بيىلعى جاڭاجىلدىق بەزەندىرۋ ناۋقانى بويىنشا رەكورد يەسى بىرەۋ عانا, ول الماتى قالاسى. قازاقستاننىڭ باسقا وڭىرلەرى ونداعان ميلليونمەن ەسەپتەپ وتىرعاندا, وڭتۇستىك استانا كەمىندە 793,3 ميلليون تەڭگە ءبولىپ, ەلدەگى ەڭ ماسشتابتى مەرەكەلىك جوبانى ىسكە قوسىپ جاتىر. شاھاردىڭ شىعىنى رەسپۋبليكالىق كولەمدەگى مادەني ءىس-شارالارمەن پارا-پار كورسەتكىش.
قالا العاش رەت بارلىق سەگىز اۋدانعا تولىق قارجىلاندىرۋ ءبولىپ, بەزەندىرۋ اۋماعىن بۇرىن-سوڭدى بولماعان كولەمدە كەڭەيتتى. الماتىدا 400-دەن اسا ارحيتەكتۋرالىق فورما, 2230 شامدىق كرونشتەين, 2320-دان استام جارىقتاندىرىلعان اعاش, 60-قا جۋىق كوپىر مەن وتكەل مەرەكەلىك كەيىپكە ەنەدى.
بيىل العاش رەت سايران كولى, گاندي سكۆەرى, Family Park, "اتاكەنت", ساۋرانباەۆ كوشەسى جانە بىرقاتار ىقشاماۋدان جاڭاشا بەزەندىرىلىپ, قالا شىن مانىندە مەرەكەلىك مەگاپوليسكە اينالماق.
الماتى جىل سايىنعى ءداستۇرلى نىسانداردى دا نازاردان تىس قالدىرمايدى. اباي الاڭى, استانا الاڭى, پانفيلوۆ كوشەسى, جىبەك جولى, "الماتى ارەنا" ماڭى ءبارى تولىق جارىقتاندىرىلىپ, بەزەندىرىلمەك.
مەرەكەلىك كوڭىل كۇيدى ارتتىرۋعا باعىتتالعان قىرۋار قارجىعا قاراماستان, اكىمدىك ۇنەمدەۋدى دە ۇمىتقان جوق. مىسالى, 62 شاعىن ارحيتەكتۋرالىق فورما, 4 شىرشا, 45 مەرەكەلىك ۇيشىك, 17 باسقا دەكوراتسيالار قالپىنا كەلتىرىلىپ قايتا پايدالانىلماق. ال ارباتتاعى كاسىپكەرلەر وزدەرىنشە جارىسىپ, اشەكەيلەردى ءوز ەسەبىنەن ءىلىپ جاتىر. دەمەك, الماتىداعى جاڭا جىلدىق جارىق تەك بيۋدجەتكە ەمەس, بيزنەستىڭ دە بەلسەندىلىگىنە سەنىپ وتىر.
الايدا بيىل ەلوردالىقتار جەرگىلىكتى بيۋدجەت قارجىسىن ۇنەمدەگەن كورىنەدى. مىسالى, بىلتىر قىسقى بەزەندىرۋ جۇمىستارىنا شامامەن 696,7 ميلليون تەڭگە بولگەن. ال وسى جىلى شىعىندى ەسە قىسقارتسا دا, كەڭ كولەمدە جاڭا جىلعا دايىندالىپ جاتىر.
استانانىڭ ىشكى ساياسات باسقارماسى تۇرعىندارعا ارنالعان كوپتەگەن تەگىن ويىن-ساۋىق نىساندارىن جوسپارلاعان. مۇز ايدىندارى, شاعىن توبەشىكتەر, فوتوزونالاردىڭ ءبارى قولجەتىمدى بولادى.
2024 جىلى ساتىپ الىنعان اشەكەيلەردى قايتا قولدانالىپ, التى اۋدانىنا بولىنگەن بيۋدجەت 365 ميلليون تەڭگە بولىپ وتىر. بايقوڭىر – 50 ميلليون, سارايشىق – 50 ميلليون, سارىارقا – 50 ميلليون, الماتى – 50 ميلليون, ەسىل – 90 ميلليون جانە نۇرا اۋدانىنا 75 ميلليون تەڭگە ءبولىپ بەرگەن. ەلوردا ءۇشىن ادەتتەن تىس ۇنەمدى ءارى جۇيەلى ءتاسىل. بيۋدجەتتىك شىعىننىڭ ءبىر بولىگى دەمەۋشىلەر ارقىلى جابىلادى.
ال شىمكەنت قالاسى بيىل جاڭا جىلدىق ءسان-سالتاناتقا 100 ميلليون تەڭگە ءبولۋدى جوسپارلاپ وتىر. بىلتىر بۇل كورسەتكىش 80 ميلليون تەڭگە ەدى. الايدا اكىم عابيت سىزدىقبەكوۆ بۇرىنعى دەكوراتسيالار قايتا قولدانىلادى, ءار اۋدان جانە ورتالىق الاڭ بەزەندىرىلەتىنىن اتاپ ءوتتى.
اكىمنىڭ ايتۋىنشا, وتكەن جىلى قولدانىلعان بارلىق ماتەريالدار اۋداندىق قويمالاردا ساقتالىپ, بيىل قايتا پايدالانىلماق. قالادا بەس اۋدان جانە ورتالىق الاڭ بار, نەگىزگى شىرشا سول ورتالىق الاڭعا ورناتىلادى. بيىل اكىمنىڭ باستاماسىمەن العاش رەت تابيعي شىرشا قويۋ جوسپارلانىپ وتىر.
دەگەنمەن ول جالپى ۇنەمدەۋ ساياساتىنىڭ ساقتالىپ وتىرعانىن باسا ايتتى.
ال شىعىس قازاقستان وبلىسىندا مەرەكەدەن ۇنەمدەمەۋدى ءجون كورگەن سياقتى. بيىل مۇندا مەرەكەگە 140 ميلليون تەڭگە جۇمساماق. بۇل سومانىڭ جارتىسى قالا بەزەندىرۋىنە, قالعان جارتىسى مەرەكەلىك باعدارلاما مەن ءىس-شارالارعا بولىنگەن.
ماڭعىستاۋ وبلىسى دا بيىل مەرەكەدەن قالىس قالمايدى. مەرەكەلىك بەزەندىرۋ جۇمىستارىن "New Level" جشس اتقارادى. كومپانيا جىل بويى باننەرلەر, جالاۋشالار, كاف ورناتۋمەن اينالىسىپ كەلەدى. 2026 جىلدىڭ جاڭا جىلىنا اقتاۋدا بيىكتىگى 20 مەتر بولاتىن ەكى جاڭا شىرشا, اركا تۇرىندەگى كاف جانە فوتوزونالار قويىلادى. قالانىڭ كوشەلەرى مەن اعاشتارى جاڭا گيرلياندالارمەن بەزەندىرىلەدى. جۇمىستار 17-24 جەلتوقساندا باستالىپ, 2026 جىلعى 15 قاڭتاردا اياقتالماق. مەرەكەلىك بەزەندىرۋگە شامامەن 80 ملن تەڭگە بولىنەدى. بارلىعى ءۇشىن 80 ميلليون تەڭگە بولىنگەن.
جەتىسۋ وبلىسى (تالدىقورعان) 2 قالا مەن 8 اۋدانعا جاڭا جىلدىق بەزەندىرۋ مەن ءىس-شارالارعا 60 ميلليون تەڭگە جۇمسايدى. بۇرىنعى جىلدارداعى دەكوراتسيالار دا قولدانىلادى, ءسويتىپ اكىمدىك بيۋدجەت شىعىنىن ءسال ۇنەمدەپ قالماق ەكەن.
اقمولا وبلىسىنىڭ ورتالىعى كوكشەتاۋدا بيىل 55,4 ميلليون تەڭگەگە بەزەندىرىلىپ قانا قويماي, 31 جەلتوقساندا قايرات نۇرتاستىڭ ۇلكەن كونتسەرتى وتەدى. جاڭاجىلدىق كوڭىل كۇي جوعارى بولاتىنى ءسوزسىز, بىراق قارجىلىق شىعىن دا از ەمەس. مەرەكەلىك باعدارلاما العاش رەت "جاڭا جاعالاۋ" مەن "كوك شالعىن" الاڭدارىندا وتەدى. ابىلاي حان الاڭى مەن باسقا قالالىق اۋماقتاردا شىرشالار, جارىق كومپوزيتسيالار, مۇز مۇسىندەرى مەن شاعىن ساۋلەتتىك فورمالار ورناتىلادى. بارلىق بەزەندىرۋ قالانىڭ ديزاين-كودىنا سايكەس جاسالىپ, بىرىڭعاي ۆيزۋالدى ستيل قامتاماسىز ەتىلەدى. قالا اكىمدىگى بيزنەس وكىلدەرىن مەرەكەلىك ستيلدە نىساندارىن بەزەندىرۋگە شاقىرعان.
پاۆلودار وبلىسىندا 2025 جىلعى جاڭا جىل مەرەكەسىن قارسى الۋ ءۇشىن 3 قالا مەن 10 اۋدانعا 50,8 ميلليون تەڭگە بولىنگەن. قاراجات شىرشالار, جارىقتاندىرۋ جانە شاعىن ساۋلەت نىساندارىن ورناتۋعا, سونداي-اق قۇرىلىمداردى تاسىمالداۋ مەن قىزمەت كورسەتۋگە باعىتتالادى. بۇرىنعى جىلدارداعى مەرەكەلىك جابدىقتار جارامدى جاعدايدا قايتا پايدالانىلاتىن بولادى.
سونىمەن قاتار جامبىل وبلىسىندا جالپى وبلىستا مەرەكەلىك جاڭا جىلدىق بەزەندىرۋ جۇمىستارى نەگىزىنەن دەمەۋشىلەر تاراپىنان جۇرگىزىلەدى. جاڭا جىلدىق مەرەكەلىك ءىس-شارالارعا جانە شىرشانى بەزەندىرۋ جۇمىستارىنا ى.دۇكەن ۇلى اتىنداعى قالالىق مادەنيەت ءۇيىنىڭ بيۋدجەتى ارقىلى قارجىلاندىرىلادى. بولىنگەن قاراجاتتىڭ جالپى كولەمى 36,9 ميلليون تەڭگە.
اتىراۋ وبلىسىنىڭ اكىمدىگى جاڭا جىل مەرەكەسىن قارسى الۋعا ارنالعان قارجىنى رەسمي تۇردە بەكىتتى. قالا بويىنشا مەرەكەلىك ءىس-شارالاردى ۇيىمداستىرۋ مىندەتى قۇرمانعازى اتىنداعى مادەنيەت سارايىنا جۇكتەلگەن. بەكىتىلگەن بيۋدجەتكە سايكەس بيىكتىگى 18 مەتر بولاتىن بەس جاڭاجىلدىق شىرشانى ورناتۋ جانە كەيىن دەمونتاجداۋ ءۇشىن 25 ميلليون تەڭگە بولىنگەن. ال يساتاي-ماحامبەت الاڭىندا وتكىزىلەتىن مەرەكەلىك كونتسەرتتىك باعدارلاماعا 9,4 ميلليون تەڭگە قاراستىرىلعان.
وسىلايشا, جالپى اتىراۋ قالاسى 34,4 ميلليون تەڭگەگە شىعىندالماق.
الماتى وبلىسىنىڭ ورتالىعى قوناەۆ قالاسى 28 ميلليون تەڭگەگە ورتالىق ساياباق پەن نەگىزگى كوشەلەردى بەزەندىرەدى. سونىمەن قاتار "ۇزدىك جاڭا جىلدىق بەزەندىرۋ" بايقاۋى ۇيىمداستىرىلادى.
ۇلىتاۋ وبلىسى بيىل 22 ميلليون تەڭگەمەن مەرەكەنى قارسى الادى. ورتالىق الاڭ مەن قالا كوشەلەرى شامدارمەن بەزەندىرىلەدى.
ال باتىس قازاقستان وبلىسىندا اكىم ناريمان تورەعاليەۆ بيىل جاڭا جىلدىق شىعىندارعا تەك 11 ميلليون تەڭگە بولىنەتىنىن جەتكىزدى. ايتۋىنشا, وڭىردە بىرنەشە جىلدان بەرى ءبىر شىرشانى پايدالانىپ, ونى جىل سايىن ارلەپ, كەلەسى ماۋسىمعا دەيىن ساقتايدى.
قازاقستاننىڭ بىرقاتار وبلىسىندا جاڭا جىلعا ءبىر تيىن دا بولىنبەيدى. دەگەنمەن, كوشەلەردىڭ قاراڭعى قالمايتىنى انىق. بۇرىنعى ويىنشىقتار, دەمەۋشىلەر, اكىمدىكتىڭ قولدابار مۇمكىندىكتەرى ىسكە قوسىلادى.
بيۋدجەتتەن ءبىر تەڭگە بولمەيتىن وڭىرلەر:
- اباي وبلىسى (سەمەي)
- اقتوبە وبلىسى
- قىزىلوردا وبلىسى
- تۇركىستان وبلىسى
- قوستاناي وبلىسى
بۇل وڭىرلەر وتكەن جىلدارداعى دەكوراتسيالاردى پايدالانىپ, ارتىق شىعىننان باس تارتقان. قاراعاندى جانە سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا جاڭا جىلدىق بەزەندىرۋگە جەكە بيۋدجەت قاراستىرىلماعان. ءبارى ۇشجىلدىق جوسپار اياسىندا, بۇرىنعى ەلەمەنتتەردى پايدالانۋ ارقىلى جاسالادى.
وسىلايشا, جالپى, قازاقستان بويىنشا جاڭا جىلدىق بەزەندىرۋگە 1 776,8 ميلليون تەڭگە جۇمسالادى.
