قوعام • 16 جەلتوقسان, 2025

جۇزجىلدىق داۋىس جاڭعىرىعى

10 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

ەۋروپانىڭ قاق تورىندە تامىلجىتىپ ءان سالعان امىرە قاشاۋباەۆتىڭ ءومىرى مەن ونەرى – بار قازاققا ورتاق رۋحاني قازىنا, وشپەس ونەگە. روزا باعلانوۆا اتىنداعى «قازاقكونتسەرت» مەملەكەتتىك اكادەميالىق كونتسەرتتىك ۇيىمىنىڭ ساحناسىندا وتكەن ء«ان اتاسى – امىرە» اتتى مۋزىكالىق كەش ءانشىنىڭ پاريجدەگى دۇنيەجۇزىلىك ەكسپو كورمەسىندە ونەر كورسەتكەنىنە 100 جىل تولۋىنا ارنالدى.

جۇزجىلدىق داۋىس جاڭعىرىعى

ءيا, 1925 جىل – قازاق ونە­­رىنىڭ تاريحىنداعى ۇلى بەتبۇرىس كەزەڭ. بۇكىلالەمدىك جارمەڭكەنىڭ ساحناسىنا دومبىرا كۇمبىرىمەن قاتار كوتەرىلگەن امىرە قاشاۋ­باەۆتىڭ قايتا­لانباس ءۇنى ەۋ­روپا تىڭدارمانىن عانا ەمەس, بۇكىل الەمدى تاڭداي قاق­تىر­­عان ەدى. ونىڭ شىرقاعان «بالقاديشاسى», «اعاش اياق», ء«ۇش دوسى» مەن سان ءتۇرلى حا­لىق اۋەنى – قازاق دالاسىنىڭ تاكاپپار مىنەزىن, كەڭ جۇرەگىن, ۇلانعايىر رۋحىن ايگىلەدى. ەندى, مىنە, سول تاريحي ءساتتىڭ قۇرمەتىنە ۇيىمداستىرىلاتىن كەش – تۇلعا تاعىلىمىن ۇلىق­تاۋدىڭ ايقىن ۇلگىسى.

ء«ان اتاسى – امىرە» مۋزى­كالىق كەشى – تەك كونتسەرت ەمەس, كوركەم قويىلىمعا اينالعان تەاترلىق تۋىندى. كورەرمەن امىرەنىڭ ءومىر جولىنان سىر شەرتەر ساحنالىق كورىنىستەردى تاماشالاپ, ءانشىنىڭ تۇلعالىق تابيعاتى مەن زامان تىنىسىن سەزىندى. زاماناۋي مۋزىكالىق وڭدەۋلەر مەن ءداستۇرلى ناقىش ءبىر ساحنادا توعىسىپ, قازاق رۋحانياتىنىڭ ۇزىلمەس ساباق­تاستىعىن كورسەتتى.

«حالىق قازىناسى» ۇلتتىق ونەر ورتالىعىنىڭ ارتىستەرى كورەرمەن نازارىنا ءداستۇر مەن زاماناۋي ساحنا ونەرى ۇيلەسىم تاپقان مازمۇندى كونتسەرت ۇسىندى. اتاپ ايت­ساق, كەش باعدارلاماسىنا «قۇ­لاگەر», «قارقارالى», «دۋ­داراي», «بالقاديشا» سىندى حالقىمىزدىڭ جۇرەگىندە ساق­تالعان اندەرمەن قاتار تات­تىمبەت, قۇرمانعازى, قازان­عاپ كۇيلەرى ەنگىزىلگەن. ۇلتتىق مۋزىكاعا ءتان قايتالانباس ءۇن, دومبىرانىڭ تەرەڭ كۇمبىرى مەن ءداستۇرلى ۆوكالدىڭ اسقاق اۋەنى كورەرمەندى ءبىر ساتتە عاسىرلار ارناسىنا تارتىپ اكەتكەدەي اسەر سىيلادى.

ءانشى رۋحى اسقاقتاعان ايتۋلى كەشتە قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرلەرى – قۇماربەك قالقاتاي, ەرلان رىسقالي, ەربولات شالدىبەكوۆ, ايگۇل ەلشىباەۆا, ارداق با­لاجانوۆا, نۇربولات ار­زاماس­ ۇلى, قايرات ايتباەۆ, ەلمۇرا جاڭابەرگەن سىندى مايتالماندار امىرە سالعان ءان مەكتەبىنىڭ بيىك ۇلگىسىن ايگىلەدى. سونىمەن قاتار ساحنا تورىندە ونەر كورسەتكەن «دارىن» مەملەكەتتىك جاستار سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتتارى – اسقار مۇقيات, پەريزات تۇراروۆا, كۇنسۇلۋ تۇرىكپەن, اياۋلىم قاماجان, ۇلتتىق جانە حالىقارالىق بايقاۋلاردىڭ جۇلدەگەرلەرى ەدىل باسىعارا, ءاليحان دۇيسەنباي, باۋىرجان مۇحامەتباي, ۆەنەرا تابىس, اقەركە تاجىباەۆا, ءداريا بەك­پەنبەت باستاعان ونەرلى جاس­تار دا تاعىلىمدى كەشتىڭ كور­كىن قىزدىردى. ءبىر ساحنادا ءتۇرلى بۋىن, ءتۇرلى مەكتەپ, ءتۇرلى ورىنداۋشىنىڭ باس قوسۋى – ۇلتتىق ونەردىڭ ۇزىلمەس جالعاستىعىنىڭ ايعاعى.

ء«ان اتاسى – امىرە» – بۇگىنگى ۇرپاقتىڭ كەشەگىنى قۇر­مەتتەۋىنە, ونەردىڭ ۇلى مەكتەبىنە تاعزىم ەتۋىنە ار­نالعان كەش. بۇل – ۇلتتىق سانانى سەرپىلتەتىن, تامىرىمىزدى تانىتاتىن, حالىق ءانىنىڭ بيىك بولمىسىن دارىپتەيتىن رۋحاني مەرەكە. قازاق ءانىن العاش رەت الەمدىك دەڭگەيدە مويىنداتقان امىرە قاشاۋباەۆتىڭ ونەرى – تەك تاريح ەمەس, بۇگىنگى كۇننىڭ دە تىنىسى. ەلوردا تورىندەگى ايتۋلى كەش سول اسىل ونەردىڭ قايتا جاڭعىرۋىنا, جاس ۇرپاقتىڭ جۇرەگىندە ۇلتتىق اۋەننىڭ ماڭگى قالۋىنا ۇلەس قوسقانى ءسوزسىز.

سوڭعى جاڭالىقتار