ون نىساننىڭ وڭ قادامى ءوڭىر ءومىرىن ارلەندىرۋگە جول اشپاق

كەشە پرەمەر-مينيستر كا­رىم ءماسىموۆ جۇمىس بابىنداعى ساپارمەن اقمولا وبلىسىنا كەلدى. ۇكىمەت باسشىسى مەن ونىڭ جانىنداعى رەسمي ادامدار وتە تىعىز كەستەدەگى جۇمىس بارى­سىن­دا ماڭىزدى ون نىساندا بولىپ, كەڭەيتىلگەن ءتورت كەڭەس وتكىزدى.ۇكىمەت باسشىسىنىڭ وڭىرلەر­گە جاساعان ءاربىر ساپارى جۇمىس ىستەپ تۇرعان, قۇرىلىسى ءجۇر­گى­زىلىپ جانە قايتا جاراقتان­دى­رىلىپ جاتقان كاسىپورىنداردىڭ جۇ­مى­سى­نا سەرپىن قوسىپ, باس­شى­لار مەن مامانداردىڭ, ۇجىم مۇشە­لەرى­نىڭ ءوز مىندەتىنە جاڭا­شا ەك­پىن بەرىپ, جاۋاپكەرشىلىكتى ەسەلەي تۇسەتىنى بەلگىلى. ۇكىمەتتىڭ كۇن­دەلىكتى نازار سالۋى مەن قولداۋى­نىڭ ارقاسىندا اقمولا وبلى­سىن­داعى كوكەيكەستى ماسەلە­لەر وڭ شە­شىمىن تابۋدا. وسى وراي­دا, وبلىس اكىمى سەرگەي دياچەن­كو كوكشەتاۋ جانە ستەپ­نوگور قالالارىن سۋمەن قامتۋ, ششۋچە-بۋراباي كۋرورتتى ايما­عى مەن استانامەن سەرىكتەس قوس­شى كەنتىنىڭ ينفراقۇرىلى­مىن جاقسارتۋ, ونەركاسىپ پەن اگروكە­شەندى يندۋستريالىق-ين­نو­ۆا­تسيا­لىق باعىتتا دامىتۋ, الەۋ­مەتتىك-ەكونوميكالىق جاعدايدى جاق­سارتۋدىڭ باسقا دا قادام­دارى يگى قايتارىمىن بەرگەنىن بايان­دادى. ۇستىمىزدەگى جارتى جىل­دىق­تىڭ قورىتىندىسىندا ونەركاسىپ ءونىمىنىڭ كولەمى 118,5 پايىزعا ءوستى. اۋىل شارۋاشىلىعىنداعى جالپى ءونىم 7 پايىزعا ارتىپ, 23 ميل­ليارد تەڭگەنى قۇرادى. مال مەن قۇس سانى ايتارلىقتاي كو­بەي­دى. ءارتاراپتاندىرۋ باعىتىن ۇس­تان­عان ديقاندار قاۋىمىنىڭ ءجۇزى جارقىن. سەرگەي الەكسان­درو­ۆيچ نەگىزگى كاپيتالعا ينۆەس­تيتسيا جۇمىلدىرۋ 21 پايىزعا ءوسىپ, 35,2 ميلليارد تەڭگەگە جەت­كەنىن العا قويعان مىندەتتەردىڭ ابىرويمەن ورىندالاتىنىمەن بايلانىس­تىر­دى. وبلىستا تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى 2009 جىلمەن سالىستىرعاندا 1,6 ەسەگە ارتىپ, جۇمىسسىزدىق 1 پايىزدىق دەڭ­گەيگە تومەندەپتى. سالىق جانە باسقا مىندەتتى ءتۇسىم­دەردىڭ بول­جامدىق جوسپارى 11 پايىزعا ۇلعايىپ وتىر. قازاق­ستان­نىڭ يندۋستريالىق-يننوۆا­تسيا­لىق دامۋ باعدارلاماسى شەڭ­بەرىندە 2010 جىلى 74,8 ميلليارد تەڭگەنىڭ 9 جوباسىن جۇزەگە اسىرۋ جوسپارلانسا, قازىردىڭ وزىندە ماڭىزدى 4 جوبا تولىق اياق­تالعان. ال, جىل سوڭىنا دەيىن اقكول, ەگىندىكول, استراحان اۋداندارىندا 15 مىڭ ءىرى قاراعا ارنالعان بورداقىلاۋ الاڭى, كوكشەتاۋ قالاسى مەن اقكول اۋدانىندا كىرپىش زاۋىتتارى پايدالانۋعا بەرىلمەك. وڭىرلىك ورلەۋ كوپتەگەن الەۋمەتتىك ماسەلەلەردىڭ ءتيىمدى شەشىلۋىنە مۇمكىندىك جاسايدى. ايتكەنمەن, ۋاقىت ۇدەمەلى دامۋدى تالاپ ەتىپ وتىر. پرە­مەر-مينيستر جۇمىسىمەن تا­نىس­قان ستەپنوگور قالاسىنداعى “قازفوسفات – حيميا زاۋىتى” جشس بيىلعى جىلدىڭ ناۋرى­زى­نان مينەرالدى تىڭايتقىش­تار شىعارۋدى توقتاتقان. باستى سەبەپ شيكىزاتتىق كۇكىرت قىش­قىلىنىڭ جوقتىعىندا بولىپ تۇر. كارىم قا­جىمقان ۇلى بۇل ماسەلەنى شۇ­عىل شەشۋگە باعىت­تالعان تاپسىر­ما­لار بەرىپ, ونى ارنايى باقى­لاۋعا الۋدى ەس­كەرتتى. وسى قالاداعى “قازاتومونەر­كا­سىپ” جشس ديرەكتورى كەڭەس اماندوسوۆ “كۇكىرت قىشقىلى زاۋىتىن قايتا قۇرۋ” جوباسىمەن تانىستىردى. الداعى جىلدىڭ تا­مىزىندا ىسكە قوسىلاتىن كاسىپ­ورىن­نىڭ جىلدىق قۋاتى 180 مىڭ توننا كۇكىرت قىشقىلىن شى­عارۋ­عا لايىقتالعان. جوبا­نىڭ جالپى قۇنى 10 400 ميل­ليون تەڭگە بولسا, ونىڭ 2 200 ميل­ليون تەڭگەسى – كاسىپ­ورىن­نىڭ ءوز قارجىسى. قازىر ونەر­كاسىپ الاڭىندا جوبالاۋ جۇمىس­تارى اياقتالىپ, بازالىق ينجي­نيرينگ جۇرگىزىلگەن, سونداي-اق, ەسكى جابدىقتاردى بولشەكتەۋ تو­لىق اتقارىلىپتى. قازاقستاندا جاسالعان تەحنولوگيالىق جاب­دىق­­تاردىڭ ءبىر بولىگى (“بەلكا­ميت” بك” اق) ءوندىرىس ورنىنا جەت­كى­زىلدى. زاۋىتتى بەلگىلەنگەن مەر­زىم­دە ىسكە قوسۋ ءۇشىن 8200 ميل­ليون تەڭگە كولەمىندەگى نەسيە قارجىسىن تارتۋدى جەدەلدەتۋ قاجەت. بۇل ورايدا “قازاق­ستان­نىڭ دامۋ بانكى” اكتسيونەرلىك قوعامى­مەن كەلىسىم-شارتتى تياناقتاۋ تاپسىرىلدى. ستەپنوگور تاۋ-حيميا كومبي­نا­تىنا قاراستى “گيدرومەتال­لۋر­گيالىق زاۋىتى” جشس باس دي­رەك­تورى ۆيكتور بەلورۋسوۆ كاسىپ­ورىننىڭ جەتىستىكتەرى مەن الداعى جوسپارلارى تۋرالى حا­بارلاما جاسادى. مۇندا بىلتىر 3299 توننا ۋران قوسپاسى مەن 52 توننا موليبدەن وندىرىلگەن. بيىلعى بەس ايدىڭ كورسەتكىشى دە جوسپارداعى­دان ارتىق. “يسو 9001-2008” ساپا مەنەدجمەنتىمەن جۇمىس ىستەيتىن زاۋىتتا “زۆەزد­نوە” كەن ورنىنىڭ شىعىس جاعا­لاۋىن زەرتتەۋ مەن وڭدەۋ” ينۆەس­تيتسيالىق جوباسى جۇزەگە اسى­رىلۋدا. كاسىپورىننىڭ جۇمىس بارىسىمەن تانىسقان ۇكىمەت مۇشەلەرى پايدالى قازبا­لار وندىرۋدە 0 پايىزدىق سالىق ءمول­شەرىن بەلگىلەۋ, قارجىلان­دى­رۋ ماسەلەسىن جاقسارتۋ, “زۆەزد­نوە” كەنىشىن دامىتۋ ماسەلەلەرى بوي­ىنشا ۇسىنىستارعا نازار اۋدار­دى. ستەپنوگور قالاسىن سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ جۇيەلەرىندەگى وتكەن قىستاعى اپات پەن ورماندى القاپتارداعى ءورت قاۋىپسىزدىگى ماسەلەسى جۇرتشىلىقتى قاتتى الاڭداتۋدا. وسىعان بايلانىستى ۇكىمەت باسشىسى “ستەپنوگور ۆودوكانال”, وبلىس ورتالىعىندا­عى “كوكشەتاۋ جىلۋ” كاسىپورىن­دارىندا جانە بۋرابايداعى جا­ڭادان سالىنعان ورتالىق ءورت ءسون­دىرۋ دەپوسىندا ءماجىلىس ءوت­كىزدى. وندا اقمولا وبلىسىنىڭ اكىمى س.دياچەنكونىڭ, اۋىل شارۋا­شى­لىعى ءمينيسترى ا.كۇ­رىش­باەۆتىڭ, قۇرىلىس جانە تۇرعىن ءۇي-كوم­مۋ­نالدىق شارۋا­شىلىق اگەنتتىگىنىڭ توراعاسى س. نوكيننىڭ, توتەنشە جاعدايلار ءمينيسترى ۆ.بوجكونىڭ, تۋريزم جانە سپورت ۆيتسە-مي­نيسترى ك.وسكەنباەۆتىڭ, يندۋس­تريا جانە جاڭا تەحنولوگيالار ۆيتسە-ءمينيسترى ب. كاماليەۆتىڭ, تابيعي مونوپوليالاردى رەتتەۋ اگەنت­تىگىنىڭ توراعاسى ن.الدابەر­گە­نوۆتىڭ ەسەپتەرى تىڭدالدى. ارنايى جۇمىس توبى اتالعان ماسەلەلەردى جان-جاقتى ەكشەپ, ءتيىستى شەشىم قابىلداناتىنى ءما­لىم بولدى. سونداي-اق, پرە­مەر-مينيستر كارىم ءماسىموۆ بۋراباي اۋدانىنداعى “ەسىل-اگرو” جشس زامانالىق تاۋار­لى-ءسۇت فەرما­سىن­دا, كوكشەتاۋ­داعى “ست اگرو­سەر­ۆيس” جشس مەن “كاماز-ينجي­نيرينگ” اكتسيونەرلىك قو­عامىن­دا بولىپ, وبلىستىق “قان ورتالىعىنىڭ” جاڭا عيماراتى­نىڭ قۇرىلى­سىمەن تانىستى. پرەمەر-مينيستر كارىم ءماسىموۆ وبلىس اكىمدىگىندە اقمو­لا, سولتۇستىك قازاقستان, قوستا­ناي وبلىسى وكىلدەرىنىڭ قاتى­سۋى­مەن كەڭەس وتكىزدى. وندا مۇناي جانە گاز ءمينيسترى ساۋات مىڭ­باەۆ پەن اقمولا وبلى­سى­نىڭ اكى­مى سەرگەي دياچەنكونىڭ ەلىمىزدىڭ سولتۇستىك ءوڭىرىن سۇيىق گازبەن قامتۋ باعدارلاماسىن ورىنداۋ ماسەلەسىنە قاتىستى حابارلاما­لارى تىڭدالدى. ۇكىمەت باسشىسى ءوزىنىڭ قورى­تىندى سوزىندە اقمولا وبلىسىن­داعى يگى قادامدارعا قولداۋ كور­سەتۋ قاجەتتىگىن اتاپ كورسەتىپ, تۇرعىنداردىڭ قالىپتى ءتىر­شىلىگىن قامتاماسىز ەتۋدەگى ەلباسى تاپ­سىرماسىنىڭ ءمىنسىز ورىندالۋىن تالاپ ەتتى. ال, سولتۇستىك ءوڭىردى سۇيىق وتىنمەن قامتاماسىز ەتۋگە بايلانىستى ماسەلە ەكى اپتادان كەيىن ۇكىمەت وتىرىسىندا ارنايى قارالاتىن بولدى. باقبەرگەن امالبەك,اقمولا وبلىسى. سۋرەتتى تۇسىرگەن  شۇكىر شاحاي.