ۇيالى وپەراتورلاردا ۇيات بار ما؟

«ترەدس» الەۋمەتتىك جەلى قول­دانۋ­شى­لارىنىڭ جازۋىنشا, «Altel» باعانى 70 پايىزعا جوعارىلاتقان. «2024 جىلدىڭ 5 تامىزىندا مەنىڭ Altel ءتاريفىم 3390 تەڭگە بولدى. 2025 جىلدىڭ جەلتوقسانىنان باس­تاپ 5690 تەڭگە بولادى ەكەن. ءوزىم سۇراماعان 15 گيگابايتتى قوس­قان­دارىڭىزعا راحمەت. ءبىر جارىم جىلدا باعانىڭ 70%-عا وسكەنىن قالاي تۇسىندىرەسىزدەر؟ «Altel», بۇل جونىندە نە ايتاسىزدار؟», دەپ جازدى تاريف تۇتىنۋشىسى.

«Beeline» ابونەنتتەرى دە بىرنەشە اي سايىن جاسالاتىن باعا وزگەرىسىنە شاعىمدانعان. «Beeline, سىزدەر بىر­دەڭەنى شاتاستىرىپ وتىرعان جوق­سىزدار ما؟ توقسان سايىن باعانى كوتەرەسىزدەر. ناۋرىزدا عانا تاريف 8000 تەڭگەدەن 11 500 تەڭگەگە قىمباتتادى. ەندى تاعى 14 500 تەڭگەگە كوتەرگەلى جاتىرسىزدار! ال ءبىزدىڭ جالاقىمىز بەس جىل بۇرىنعى دەڭ­گەيدە تۇر. انتيمونوپوليالىق ورگاندار مۇنى قاداعالاماي ما؟», دەپ جازدى قولدانۋشى.

«Beeline» تاريفتەردىڭ قىمبات­تاي­تىنىن راستادى. كومپانيا پرەزيدەنتى ەۆگەني ناسترادين 2026 جىلدىڭ قاڭتارىنان باستاپ تولەماقى ورتا ەسەپپەن 15-20 پايىز­عا وسەتىنىن مالىمدەدى. وزگەرىس تەك نارىقتاعى ورتاشا باعادان تومەن تاريفتەرگە قاتىستى بولادى. ەگەر سولاي بولسا, قازىرگى باعاسى 5999 تەڭگە بولاتىن تانىمال مەگا ءتاريفى 6899-7199 تەڭگە ارالىعىنا بارادى. ال 7999 تەڭگە تۇراتىن مەگا پرو ءتاريفىنىڭ ايلىق تولەمى 9199-9599 تەڭگەگە دەيىن ءوسۋى مۇمكىن.

كومپانيا ءباسپاسوزىنىڭ دەرەگىن­شە, وتكەن جىلى ەلەكتر ەنەرگياسىنا 6,5 ملرد تەڭگە جۇمسالعان, ققس-ءتىڭ وزگەرۋى 35 ملرد تەڭگە كولەمىندە قوسىمشا شىعىنعا ۇشىراتقان, ال ۆاليۋتا باعامىنىڭ قۇبى­لۋى تاعى 3,7 ملرد تەڭگەگە ءتۇسىپ وتىر. بۇعان قوسا, كەيىنگى توعىز جىلدا ينتەرنەت-ترافيك 36 ەسە وسكەن, ءبىر ابونەنت ايىنا 20-30 گب ترافيك جۇمسايدى. وسى فاكتورلار ينفراقۇرىلىمدى تۇراقتى تۇردە جاڭارتىپ وتىرۋدى تالاپ ەتەدى. كومپانيا ابونەنتتەردى تاريف وزگەرىسى تۋرالى 30 كۇن بۇرىن حاباردار ەتەتىنىن مالىمدەدى.

«Tele2» مەن «Altel» دە ابونەنت تو­لەمىن قايتا قاراۋ تۋرالى شەشىم قابىلداعان. 25 جەلتوق­ساننان باس­تاپ تاريفتەر 15-20 پايىز شاماسىندا قىمباتتايدى. وپەراتورلاردىڭ مالىمەتىنشە, ينتەرنەتكە سۇرانىس جىل سايىن ءوسىپ كەلەدى, ال ينفرا­قۇرىلىم وسى قار­قىنعا ىلەسۋ ءۇشىن قوسىمشا شىعىندى قاجەت ەتەدى. كوم­پانيا كەلەسى جىلعا بيۋدجەتىن جوس­­پار­­لاۋ كەزىندە سالىق ساياساتىنىڭ وزگەرىسىن, ينفلياتسيا قىسىمىن جانە جەلىنى جاڭعىرتۋعا كەتەتىن شىعىنداردى ەسكەرگەن. سونداي-اق «Altel» كومپانياسى تاريفتەردى قايتا قاراۋ ماسەلەسىنە ءاردايىم ساقتىقپەن قارايتىنىن اتاپ ءوتتى. ايتۋلارىنشا, وزگەرىس تەك ناقتى قىزمەت قۇنىمەن سايكەستىگىن جوعالتقان تاريفتەرگە عانا قاتىس­تى. ونىڭ وزىندە وزگەرىس كەزەڭ-كەزەڭ­مەن ەنگىزىلەدى. ابونەنتتەر الدىن الا حابارلاندىرىلادى, دايىندالۋعا ۋاقىت بەرىلەدى, ەشكىم كۇتپەگەن جاعدايعا تاپ بولماۋى ءۇشىن بارلىق جۇمىس اشىق جۇرگىزىلەدى. وسىلايشا, قازىرگى قۇنى 4632 تەڭگە بولاتىن «Pro» ءتاريفى وزگەرىس ەنگىزىلگەن جاعدايدا 5327-5558 تەڭگە ارالىعىنا دەيىن ءوسۋى مۇمكىن. قۇنى 5992 تەڭگە تۇراتىن «Max» ءتاريفىنىڭ باعاسى 6891-7190 تەڭگەگە دەيىن قىمباتتاۋى ىقتيمال. ال 9192 تەڭگە بولاتىن «Unlim» ءتاريفىنىڭ ايلىق تولەمى 10 571- 11 030 تەڭگە شاماسىندا بولماق.

كومپانيا وكىلدەرى جوعا­رى ينۆەستي­تسيالىق جانە ماكروەكو­نوميكالىق قىسىمعا قاراماستان, قارجىلىق تاۋەكەل­دىڭ بارلىعىن تۇتىنۋشىعا ارتپاي-اق تسيفرلىق ەكوجۇيەنى دامىتۋعا مۇمكىندىك بار ەكەنىن ايتىپ وتىر. الايدا كومپانيا تاريفتەردىڭ وسۋىنە اسەر ەتەتىن فاكتورلاردان قاشىپ قۇتىلا المايمىز دەيدى. سولاردىڭ نەگىزگىسى – جەلىگە سالىناتىن ينۆەستيتسيا­لار. 2023 جىلى 5G جەلىسىن ىسكە قوسقاننان كەيىن وپەراتوردىڭ ينۆەستيتسيا كولەمى 150 ملرد تەڭگەدەن اسقان. بۇل شىعىنداردىڭ باسىم بولىگى بازالىق ستانسالاردى ورناتۋ مەن جاڭعىرتۋعا جۇمسالعان. «Tele2» مەن «Altel» وپەراتورلارىن بىرىكتىرەتىن «موبايل تەلە­كوم-سەرۆيس» اق باسقارما توراعاسى الەكساندر بابي­چەۆ بازالىق ستانسالار مەن داتا-ور­تالىقتاردى كوبەي­تۋگە, كەش-سەر­ۆەرلەردى جاڭارتۋعا تاعى قوسىمشا ينۆەستيتسيا قاجەت ەكەنىن ايتادى.

ء«بىر بازالىق ستانسانى ورناتۋ – جابدىق, قۇرىلىس جانە تەحني­كالىق قىزمەت كورسەتۋگە كەتەتىن شىعىن­داردى قوسا ەسەپتەگەندە شامامەن 150 مىڭ ەۋرونى قۇرايدى. بۇعان جەر تەلىمىن راسىمدەۋ, جالداۋ جانە قوسۋ شىعىندارى قوسىلادى, ولاردىڭ جىلدىق جالپى كولەمى 40 ملن ەۋروعا جۋىق. بۇل – ءماجبۇرلى شارا. سەبەبى جەلىنى دامىتۋ مەن جاڭعىرتۋعا, ونى ۇزدىكسىز قىزمەتتە ۇستاۋعا كەتەتىن شىعىندار ءوسىپ وتىر. سونىمەن بىرگە سالىق زاڭنا­ماسىنداعى وزگەرىستەر دە شى­عىندى كوبەيتتى. ابونەنتتىك تولەم­دى قايتا قاراۋ بىزگە سەرۆيستەردىڭ تۇراقتى­لىعىن ساقتاۋعا جانە قىزمەت ساپاسىن جاقسارتۋعا مۇمكىندىك بە­رە­دى. كومپانيا قوسىمشا كەش-سەر­ۆەرلەر ورناتۋعا دا ينۆەستيتسيا سالىپ وتىر. جەرگىلىكتى جەردە كون­­تەنتتى كەشتەۋ جەلى ىشىندە ءجيى قول­دانىلاتىن قىزمەتتەر مەن رەسۋرس­تارعا قولجەتىمدىلىكتى جىلدامداتا­دى, دەرەكتەردىڭ كىدىرىسىن ازايتا­دى», دەپ مالىمدەدى كومپانيا وكىلى.

«Kcell» كومپانيا وكىلدەرىنىڭ ايتۋىنشا, ءتاريفتى قىمباتتاتۋ جونىندە ازىرگە ەشقانداي شەشىم قابىلدانباعان. قازىرگى كەزدە ققس مولشەرلەمەسىنىڭ وزگەرۋى قانداي اسەر ەتۋى مۇمكىن ەكەنىن تالداپ, بىرنەشە نۇسقانى قاراستىرىپ جاتىر. كورپوراتيۆتىك بايلانىس ءبولىمى جازدا بەكىتىلگەن «ۇزدىك» تاريف توپتاماسىنىڭ باعاسى 2027 جىلعا دەيىن وزگەرمەيتىنىن اتاپ ءوتتى. ەگەر تاريفتەردى قايتا قاراۋ قاجەتتىگى تۋسا, وپەراتور بۇل تۋرالى ابونەنتتەردى الدىن الا رەسمي تۇردە حاباردار ەتەتىنىن مالىمدەدى. الايدا «كسەلل» اق باسقارما توراعاسى اسقار جامباكين سا­لىق ساياساتى مەن ەكونوميكا­لىق جاعداي ەداۋىر وزگەرسە, تاريفتەر قايتا قارالۋى مۇمكىن دەدى.

ساراپشىلار 2026 جىلى بايلانىس قىزمەتتەرىنىڭ قۇنى ءوسۋى مۇمكىن ەكەنىن ايتقان ەدى. سول كەزدە نەگىزگى سەبەپ رەتىندە وپەراتورلار شىعىندارىنىڭ ار­تۋىن جانە ينتەرنەتكە دەگەن سۇ­رانىستىڭ بۇرىنعىدان دا كۇشەي­گەنىن كورسەتكەن. «قازاقتە­لەكوم» كومپانياسىنىڭ باس اكىم­شى­­لىك ديرەكتورى ەرجان مەيرا­­موۆ قول­دانىستاعى ەرەجەلەر ەكو­نو­­ميكا­لىق نەگىزدەمە بولعان جاع­داي­­دا تاريفتەردى قايتا قاراۋعا مۇمكىن­دىك بەرەتىنىن ەسكە سالعان.

جاساندى ينتەللەكت جانە تسيفر­لىق دامۋ ۆيتسە-ءمينيسترى دوسجان مۇساليەۆ مەملەكەت بايلانىس قىزمەتتەرىنىڭ ءتاريفىن تىكەلەي رەتتەمەيتىنىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, باعانى بەلگىلەۋ نەمەسە وزگەرتۋ – نارىقتا جۇمىس ىستەي­تىن وپەراتورلاردىڭ ءوز قۇزىرەتى. «مينيسترلىك تەك كورسەتىلەتىن قىز­مەت­تەردىڭ ساپاسىن, باسەكەلەستىك تالاپتارىنىڭ ساقتالۋىن جانە تۇتىنۋشىلاردىڭ قۇقىقتارىنىڭ بۇزىل­ماۋىن قاداعالايدى. ال ءتا­ريف­تى قايتا قاراۋ ءۇشىن ءار وپەراتور ەكونومي­كالىق نەگىزدەمە ۇسىنۋعا مىندەتتى», دەدى ول.

ينتەرنەت قولدانۋشىلارىنىڭ باعاعا عانا ەمەس ساپاعا دا كوڭىلى تولمايدى. اۋىل-ايماقتان بو­لەك ماڭىزى بار ءىرى قالالاردا دا ين­­تەرنەت جىلدامدىعى باياۋ جۇ­مىس ىستەيتىن كەزدەر ءجيى بولادى. جاساندى ينتەللەكت جانە تسيفر­لىق دامۋ ءمينيسترى جاسلان ماديەۆتىڭ ايتۋىنشا, بايلانىس ساپاسىنا قاتىستى شاعىمداردىڭ نەگىزگى سەبەپتەرى – جاڭا شاعىن اۋدانداردىڭ پايدا بولۋى, قالانىڭ كەڭەيۋى جانە جەدەل قارقىنمەن ءجۇرىپ جاتقان قۇرىلىس. مۇنداي جاعدايدا ءموبيلدى وپەراتورلار جاڭا اۋماقتاردا بازالىق ستانسالار ورناتىپ, ەلەكتر قۋاتىن تارتۋ جانە انتەننا-ماچتالىق قۇرى­لىمداردى سالۋ ماسەلەلەرىن دەر كە­زىندە شەشۋى قاجەت. بۇل جۇمىستار بەلگىلى ءبىر ۋاقىتتى تالاپ ەتەدى.

«ەگەر بايلانىسقا قاتىستى شاعىم بولسا, ازاماتتار e-وtinish جۇيەسى ارقىلى جۇگىنە الادى. ءبىز ءار وتىنىشكە جاۋاپ بەرەمىز, تەكسەرە­مىز, قاجەتتى نۇسقاما شىعارامىز. ورىن­­دالماسا – ايىپپۇل سالامىز. وپەراتورلاردىڭ جۇمىسىن باقىلاۋ تۇراقتى تۇردە جۇرگىزىلەدى. راديو­جيىلىكتى قاداعالايتىن ارنايى قىزمەت بار, ول بايلانىس ساپاسىن ولشەيدى. قولدانىستاعى نورمالاردا سيگنالدىڭ تومەنگى شەكتى دەڭگەيى, سەكۋندىنا بەرىلۋگە ءتيىس مەگابيت كولەمى جانە جالپى قىزمەت ساپاسىنا قاتىستى ناقتى تالاپتار بەلگىلەنگەن. وسى تالاپتار بۇزىلعان جاعدايدا ءتيىستى شارالار قابىلدانادى. ايىپپۇلدار­دى كۇشەيتۋ باعىتىندا دا جۇمىس جۇر­گىزىپ جاتىرمىز. نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىلەرگە وزگەرىستەر ەن­گىزىپ, سانكتسيالاردى 3-5 ەسەگە ارتتى­رۋ تۋرالى ۇسىنىستار دايىنداپ جا­تىرمىز», دەدى مينيستر.