مادەنيەت • 18 قاراشا, 2025

مىڭ ءۇمىتتىڭ باستاۋى

20 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

ءال-فارابي اتىنداعى وقۋشىلار سارايىندا وتكەن ءىس-شارادان شىققان سوڭ, قۇلاعىمدا قۇرمان­عا­زىنىڭ «اداي» كۇيىنىڭ سارى­نى ساڭقىلداپ تۇردى. الگىندە عانا وزگە ۇلت بالالارى اتالعان كۇيدى ورىنداعاندا ساۋساقتارىنا, سوسىن دومبىرانىڭ پەرنەسىنە ءۇنسىز نازار سالىپ وتىرعانىم راس. بۇرىنعىدان باسقاشا, ءتىپتى اۋەزدى شەرتكەنىن دە وتىرعان جۇرت بايقادى. بۇنداي ونەر كورسەتۋ ءۇشىن ونەرپازدا تازا جۇرەك بولۋعا ءتيىس.

مىڭ ءۇمىتتىڭ باستاۋى

سۋرەتتەردى تۇسىرگەن – ەرلان ومار, «EQ»

ءبىزدى تالانتىنا ءتانتى ەتكەن ماڭ­عىستاۋ ولكەسىنەن كەلگەن كاراسۋ احمەت مۋستافا بۋراك پەن اقمولا وبلىسىنىڭ تۋماسى سەرگەي كوماروۆ ەدى. ولار ارنايى استاناعا ات باسىن بۇرىپ, قازاقستان حال­قى اسسامبلەياسىنىڭ «مىڭ بالا» رەسپۋب­ليكالىق مادەني-اعارتۋشىلىق جوباسىنا قاتىسۋعا كەلىپتى. بۇلارمەن بىرگە ءار وبلىس پەن قالادان كوپتەگەن ەتنوس وكىل­دەرى مەملەكەتتىك تىلدە ءان شىرقاپ, دوم­بىرا شەرتتى. اتالعان شارانىڭ ەڭ اسەر­لى بولىگى – «ونەرلى ورگە جۇزەر» مۋزى­كا­لىق بايقاۋى بولدى. جەڭىمپازدار ءداس­­تۇر بويىنشا قازاقستان حالقى اسسامب­­لەياسىنىڭ ديپلومدارىمەن, باعا­لى سىيلىقتارىمەن ماراپاتتالدى. بيىل­عى جوبا اباي قۇنانباي ۇلىنىڭ 180 جىل­دىعى مەن كۇيشى-كومپوزيتور نۇرعيسا تىلەنديەۆتىڭ 100 جىلدىعىنا ارنالدى.

جاس دارىندار باس قوسقان شارادا قىزىلوردا وبلىسىنىڭ تۋماسى تيمۋر ءجۇسىپوۆ ابايدىڭ «كوزىمنىڭ قاراسى» ءانىن, جەتىسۋلىق كسەنيا دۋبينسكايا مەن استانا قالاسىنىڭ تۋماسى ۆافينا ەلميرا قۇرمانعازىنىڭ كۇيى «بالبىراۋىندى» ورىندادى. بۇل بايقاۋعا ولاردىڭ بارىن سالىپ دايىندالعانى بايقالادى. شىنى كەرەك, ونەردىڭ ءبىر اتى – ىزدەنىس. ىزدەنىس توقتاعان جەردە ونەردىڭ قاسيەتى مەن قۇتى قاشپاق. ال مىنا جاس تالانتتار بىرىنەن-ءبىرى اسىپ, ءبىر ءسات ساناڭدى سان ءتۇرلى اعىسپەن تەربەيدى.

اپ

اباي وبلىسىنىڭ تۋماسى ەۆا روما­نەنكو نۇرعيسا تىلەنديەۆتىڭ «قۇستار» ءانىن تامىلجىتا ورىنداپ, ءان اۆتورىنىڭ عاسىرلىق تويىنا وزگەشە سىي جاسادى. تۋىندىنى جەتكىزە ورىنداۋى ونىڭ بولاشاقتا دارىندى ءانشى بولاتىنىن دالەلدەپ تۇرعانداي. بۇل ءىس-شارانىڭ تاعى ءبىر ەرەكشەلىگى, مەكتەپ جاسىنداعى وزگە ۇلت بالالارىنىڭ پاتريوتتىق سەزىمىنىڭ كۇشتىلىگىن كورسەتە العاندىعى. «تۋعان جەر», «اتامەكەن», « ۇلى قازاعىم» اتتى اندەر شىرقالدى.

قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى تور­ا­عا­سىنىڭ ورىنباسارى, پرەزيدەنت اكىم­شىلىگىنىڭ قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى حاتشىلىعىنىڭ مەڭگەرۋشىسى مارات ءازىلحانوۆ ءسوز سويلەپ: «بۇل جوبا ەلى­مىزدەگى كەلىسىم مەن تاتۋلىقتىڭ, جاس ۇرپاق­تىڭ بويىنداعى دوستىق پەن ءوزارا سىي­لاستىقتىڭ ايقىن كورىنىسى. «مىڭ بالا» – ءار وڭىردەن كەلگەن جاس دارىنداردى ءبىر جەردە توعىستىرىپ, مادەنيەتتەر مەن داستۇرلەردىڭ ورتاق قۇندىلىعىن دارىپ­تەيتىن بىرەگەي جوبا. ون جىل بويى ۇيىم­داستىرىلىپ كەلەدى. جوباعا 3 ميلليوننان استام بالا قاتىسىپ, 130 مىڭعا جۋىق شارا ۇيىمداستىرىلدى. بۇل ارقىلى مەم­لەكەتتىك ءتىلىمىزدى دارىپتەۋگە جول اشا­مىز. وسى جوباعا قاتىسىپ, تۇلعا بول­عان ازاماتتار دا كوپ. سولاردىڭ ىشى­نەن سەنات دەپۋتاتى گەننادي گەننا­ديەۆيچ شيپوۆسكيحتى ايتقىم كەلە­دى. سونىمەن بىرگە اللا گاۆرينا دا وسى جوبا ارقىلى كورەرمەندەر كوز­ايى­مىنا اينالدى. وسىنداي تۇلعالار بۇ­گىنگى قاتىسۋشىلاردىڭ اراسىنان دا شى­عارى ءسوزسىز. «مىڭ بالا» جاي عانا شى­عار­ماشىلىق بايقاۋ ەمەس, ۇرپاق­تار ساباقتاستىعى مەن رۋحاني بىر­لىكتىڭ مەكتەبى دەپ بىلگەن دۇرىس», دەدى.

شىن­دى­عىندا اتالعان جوبانىڭ ماقساتى – ءتۇرلى ەتنوستاردىڭ مەملەكەتتىك ءتىلدى ۇيرەنۋگە ىنتالى جاس وكىلدەرىن قول­داۋ, ولاردىڭ شىعارماشىلىق قابىلەت­تە­رىن دامىتۋ, دوستىقتى نىعايتۋعا ۇلەس قوسۋ.

ءىس-شارا سوڭىندا وسى بايقاۋدى ۇيىم­داستىرۋشى تاراپتىڭ وكىلىن دە سوز­گە تارتتىق. قوعامدىق كەلىسىم مەملە­كەت­تىك مەكەمەسىنىڭ ءبولىم باسشىسى ەلدوس جۇماعۇلوۆ بىلاي دەدى: «بۇل – قازاق­ستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ نەگىزگى جوبا­لارىنىڭ ءبىرى. اعارتۋشىلىق جاعى دا باسىم. باستى ماقسات – ەتنوس وكىلدەرى اراسىندا مەملەكەتتىك ءتىلدى, ءداستۇرىمىزدى, ونەرىمىزدى ناسيحاتتاۋ. وسى ارقىلى بىرلىك يدەياسىن جۇزەگە اسىرۋدى كوزدەدىك. جىل بويى ءار وڭىردە وتكىزىپ, جەڭىمپازداردى استانادا ماراپاتتايمىز».

الماتى قالاسى جەتىسۋ اۋداندىق №101 مەكتەپ-گيمنازياسىنىڭ 9 «ب» سىنىپ وقۋشىسى ديلناز ازاتوۆا « ۇلى قازاعىم» اتتى ءاندى ورىنداپ, ءبارىمىزدى تاڭ­داندىردى. ۇلتى ۇيعىر بولسا دا, جۇرەگى قازاق دەپ سوعاتىنىن دالەلدەگەن ول: «بۇل ءان مەنى رۋحتاندىرادى. سول ءۇشىن دە مەن ونى قىزىعىپ جاتتادىم. ماتىنىنە نازار سالساڭىز, «ساق پەن عۇننان جالعاسقان» دەگەن ءسوز بار. بۇل قازاق حالقىنىڭ تەرەڭ تامىرلى تاريحىن ايتىپ تۇر. قىزىققانىم سونشا, بۇل ءاندى ەكى كۇندە ۇيرەنىپ الدىم».

ءيا, عالامدا تاتۋلىق پەن بىرلىكتەن اس­قان ەشتەڭە جوق شىعار. عاسىرلار سارىنىندا ءبىزدىڭ ولكەمىزدە سان ۇلت پەن ۇلىس ورىن تەۋىپ, ۇلان-عايىر قازاق دالا­سىنىڭ قۇشاعىندا باقىتتىڭ بەسىگىن تەر­بەتتى. وسىنىڭ ءبارى مەملەكەت قۇرۋشى ۇلت­تىڭ دارحان كوڭىلى مەن تازا جۇرەگىنىڭ ءلۇپى­لىنىڭ بەلگىسى. تاتۋلىق باردا كۇن دە شۋاق­تى, اي دا اجارلى, وتان دا قۋاتتى بولا بەرمەك.

سوڭعى جاڭالىقتار