سۋرەتتەردى تۇسىرگەندەر – ا.دۇيسەنباەۆ, ە.ۇكىباەۆ
كۇنگەي كاۆكازداعى ماڭىزدى ارىپتەس
– اسا قۇرمەتتى نيكول ۆوۆاەۆيچ, قازاقستانعا قوش كەلدىڭىز! ءسىزدىڭ ساپارىڭىز وتە ماڭىزدى. ەكى ەلدىڭ ستراتەگيالىق سەرىكتەستىك دەڭگەيىندەگى قارىم-قاتىناسىنىڭ دامۋىنا ۇلكەن سەرپىن بەرەدى دەپ سەنەمىز. بۇل – قازاقستانعا العاشقى ساپارىڭىز. شىن مانىندە, قازاق حالقى ارمەنيا جۇرتىنا, تاريحىنا, سالت-داستۇرىنە, مادەنيەتىنە زور قۇرمەتپەن قارايدى. ساپار بارىسىندا بىرقاتار ماڭىزدى كەلىسىمگە قول قويىلادى, – دەدى ەكىجاقتى كەلىسسوزدەردى اشقان قاسىم-جومارت توقاەۆ.
ءوز كەزەگىندە نيكول پاشينيان قاسىم-جومارت توقاەۆقا قازاقستانعا رەسمي ساپارمەن شاقىرىپ, استانادا قوناقجايلىق تانىتقانى ءۇشىن العىس ايتتى.
– بۇل ساپار ءبىزدىڭ ەكىجاقتى قارىم-قاتىناسىمىزعا تىڭ سەرپىن بەرەدى. قوس مەملەكەت اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتىڭ جاڭا كەزەڭى ءسىزدىڭ بىلتىر ارمەنياعا جاساعان رەسمي ساپارىڭىزدان باستاۋ الدى. سونىڭ ناتيجەسىندە ماڭىزدى كەلىسىمدەرگە قول قويىلدى. ونىڭ كەيبىرى جۇزەگە اسىرىلدى, قالعان بولىگى ورىندالۋ ۇستىندە. قازاقستانعا رەسمي ساپارمەن كەلۋ – مەن ءۇشىن زور مارتەبە, – دەدى پرەمەر-مينيستر.
سودان كەيىن قازاقستان پرەزيدەنتى مەن ارمەنيا پرەمەر-ءمينيسترى ەكى ەلدىڭ دەلەگاتسيا مۇشەلەرىنىڭ قاتىسۋىمەن كەڭەيتىلگەن قۇرامدا كەلىسسوز جۇرگىزدى. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ قازاق پەن ارميان دوستىعى بەرىك, سىيلاستىعى جاراسقان حالىقتار ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
– ارمەنيا – قازاقستاننىڭ وڭتۇستىك كاۆكازداعى باستى ساياسي جانە ساۋدا-ەكونوميكالىق سەرىكتەسىنىڭ ءبىرى. قازاق جۇرتى ارميان حالقىن ەرەكشە قادىرلەيدى. ونىڭ تەرەڭ تاريحىنا, باي مادەنيەتى مەن سالت-داستۇرىنە قۇرمەتپەن قارايدى. قازىر ارمەنيا قازاقستان ازاماتتارى كوپ باراتىن تۋريستىك ەلدىڭ بىرىنە اينالدى. بيىل قوس حالىقتى جاقىنداستىرا تۇسكەن ايتۋلى وقيعالار بولدى: ارمەنيادا العاش رەت قازاقستاننىڭ مادەنيەت كۇندەرى ءوتتى. ەرەۆاندا ۇلى اقىن جانە اعارتۋشى اباي قۇنانباي ۇلىنىڭ قۇرمەتىنە ساياباق اشىلدى. وسى ماڭىزدى باستامالارعا قولداۋ كورسەتكەنىڭىز ءۇشىن سىزگە, قۇرمەتتى نيكول ۆوۆاەۆيچ, زور العىس بىلدىرەمىن. مۇنى قازاق ەلىنە دەگەن ەرەكشە ءىلتيپاتىڭىز دەپ باعالايمىز, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.
پرەزيدەنتتىڭ ايتۋىنشا, استانا مەن ەرەۆان اراسىندا بارلىق دەڭگەيدە اشىق ءارى سەنىمدى ساياسي ديالوگ قالىپتاسقان. حالىقارالىق جانە وڭىرلىك ۇيىمدار اياسىندا تىعىز, ناتيجەلى ىنتىماقتاستىق جولعا قويىلعان.
قاسىم-جومارت توقاەۆ ەكى ەلدىڭ ساۋدا-ەكونوميكالىق, مادەني-گۋمانيتارلىق جانە عىلىم-ءبىلىم سالاسىنداعى ىقپالداستىعى دايەكتى تۇردە دامىپ كەلە جاتقانىنا توقتالدى. سونداي-اق مەملەكەتارالىق بايلانىستار كونسترۋكتيۆتى سيپات العانىن ءارى ونى جان-جاقتى كەڭەيتۋگە ايتارلىقتاي الەۋەت بار ەكەنىن جەتكىزدى.
ارمەنيا پرەمەر-ءمينيسترى بۇل ساپار ەكىجاقتى قارىم-قاتىناستى تەرەڭدەتۋگە جانە ىنتىماقتاستىقتى ستراتەگيالىق سەرىكتەستىك دەڭگەيىنە كوتەرۋگە وڭتايلى ءسات ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
– قازاقستان, ءبىزدىڭ ەلىمىز ءۇشىن وتە جاقسى ۇلگى. ءبىز قازاق حالقىن قۇرمەتتەيمىز. وسى قۇرمەت ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىعىمىزدى ودان ءارى دامىتۋعا نەگىز بولادى. ءوزارا ىقپالداستىعىمىزدىڭ باستى باعىتتارىن ىلگەرىلەتۋ جاعدايىن جان-جاقتى تالقىلادىق. وڭىردەگى وزگەرىستەردى ەسكەرسەك, ەكونوميكالىق جانە كولىك سالاسىنداعى قاتىناستارىمىزدىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرىنە جول اشىلادى. كولىك باعىتىنداعى الەۋەتتى تولىق جۇزەگە اسىرۋ ماڭىزدى. ونىڭ ناتيجەلى بولاتىنىنا سەنىمدىمىن, – دەدى نيكول پاشينيان.
كەزدەسۋ بارىسىندا ساۋدا-ەكونوميكا, كولىك-ترانزيت, ينۆەستيتسيالىق ىقپالداستىق, تاۋ-كەن, اۋىل شارۋاشىلىعى, تسيفرلاندىرۋ ءارى جاساندى ينتەللەكتىنى ەنگىزۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ, سونداي-اق مادەني-گۋمانيتارلىق سالالارداعى ىنتىماقتاستىق ماسەلەلەرى تالقىلاندى. سونىمەن قاتار
قاسىم-جومارت توقاەۆ پەن نيكول پاشينيان وڭىرلىك جانە حالىقارالىق كۇن تارتىبىندەگى وزەكتى ماسەلەلەر جونىندە پىكىر الماستى.
ورتاق مۇددەگە توعىستىرعان 15 قۇجات
قاسىم-جومارت توقاەۆ پەن نيكول پاشينيان كەلىسسوز قورىتىندىسى بويىنشا بىرلەسكەن مالىمدەمە قابىلدادى.
قازاقستان پرەزيدەنتى مەن ارمەنيا پرەمەر-ءمينيسترىنىڭ قاتىسۋىمەن رەسمي دەلەگاتسيا مۇشەلەرى تومەندەگىدەي ۇكىمەتارالىق جانە ۆەدومستۆوارالىق قۇجاتتارمەن الماستى:
- قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتى مەن ارمەنيا رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتى اراسىنداعى قۇپيا مالىمەتتەردى بەرۋ, قولدانۋ, قورعاۋ جانە ساقتاۋ تۋرالى كەلىسىم;
- قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتى مەن ارمەنيا رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتى اراسىنداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ارمەنيا رەسپۋبليكاسىنداعى جانە ارمەنيا رەسپۋبليكاسىنىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى ديپلوماتيالىق وكىلدىكتەرىنىڭ عيماراتىن سالۋعا ارنالعان جەر تەلىمدەرىن ءبولۋ تۋرالى كەلىسىم;
- قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتى مەن ارمەنيا رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتى اراسىنداعى 2026–2030 جىلدارعا ارنالعان ساۋدا-ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق جونىندەگى جول كارتاسى;
- قازاقستان رەسپۋبليكاسى ونەركاسىپ جانە قۇرىلىس مينيسترلىگى مەن ارمەنيا رەسپۋبليكاسى اۋماقتىق باسقارۋ جانە ينفراقۇرىلىم مينيسترلىگى اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋم;
- قازاقستان رەسپۋبليكاسى جاساندى ينتەللەكت جانە تسيفرلاندىرۋ مينيسترلىگى مەن ارمەنيا رەسپۋبليكاسى جوعارى تەحنولوگيالىق ونەركاسىپ مينيسترلىگى اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋم;
- قازاقستان رەسپۋبليكاسى اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى مەن ارمەنيا رەسپۋبليكاسى ەكونوميكا مينيسترلىگى اراسىندا اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىنىڭ ساۋدا-ساتتىعى جونىندەگى ىنتىماقتاستىق بويىنشا ءوزارا تۇسىنىستىك تۋرالى مەموراندۋم;
- قازاقستان رەسپۋبليكاسى سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى مەن ارمەنيا رەسپۋبليكاسى سىرتى ىستەر مينيسترلىگى اراسىنداعى 2026–2027 جىلدارعا ارنالعان ءىس-قيمىل جوسپارى;
- قازاقستان رەسپۋبليكاسى دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى مەن ارمەنيا رەسپۋبليكاسى دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋ بويىنشا 2026–2027 جىلدارعا ارنالعان نەگىزگى شارالار جوسپارى;
- قازاقستاننىڭ سىرتقى ساۋدا پالاتاسى مەن ارمەنيانىڭ ساۋدا-ونەركاسىپ پالاتاسى اراسىنداعى قازاقستان-ارمەنيا ىسكەرلىك كەڭەسىن قۇرۋ تۋرالى كەلىسىم;
- «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق كىتاپحاناسى» رەسپۋبليكالىق مەملەكەتتىك مەكەمەسى مەن «ارمەنيانىڭ ۇلتتىق كىتاپحاناسى» مەملەكەتتىك كوممەرتسيالىق ەمەس ۇيىمى اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋم;
- «ۇلتتىق كينونى قولداۋ مەملەكەتتىك ورتالىعى» كەاق پەن ارمەنيانىڭ كينو قورى اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋم;
- ءا.قاستەەۆ اتىنداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق ونەر مۋزەيى مەن «ارمەنيانىڭ ۇلتتىق گالەرەياسى» ارنايى عىلىمي-زەرتتەۋ بىرلەستىگىنىڭ اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋم;
- قازاقستان رەسپۋبليكاسى اتوم ەنەرگياسى اگەنتتىگى مەن ارمەنيا رەسپۋبليكاسى اۋماقتىق باسقارۋ جانە ينفراقۇرىلىم مينيسترلىگى اراسىنداعى اتوم ەنەرگياسىن بەيبىت ماقساتتا قولدانۋ بويىنشا ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋم;
- قازاقستان رەسپۋبليكاسى عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مينيسترلىگى مەن ارمەنيا رەسپۋبليكاسى ءبىلىم, عىلىم, مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى اراسىنداعى عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم سالاسى بويىنشا ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋم;
- قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى جانىنداعى مەملەكەتتىك باسقارۋ اكادەمياسى مەن ارمەنيا رەسپۋبليكاسىنىڭ سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى ديپلوماتيا مەكتەبى اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلىسىم.
«التىن قىران» وردەنىمەن ماراپاتتالدى
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ارمەنيا پرەمەر-ءمينيسترىن «التىن قىران» وردەنىمەن ماراپاتتادى. ول سالتاناتتى ءىس-شارادا قازاقستاندىقتار نيكول پاشينياندى ارمەنيانىڭ دامۋىنا جاڭا لەپ اكەلگەن, مەملەكەتتىك قۇرىلىمنىڭ بارلىق سالادا قايتا جاڭعىرۋىنا تىڭ سەرپىن بەرگەن جالپىۇلتتىق كوشباسشى دەپ بىلەتىنىن جەتكىزدى.
– ءسىزدىڭ كورەگەن باسشىلىعىڭىزدىڭ ارقاسىندا ارمەنيا ورنىقتى دامۋ جولىنا ءتۇسىپ, حالىقارالىق ارەناداعى پوزيتسياسىن نىعايتتى. سونداي-اق ىشكى جانە سىرتقى ساياساتتا پاراساتتى, جاۋاپتى ۇستانىمىمەن ۇلگى كورسەتىپ وتىر. ءسىز وتە كۇردەلى گەوساياسي احۋالدا قالىپتان تىس ءارى باتىل شەشىم قابىلدادىڭىز. ءتۇپتىڭ تۇبىندە بۇل ارميان حالقىنا پايداسىن تيگىزەتىن وتە قۇندى شەشىم بولدى. دوستاس, باۋىرلاس ارمەنيا بەيبىتشىلىك, ورنىقتى دامۋ جولىن تاڭداعانى انىق. بۇل ىستە ءسىزدىڭ تاريحي ەڭبەگىڭىز زور. ۆاشينگتوندا قابىلدانعان ارمەنيا مەن ازەربايجان اراسىنداعى بەيبىت كەلىسىمدى ىلگەرىلەتۋدە ەلەۋلى ءرول اتقارعانىڭىزدى اتاپ وتكىم كەلەدى, – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ بۇگىندە قازاق-ارميان مەملەكەتارالىق بايلانىسى ستراتەگيالىق سەرىكتەستىكتىڭ جاڭا دەڭگەيىنە كوتەرىلگەنىن مالىمدەدى.
– بۇل ىسكە ءسىزدىڭ ەلدەرىمىز اراسىنداعى سان قىرلى ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋعا بەلسەندى اتسالىسۋىڭىز ايتارلىقتاي ىقپال ەتتى. قازاق-ارميان قارىم-قاتىناسىن دامىتۋداعى ۇلكەن ۇلەسىڭىز بەن ايرىقشا ەڭبەگىڭىزدى ەسكەرە وتىرىپ, بۇگىن ءسىزدى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەڭ جوعارى مەملەكەتتىك ناگراداسى – «التىن قىران» وردەنىمەن ماراپاتتاۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادىم. بۇل – مىزعىماس باۋىرلاستىعىمىزدىڭ, ءوزارا بەرىك سەنىمنىڭ جانە حالىقتارىمىزدىڭ كەلەشەگى جولىنداعى ورتاق ۇمتىلىستارىمىزدىڭ جارقىن سيمۆولى, – دەدى پرەزيدەنت.
نيكول پاشينيان قازاقستاننىڭ ەڭ جوعارى ناگراداسىمەن ماراپاتتاعانى ءۇشىن قاسىم-جومارت توقاەۆقا جانە بارشا قازاق حالقىنا العىس ايتىپ, مۇنى وتانداستارىنا كورسەتىلگەن ەرەكشە قۇرمەتتىڭ بەلگىسى رەتىندە قابىلدايتىنىن جەتكىزدى.
– مەن ءۇشىن باۋىرلاس قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەڭ جوعارى ناگراداسىنا يە بولۋ جانە ونى ءسىزدىڭ قولىڭىزدان الۋ – زور مارتەبە. ءسىزدى وتە تاجىريبەلى ساياساتكەر, مەملەكەت قايراتكەرى, ديپلومات رەتىندە بىلەمىز. سوندىقتان ءسىزدىڭ بەرگەن باعاڭىز مەن ءۇشىن قۇندى. بۇل ماراپات ەكىجاقتى قارىم-قاتىناسىمىزدى عانا ەمەس, تۇتاس ءوڭىردىڭ دامۋىنا سەپتىگىن تيگىزەدى دەپ سەنەمىن, – دەدى ارمەنيا پرەمەر-ءمينيسترى.
العاشقى مىڭ توننا استىق جەتكىزىلدى
ساپار قورىتىندىسى بويىنشا قاسىم-جومارت توقاەۆ پەن نيكول پاشينيان باق وكىلدەرىنە ارنالعان بريفينگ وتكىزدى. پرەزيدەنت ارمەنيانى ەلىمىزدىڭ ماڭىزدى ءارى سەنىمدى سەرىكتەسى رەتىندە اتادى. ەكىجاقتى قارىم-قاتىناس بەرىك دوستىققا جانە ءوزارا قۇرمەتكە نەگىزدەلگەن.
– قازاقستاننىڭ ارمەنيا مەملەكەتىنە جانە ونىڭ حالقىنا دەگەن ىقىلاسى ايرىقشا. ءبىز ارميان جۇرتىنىڭ تەرەڭ تاريحىنا, باي مادەنيەتى مەن سالت-داستۇرىنە زور قۇرمەتپەن, ىلتيپاتپەن قارايمىز. وسى قۇندىلىقتاردىڭ نەگىزىندە بارلىق باعىتتاعى ىقپالداستىعىمىز ۇدايى دامىپ كەلە جاتىر. ءبىز ءوزارا ءتيىمدى ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى نىعايتۋعا مۇددەلىمىز. مەنىڭ بىلتىر ارمەنياعا جاساعان رەسمي ساپارىمنىڭ قورىتىندىسى جانە بۇگىنگى كەلىسسوزدەردىڭ ناتيجەسى – سونىڭ ايقىن دالەلى. قازاق-ارميان قارىم-قاتىناسى ستراتەگيالىق سيپاتقا يە بولادى. سوعان سايكەس بىرلەسكەن مالىمدەمەگە قول قويدىق. بۇل شەشىم ەكى ەلدىڭ دوستىعىن بەكەمدەپ, سان سالالى جاڭا ىنتىماقتاستىق كەزەڭىنە جول اشارى انىق, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ نيكول پاشينياننىڭ قازاقستان مەن ارمەنيا قارىم-قاتىناسىن نىعايتۋعا ولشەۋسىز ۇلەس قوسقانىن اتاپ ءوتىپ, ونىڭ حالىقارالىق قاۋىمداستىققا كۇشتى باسشى, كورەگەن ساياساتكەر, كورنەكتى مەملەكەت قايراتكەرى رەتىندە كەڭىنەن تانىلعانىنا توقتالدى. وسى ورايدا ارمەنيا پرەمەر-ءمينيسترىنىڭ ايرىقشا ەڭبەگىن ەسكەرە وتىرىپ, قازاقستاننىڭ ەڭ جوعارى ناگراداسى – «التىن قىران» وردەنىمەن ماراپاتتاعانىن جەتكىزدى.
– بۇل قادام قوس حالىقتىڭ مىزعىماس دوستىعىنىڭ جارقىن سيمۆولى ءارى ءوزارا بايلانىستى تەرەڭدەتۋگە ۇمتىلىسىمىزدىڭ ايقىن كورىنىسى ەكەنى ءسوزسىز. مەن بۇگىنگى مازمۇندى كەلىسسوزدەرىمىزدىڭ ناتيجەسىن جوعارى باعالايمىن. ءبىز ساۋدا-ەكونوميكالىق ءارى ينۆەستيتسيالىق ىقپالداستىقتى جانداندىرۋ ماسەلەسىنە باسا ءمان بەردىك. ءوزارا الىس-بەرىس كولەمىن ارتتىرۋعا, تاۋار ءتۇرىن كوبەيتۋگە قاتىستى ناقتى شارالاردى قولعا الۋعا كەلىستىك. ءوزارا ساۋدا اينالىمىن ۇلعايتۋ ءۇشىن قازاقستان ارميان نارىعىنا جالپى قۇنى 350 ملن دوللار بولاتىن تاۋار ۇسىنا الادى. سونداي-اق ءبىز ارمەنيانىڭ ەكسپورتتىق الەۋەتىن قولداۋعا نيەت بىلدىردىك. وعان قوسا ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ وتتىك. كاسىپكەرلەر اراسىنداعى بايلانىستى نىعايتاتىن ناقتى قادامداردى قولعا الۋعا كەلىستىك. جاڭادان قۇرىلعان قازاقستان – ارمەنيا ىسكەرلىك كەڭەسى ەكى ەل بيزنەس وكىلدەرىنىڭ باسىن قوسىپ, ەكى جاققا دا ءتيىمدى جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋعا ءتيىس, – دەدى پرەزيدەنت.
كەلىسسوزدە ەلدەرىمىز ونەركاسىپ, كولىك-لوگيستيكا, ەنەرگەتيكا, اۋىل شارۋاشىلىعى, تسيفرلاندىرۋ, قۇرىلىس جانە باسقا دا سالالارداعى سەرىكتەستىكتى دامىتا الاتىنىنا نازار اۋدارىلىپ, سونىڭ ىشىندە كولىك-ترانزيت باعىتىنىڭ الەۋەتىن ءتيىمدى پايدالانۋعا باسا ءمان بەرىلگەن.
– وڭتۇستىك كاۆكازداعى جاڭا گەوساياسي احۋال ەكىجاقتى جانە ايماقارالىق ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋعا قولايلى جاعداي تۋعىزىپ وتىر. قازاقستان ارمەنيانىڭ كولىك-ترانزيت سالاسىنداعى «بەيبىتشىلىك قيىلىسى» باستاماسىن قولدايدى. سونداي-اق ءبىز «TRIPP حالىقارالىق بەيبىتشىلىك پەن وركەندەۋ جولى» جوباسىنا قاتىسۋعا قىزىعۋشىلىق تانىتىپ وتىرعانىمىزدى راستايمىز. وسى ستراتەگيالىق دالىزدەردى ترانسكاسپي حالىقارالىق كولىك باعدارىمەن جانە سولتۇستىك-وڭتۇستىك دالىزىمەن ۇشتاستىرۋ ەكى ەلدىڭ دە مۇددەسىنە ساي كەلەدى. كولىك-ترانزيت سالاسىنداعى اشىق ءارى ءتيىمدى ىقپالداستىق ەكى جاققا دا زور مۇمكىندىك بەرەدى. مەن ازەربايجان باسشىسىنا سانكتسيالاردى الىپ تاستاپ, ءوز ەلى ارقىلى ەكىجاقتى تىكەلەي ساۋدا جۇرگىزۋ تۋرالى شەشىم قابىلداعانى ءۇشىن ريزاشىلىعىمدى بىلدىرەمىن. مىسالى, بيىلعى قاراشا ايىندا ازەربايجان اۋماعى ارقىلى ارمەنياعا قازاقستان بيدايىنىڭ العاشقى 1 مىڭ تونناسى جەتكىزىلدى. بۇل باستامانىڭ ساياسي جانە ەكونوميكالىق ءمان-ماڭىزى ايرىقشا. ءبىز ارمەنياعا جوعارى ساپالى استىق ونىمدەرىن جانە باسقا دا تاۋارلاردى تۇراقتى تۇردە جەتكىزۋگە دايىنبىز. وسى باعىتتاعى جۇمىسقا كۇش-جىگەرىمىزدى جۇمىلدىرۋعا ۋاعدالاستىق. ەكى ەل اراسىندا تىكەلەي اۋە رەيسىن اشۋ جانە اۋەمەن جۇك تاسىمالداۋ جۇمىسىن رەتكە كەلتىرۋ – ماڭىزدى مىندەتتىڭ ءبىرى. بۇل باعىتتا ناقتى جوسپارلار بار, تاراپتار جۋىق ارادا ءتيىستى شارالاردى قولعا الادى, – دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.
ىنتىماقتاستىق اياسى كەڭەيە تۇسەدى
پرەزيدەنت تسيفرلاندىرۋ جانە جاساندى ينتەللەكت سالاسىنداعى ىقپالداستىقتىڭ الەۋەتى زور ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
– قازاقستاندا تسيفرلاندىرۋ ۇدەرىسى قارقىندى ءجۇرىپ جاتىر. ارمەنيا ءىت-تەحنولوگيالار مەن ستارتاپ ەكوجۇيەسىندە ايتارلىقتاي تابىسقا قول جەتكىزدى. بۇل – ەكى ەلدىڭ ەكونوميكاسىن دامىتۋعا تىڭ سەرپىن بەرەتىن ماڭىزدى سالا. وسى ورايدا جاساندى ينتەللەكت, جاڭا تەحنولوگيا جانە تسيفرلاندىرۋ بويىنشا تاجىريبە الماسۋعا كەلىستىك, بۇل باعىتتا بىرلەسكەن جوبالاردى ىسكە اسىرۋ ماسەلەسىنە توقتالدىق. پرەمەر-مينيستر پاشينيان مىرزا ايماقتاعى ەڭ ءىرى IT ستارتاپ پاركى – «Astana Hub»-تىڭ جانە «Alem.ai» جاساندى ينتەللەكت ورتالىعىنىڭ جۇمىسىمەن تانىسادى. كەلەسى جىلى «Alem.ai» نەگىزىندە ارمەنيانىڭ «TUMO Astana» حالىقارالىق ءبىلىم بەرۋ ورتالىعى اشىلادى, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ مادەني-گۋمانيتارلىق بايلانىستار تۋرالى دا ايتتى.
– ءبىز ءبىلىم جانە عىلىم سالاسىنداعى قارىم-قاتىناستى دامىتۋ جولدارىن تالقىلادىق. ستۋدەنت الماسۋ ءۇشىن ۇكىمەتارالىق كەلىسىمگە قول قويۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ وتتىك. ەكى ەلدىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى الەۋەتىن ەسكەرە وتىرىپ, الداعى جىلدارى قازاقستاننىڭ ارمەنياداعى, ارمەنيانىڭ قازاقستانداعى مەديتسينا كۇندەرىن وتكىزۋگە كەلىستىك. سونداي-اق مادەني-گۋمانيتارلىق سالاداعى ءوزارا بايلانىستار تۋرالى پىكىر الماستىق. بىلتىر استانادا ارمەنيا مادەنيەتىنىڭ كۇندەرى وتكەنىن بىلەسىزدەر. ال بيىل ەرەۆاندا العاش رەت قازاقستاننىڭ مادەنيەت كۇندەرى ۇيىمداستىرىلدى. ارمەنيا استاناسىندا اباي قۇنانباي ۇلى اتىنداعى ساياباق اشىلدى. بۇگىن ەلوردا كوشەلەرىنىڭ بىرىنە ۇلى ارميان اعارتۋشىسى مەسروپ ماشتوتستىڭ ەسىمى بەرىلدى. وسىنداي باستامالار حالىقتارىمىزدىڭ رۋحاني جاقىندىعىن كورسەتەدى. بۇل – ەلدەرىمىزدىڭ ۇلت پەرزەنتتەرىنە دەگەن شىنايى قۇرمەتىنىڭ كورىنىسى, – دەدى پرەزيدەنت.
مەملەكەت باسشىسى مەن مارتەبەلى مەيمان وزەكتى ايماقتىق جانە حالىقارالىق ماسەلەلەر بويىنشا پىكىر الماسىپ, كوپتەگەن تۇيتكىلگە قاتىستى ۇستانىمدارى ۇقساس ەكەنىن راستاعان.
– قازىرگى كۇردەلى گەوساياسي جاعدايدا اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپتىڭ ۋكرايناداعى احۋالدى رەتتەۋگە باعىتتالعان كۇش-جىگەرىن جانە ۇسىنىپ جاتقان جوسپارىن قولدايمىن. سونداي-اق قازاقستان ارمەنيا مەن ازەربايجاننىڭ بەيبىتشىلىك جولىنداعى ورتاق ۇمتىلىسىن تولىق قولدايدى. ءبىز تاريحي ءمانى زور وسى ۇدەرىستىڭ تابىستى جالعاسۋىنا تىلەكتەسپىز, بۇل ىسكە اتسالىسۋعا قاشاندا دايىنبىز. مەن بۇل ۇستانىمدى بۇگىنگى كەلىسسوز بارىسىندا تاعى دا راستادىم, – دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.
قازاقستان پرەزيدەنتى ارمەنيا جانە ازەربايجان اراسىنداعى ۇزاق جىلعا سوزىلعان تۇيتكىلدى رەتتەۋ ىسىندەگى نيكول پاشينياننىڭ تاريحي ميسسياسىن اتاپ ءوتىپ, ونىڭ وڭتۇستىك كاۆكازدا تۇراقتىلىق پەن قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ جولىنداعى باتىل قادامىنا, كورەگەن ساياساتى مەن كۇش-جىگەرىنە جوعارى باعا بەردى.
نيكول پاشينيان ارميان تاراپى ىنتىماقتاستىقتىڭ بارلىق باعىتىن كەڭەيتۋگە دايىن ەكەنىن راستادى.
– قازاقستان – ءبىز ءۇشىن وتە ماڭىزدى ەل. ويتكەنى سىن ساتىندە ارمەنيا مەن ازەربايجاننىڭ سىرتقى ىستەر مينيسترلەرى الماتىدا كەزدەستى. بۇل ءبىز ءۇشىن وتە ماڭىزدى بولاتىن. ارمەنيا مەن ازەربايجانداعى بەيبىتشىلىكتىڭ الماتى دەكلاراتسياسىنا نەگىزدەلەتىنى بارشاعا ءمالىم. ونىڭ ساياسي جانە رامىزدىك ءمانى زور. وسى رەسمي ساپارىمنىڭ ناتيجەسىندە ارمەنيا مەن قازاقستان اراسىنداعى قارىم-قاتىناس ستراتەگيالىق سەرىكتەستىك دەڭگەيىنە كوتەرىلگەنىنە قۋانىشتىمىن. بۇل وڭىردەگى ىقپالداستىقتىڭ جاڭا دارەجەگە جەتكەنىن كورسەتەدى, – دەدى ارمەنيا پرەمەر-ءمينيسترى.
