وبلىسقا تارتىلعان قاراجاتتىڭ 80%-دان استامى – جەكە سەكتوردىڭ ينۆەستيتسيالارى. بۇگىندە ونەركاسىپ سالاسىندا 31 ينۆەستيتسيالىق جوبا ىسكە اسىپ جاتىر. وسىعان قوسا, اگروونەركاسىپ كەشەنى باعىتىندا – 48, تۋريزم – 7, ەنەرگەتيكا – 5, مەديتسينا – 2, كولىك جانە لوگيستيكا – 1, ەكولوگيا – 2, ساۋدا جانە قىزمەتتەر باعىتىندا 6 جوبا بار. پاۆلودار وبلىسىنىڭ باسقا دا سالالارداعى جەتىستىگى تۋرالى وبلىس اكىمى اسايىن بايحانوۆ ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە وتكەن ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا جان-جاقتى باياندادى.
«وبلىس اۋىل شارۋاشىلىعىنا تارتىلعان ينۆەستيتسيالار جونىنەن دە ەلدە كوش باستاپ تۇر. بيىلعى مەجە 187 ملرد تەڭگەنى قۇرايدى. ەگىس ناۋقانى وڭاي بولعان جوق, دەگەنمەن ناتيجەلى ءوتتى. رەكوردتىق ءونىم الدىق. شارۋالار شامامەن 1,1 ملن توننا استىق جينادى. پرەزيدەنتتىڭ سۋ ساياساتىن ىسكە اسىرۋ تاپسىرماسىنا سايكەس القاپتاردا 97% زاماناۋي سۋ ۇنەمدەۋ تەحنولوگيالارى قولدانىلىپ جاتىر. ءبىز تاۋەكەلسىز ەگىس اۋماعىن 1,5 ەسە ۇلعايتىپ, 82 مىڭ گەكتارعا جەتكىزدىك. ناتيجەسىندە, جەردىڭ 5%-ىن عانا پايدالانا وتىرىپ, وسىمدىك شارۋاشىلىعى ءونىمىنىڭ جارتىسىنان كوبىن وندىرۋگە قول جەتكىزدىك. اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ وسىنداي قارقىندا دامۋى ازىق-ت ۇلىك باعالارىنىڭ تۇراقتالۋىنا دا وڭ اسەر ەتتى. قازىردىڭ وزىندە وڭىردە 16 ازىق-ت ۇلىك تاۋارىنىڭ باعاسى ەلىمىزدىڭ ورتاشا دەڭگەيىنەن تومەن. ال 11 تاۋار جونىنەن ۇزدىك 5 ءوڭىردىڭ قاتارىنا كىرەمىز», دەپ مالىمدەدى ا.بايحانوۆ.
بۇگىندە قاراقۇمىق ءوندىرىسىنىڭ 65%-ىن پاۆلودار وبلىسى قامتاماسىز ەتەدى. ءار ءۇشىنشى ءسابىز بەن كارتوپ تا ەلىمىزدىڭ ءار ايماعىنا وسى وڭىردەن جەتەدى. كۇنباعىس ءونىمى جونىندە دە وبلىستىڭ شارۋالارى كوش ىلگەرى. وبلىس اكىمىنىڭ ايتۋىنشا, كەيىنگى 10 جىلدىڭ بەدەرىندە ءوڭىر ەكونوميكاسى بىرتىندەپ ءارتاراپتانا باستاعان. پاۆلودار بۇرىن ونەركاسىپتىك-شيكىزات وڭدەيتىن ايماق بولسا, قازىر وڭدەۋ ونەركاسىبىن دامىتۋعا ەرەكشە نازار اۋدارىپ وتىر. سونداي-اق وبلىس اكىمدىگى ءوندىرىستىڭ سالدارىنان ەكولوگيالىق احۋالدى ۋشىقتىرىپ الماۋ جاعىن دا بارىنشا ويلاستىرىپ جاتىر.
ء«بىز ونەركاسىپتىڭ قارقىندى دامۋى ەكولوگياعا بەلگىلى ءبىر دەڭگەيدە اسەر ەتەتىنىن جاقسى تۇسىنەمىز. سوندىقتان ءوڭىردىڭ يندۋستريالىق ءوسۋىن ساقتاي وتىرىپ, لاستاۋشى زاتتاردى ازايتۋعا باسىمدىق بەرىپ وتىرمىز. جاڭا سالىنىپ جاتقان نەمەسە قۇرىلىسىن باستاماق زاۋىتتاردا ەڭ زاماناۋي, ەكولوگياعا زيانى از تەحنولوگيالاردى قولدانۋدى تالاپ ەتەمىز. مىسالى, ەكىباستۇزدا اشىلعان ەكى جاڭا فەرروقورىتپا زاۋىتىندا 99,8% زياندى زاتتاردى ۇستاي الاتىن زاماناۋي گيبريدتى سۇزگىلەر ورناتىلدى. ERG توبىنىڭ ءتورت ءىرى كاسىپورنىندا 178 ملرد تەڭگە كولەمىندە كەشەندى ەكولوگيالىق شارالار جۇرگىزىلدى. بۇل زياندى قالدىقتاردى 50 مىڭ تونناعا, 57%-عا دەيىن ازايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. كەلەسى كەزەڭدە, 2026–2031 جىلدارى وسىنداي شارالاردى پاۆلودار مۇناي-حيميا زاۋىتى, وبلىستىق جىلۋ-ەنەرگەتيكالىق ورتالىقتارى, ەكىباستۇزداعى ماەس-1 مەن ماەس-2 زاۋىتتارىندا جۇزەگە اسىرۋ جوسپارلانعان», دەدى ا.بايحانوۆ.
جىل باسىنان بەرى وبلىستا 26,2 ملرد تەڭگەگە 37 شاقىرىمنان استام جىلۋ جەلىلەرىن سالۋ, قايتا قۇرۋ, جوندەۋ جۇمىستارى ىسكە استى. بۇل جۇمىستار اپاتتى جاعدايلاردىڭ الدىن الىپ, توزۋ دەڭگەيىن بارىنشا تومەندەتۋگە, 200 مىڭعا جۋىق تۇرعىندى ساپالى جىلۋمەن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەردى. وبلىس حالقى جىل سوڭىنا دەيىن ساپالى اۋىزسۋمەن تولىق قامتىلادى. سونداي-اق وڭىردە 600 شاقىرىمنان استام رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار, جەرگىلىكتى ەلدى مەكەندەردەگى جولدار جوندەلدى. ونىڭ باسىم بولىگى, ياعني 445 شاقىرىمى – جەرگىلىكتى جولدار. وبلىس ورتالىعىندا ەرتىس وزەنى ارقىلى جاڭا كوپىردىڭ قۇرىلىسى قىزۋ ءجۇرىپ جاتىر. قازىر جۇمىس 52%-عا ورىندالىپ تۇر, جوبا 2027 جىلى اياقتالادى.
«قالالاردىڭ جايلىلىعىنىڭ باستى كەپىلى – قوعامدىق كولىكتىڭ دامىعان جۇيەسى. وسى باعىتتا ايتارلىقتاي جەتىستىكتەرگە قول جەتكىزدىك. كەيىنگى ەكى جىلدا 268 جاڭا اۆتوبۋس ساتىپ الىنىپ, وبلىستىڭ ءۇش قالاسىنداعى قوعامدىق كولىك 90% زاماناۋي, كەڭ ءارى ىڭعايلى اۆتوبۋستارمەن قامتىلدى. سونىمەن قاتار اۆياتسيالىق قاتىناستى دامىتۋ ماقساتىندا بىلتىر پاۆلودار اۋەجايىنىڭ ۇشىپ-قونۋ جولاعىن قايتا قۇرۋ باستالدى. وڭىردەگى تەمىرجول ۆوكزالدارىن جاڭارتۋ جۇمىستارى اياقتالدى», دەدى وبلىس اكىمى.
بيىل وبلىس بيۋدجەتىنىڭ 51%-دان استامى الەۋمەتتىك سالاعا ءبولىندى. جۇمىسسىزدىق 4,8% دەڭگەيىندە قالىپ وتىر. مۇنىڭ باستى سەبەبى وبلىستا 25,5 مىڭ جاڭا جۇمىس ورنى اشىلعان. تۇراقتى جۇمىسپەن قامتىلعانداردىڭ سانى –18,6 مىڭ ادام. وسال توپتاعى ازاماتتاردى قولداۋ, كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ ماقساتىندا وبلىس اكىمدىگى تاراپىنان جالپى سوماسى 632,6 ملن تەڭگەگە 405 گرانت بەرىلگەن. ءبىر گرانتتىڭ كولەمى 400 اەك, 1,57 ملن تەڭگە شاماسىندا.
وبلىس مەكتەپتەرىندە ورىن تاپشىلىعىن ازايتۋ, ءۇش اۋىسىمدى وقىتۋدى جويۋ ماقساتىندا «جايلى مەكتەپ» ۇلتتىق جوباسى ىسكە اسىپ كەلەدى. بيىل جوبا اياسىندا دوستىق شاعىن اۋدانىنان 1 200 ورىندىق №48 مەكتەپ اشىلدى. سونداي-اق 600 ورىندىق №47 مەكتەپتىڭ قۇرىلىسى دا بۇگىندە تولىق اياقتالدى. احمەت بايتۇرسىن ۇلى اتىنداعى مەكتەپكە 288 ورىندىق قوسىمشا عيمارات سالىندى. اۋىلدىق جەرلەردە ءۇش شاعىن جيناقتى مەكتەپ پايدالانۋعا بەرىلىپ, اپاتتى مەكتەپتەردىڭ ماسەلەسى تولىعىمەن شەشىلدى.
الەۋمەتتىك سالاداعى جۇمىستار مۇنىمەن شەكتەلمەيدى. بيىل وبلىس اكىمدىگى 12,9 ملرد تەڭگەگە 58 الەۋمەتتىك نىساندى جوندەۋگە ىقپال ەتكەن. قازىردىڭ وزىندە 7,8 ملرد تەڭگەگە 22 جاڭا نىسان سالىنىپ جاتىر. بۇدان وزگە, وبلىستىڭ قالالارى مەن اۋىلدارىندا بۇقارالىق سپورتتىڭ دامۋىنا دەم بەرۋ ماقساتىندا 25 جاڭا سپورت الاڭى پايدالانۋعا بەرىلگەن. اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردە 6 سپورت كەشەنى, اقسۋ قالاسىندا زامانعا ساي مۇز ارەناسى اشىلدى. بۇگىندە جالپى قۇنى 4,9 ملرد تەڭگەگە تاعى 11 جاڭا سپورت نىسانىنىڭ قۇرىلىسى جالعاسىپ جاتىر.
باياندامادان سوڭ وبلىس اكىمى جۋرناليستەردىڭ سۇراقتارىنا جاۋاپ بەردى. ءبىز دە ءوڭىر باسشىسىنا وبلىس حالقىنىڭ جادىندا جۇرگەن بىرەر ساۋالىمىزدى قويدىق. ءبىرىنشى, باياناۋىل اۋدانىندا وڭدەۋ ونەركاسىبى نەگە كەنجەلەپ جاتقانىن بىلگىمىز كەلدى. وسىعان دەيىن اشىلادى دەگەن ەت كومبيناتىنىڭ جايىن سۇرادىق.
«بۇكىل وبلىس مالىنىڭ 25%-ى باياناۋىل اۋدانىندا وسىرىلەدى. وكىنىشكە قاراي, وندا ەگىستىك جەرلەر از. سەبەبى مال سانى كوپ. 80-جىلدارى اۋداندا 50 مىڭعا جەتەر-جەتپەس جىلقى بولسا, قازىرگى سانى 200 مىڭعا جاقىندادى. بۇگىندە ءسىز ايتىپ وتىرعان ءىرى قارا, قوي بورداقىلاۋ الاڭىن سالۋعا قاتىستى جۇمىس ءجۇرىپ جاتىر. كاسىپكەرگە جىل باسىنان قولداۋ كورسەتىپ كەلەمىز. كوپ كەشىكپەي بورداقىلاۋ الاڭى دا ىسكە قوسىلادى. ءدال سول ماڭدا ەت ونىمدەرى وڭدەلەدى. باياناۋىل تۋريستىك الەۋەتى زور مەكەن بولعان سوڭ, وندا وڭدەۋمەن اينالىساتىن شاعىن كاسىپكەرلەر بار. بىراق وندىرىستىك دەڭگەيگە شىعاتىنداي كاسىپكەرلەر ساناۋلى. سول ءۇشىن دە قازىر كاسىپكەرلەرمەن جان-جاقتى جۇمىس ىستەپ جاتىرمىز. ولكەدە تۋريزم سالاسى وسى قارقىنمەن دامي بەرسە, كاسىپكەرلەرگە دە قولايلى جاعداي قالىپتاسادى.
ەكىنشى سۇراعىمىز وبلىستىڭ رەسەيمەن شەكارالاس كوپتەگەن اۋماقتارىندا جويىلىپ بارا جاتقان اۋىلدار تۋراسىندا بولدى. ولاردىڭ كەيبىرى بۇگىندە كارتادان دا وشكەن.
«وبلىستا 10 اۋدان, 3 قالا بار بولسا, ونىڭ ىشىندە 5 اۋدان رەسەيمەن شەكارالاس. وندا جالپى 53 شەكارالاس اۋىل ورنالاسقان. قازىر سول اۋىلداردىڭ بارلىعىنا دەرلىك ينفراقۇرىلىم تارتىپ جاتىرمىز. ارينە, ونىڭ ىشىندە بولاشاعى زور, قايماعى بۇزىلماعان اۋىلدار دا بار. ولاردىڭ حالقى كۇرت ازايىپ كەتتى دەپ ايتا الماس ەدىم, تۇراقتى دەسەك بولادى. كوشى-قون باعدارلاماسى اياسىندا ءبىرىنشى كەزەكتە اۋىلداردا تۇرعىن ۇيلەر سالىپ, وڭتۇستىك ولكەلەردىڭ حالقى مەن قانداستاردى سوندا قونىستاندىرىپ جاتىرمىز. مىسالى, بىزدەگى ۋسپەن اۋدانىنىڭ حالقى بار-جوعى 12 مىڭ. بىرنەشە جىلدا سول اۋدانعا 3 مىڭنان استام قانداس پەن وڭتۇستىكتەگى وتانداستاردى كوشىرىپ اپاردىق. سوعان ىرگەلەس وزگە دە اۋىلداردا قولداۋدىڭ ارقاسىندا حالىق سانى ءبىر قالىپتا ساقتالىپ وتىر. سوندىقتان ءبىز بولاشاعى بار اۋىلداردىڭ بارلىعىن 100 پايىز اۋىزسۋمەن قامتىدىق. اۋىلداردىڭ كىرە بەرىس جولدارىنا تولىقتاي اسفالت توسەلەدى. قورىتا ايتسام, وبلىستاعى اۋىلداردى وڭتۇستىك حالقى مەن قانداستاردى كوشىرىپ اكەلۋ ارقىلى تولىقتىرۋعا مۇمكىندىك مول. وسى باعىتتاعى جۇمىستاردى جۇيەلى تۇردە جالعاستىرا بەرەمىز», دەپ قورىتىندىلادى وبلىس اكىمى.
