەدى.
«بۇل شارا حالىقتى ءمامس جۇيەسىمەن بارىنشا قامتۋدى جانە ۋاقىتشا قارجىلىق قيىندىققا تاپ بولعان ازاماتتاردى قولداۋعا ارنالعان. ال 6 ايدان كەيىن ساقتاندىرىلعان مارتەبەسىنەن ايرىلماۋ ءۇشىن جوعارىدا اتاپ وتكەنىمىزدەي ايىنا 4250 تەڭگە نەمەسە 1 جىل ءۇشىن 51 000 تەڭگە تولەۋى ءتيىس», دەدى دەنساۋلىق ساقتاۋ ۆيتسە-ءمينيسترى ءاليا رۇستەموۆا.