مەديتسينا • 11 قاراشا, 2025

بارلىق كەپىلدىك ساقتالادى

10 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

بۇل كۇندەرى الەۋمەتتىك جەلىلەردە قانت ديابەتى, تسەرەبرالدى سال اۋرۋى, باسقا دا سوزىلمالى اۋرۋلارى بار پاتسيەنتتەر مەديتسينالىق كومەك پەن ءدارى-دارمەكتەرگە قول جەتىمدىلىكتىڭ شەكتەۋلەرىنە تاپ بولادى دەگەن جالعان اقپارات تارالىپ جاتىر. بۇل مۇلدەم شىندىققا جاناسپايدى.

بارلىق كەپىلدىك ساقتالادى

سۋرەت: gov.kz

دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى الەۋ­مەت­تىك ءمانى بار, سوزىلمالى اۋرۋلارى بار پاتسيەنتتەرگە مەديتسينالىق كومەكتىڭ كولەمى مەن ساپاسىنا قا­تىستى كەپىلدىك تولىق كولەمدە ساق­تالاتىنىنا سەندىرەدى. جاڭارتىلعان تىزبەگە 11 نوزولوگيا كىرەدى, ولارعا قاتىستى مەديتسينالىق كومەكپەن, ءدارى-دارمەكپەن قامتاماسىز ەتۋ تەگىن مەديتسينالىق كومەكتىڭ كەپىلدىك بەرىل­گەن كولەمى (تمككك) شەڭبەرىندە-پا­تسيەنت­تىڭ ساقتاندىرۋ مارتەبەسىنە قارا­ماستان ۇسىنىلادى.

تمككك پاكەتىندە مىنالار قالادى: تۋبەركۋلەز, ايتۆ ينفەكتسياسى, سوزىلمالى ۆيرۋستىق گەپاتيت, باۋىر تسيرروزى, قاتەرلى ىسىك, پسيحيكالىق, مىنەز-ق ۇلىق بۇزىلىسى, ورفاندىق اۋرۋ, ءجىتى ميوكارد ينفاركتىسى (ال­عاشقى التى اي), نەرۆ جۇيەسىنىڭ دەگە­نەراتيۆتى اۋرۋى, ونج دەميە­­ليني­زاتسيالىق اۋرۋى, ەپي­لەپ­سيا, تسەرەبروۆاسكۋليارلىق اۋرۋ (ينسۋلتتان كەيىنگى جاعداي – ءبىر جىل بويى). تىزبەگە العاش رەت مىنالار ەنگىزىلدى: ەپيلەپسيا, تسەرەبروۆاسكۋليارلىق اۋرۋ­ (ينسۋلتتان كەيىنگى جاعداي – ءبىر جىل بويى). مۇنداي شەشىم ۇزاقمەرزىمدى باقىلاۋدى, تۇراقتى ءدارى-دارمەكپەن ەمدەۋدى قاجەت ەتەتىن اۋىر نەۆرولوگيالىق اۋرۋلاردان زارداپ شە­گە­تىن ازاماتتاردى الەۋمەتتىك قور­عاۋدى كۇشەيتۋگە باعىتتالعان.

ديسپانسەرلىك ناۋقاستاردىڭ بىرىڭ­عاي تىركەلىمىنىڭ دەرەكتەرىنە سايكەس, ەلىمىزدە ەپيلەپسيامەن اۋىراتىن 94 مىڭعا جۋىق پاتسيەنت, ونىڭ ىشىندە 31 مىڭ بالا تىركەلگەن. جىل سايىن وسىنداي دياگنوزى بار پاتسيەنتتەر 4 ملرد تەڭگەگە جۋىق سوماعا 14 دارىلىك زاتپەن قامتاماسىز ەتىلەدى. ەپيلەپ­سيا­نى الەۋمەتتىك ءمانى بار اۋرۋلار تىزبەسىنە ەنگىزۋ پاتسيەنتتەرگە ۋاقتىلى, تەگىن, بىلىكتى مەديتسينالىق كومەككە قول جەتكىزۋگە كەپىلدىك بەرەدى, سونداي-اق تۇراقتى دارىلىك سۇيەمەلدەۋدى قامتا­ماسىز ەتەدى.

تسەرەبروۆاسكۋليارلىق اۋرۋلاردى الەۋمەتتىك ءمانى بار اۋرۋلار ء(اما) تىزبەسىنە قوسۋ پاتسيەنتتەردى ۇزدىكسىز وڭالتۋمەن, ديناميكالىق باقىلاۋمەن, قالپىنا كەلتىرۋدىڭ ەڭ ماڭىزدى كەزەڭىندە ءدارى-دارمەكپەن ەمدەۋدى قام­تاماسىز ەتۋگە, قايتالاناتىن تامىر­لاردىڭ بۇزىلۋ قاۋپىن ازايتۋعا مۇم­كىن­دىك بەرەدى. ينسۋلت­تان كەيىنگى العاش­ق­ى 12 اي فۋنك­تسيالاردى قالپىنا كەلتىرۋدىڭ, مۇگەدەكتىكتىڭ الدىن الۋدىڭ شەشۋشى كەزەڭى, سوندىقتان مەملەكەت ءدال وسى كەزەڭدە كەپىلدىكتەردى كۇشەيتەدى.

2026 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ ء(مامس) پاكەتىنە قانت ديابەتى, بالالاردىڭ تسەرەبرالدى سال اۋرۋى, دانەكەر ءتىننىڭ جۇيەلىك زاقىمدانۋى, رەۆماتيزم ەنەدى. بۇل رەتتە مەديتسينالىق كومەكتىڭ كولەمى قىسقارمايدى, تەك قارجىلاندىرۋ كوزى عانا وزگەرەدى. بارلىق ساقتاندىرىلعان پاتسيەنت ءمامس جۇيەسى شەڭ­­بەرىندە ەمدەلۋدى, كونسۋلتاتسيا مەن ءدارى-دارمەكتەردى تەگىن الۋدى جال­عاستىرادى.

العاش رەت بارلىق الەۋمەتتىك ءمانى بار اۋرۋدىڭ باستاپقى دياگنوستيكاسى ساقتاندىرۋ مارتەبەسىنە قاراماستان تمككك شەڭبەرىندە جۇرگىزىلەتىن بولادى. بۇل اۋرۋلاردى ەرتە انىقتاۋدى, ەمدەۋدى ۋاقتىلى باس­تاۋدى قامتاماسىز ەتەدى.

مەملەكەت ازاماتتاردىڭ جەڭىل­دەتىل­گەن ساناتتارىنا قاتىستى بارلىق كەپىلدىكتى ساقتايدى. دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى الەۋمەتتىك ءمانى بار اۋرۋ­لاردىڭ تىزبەسىن جاڭارتۋ كومەك­تى قىسقارتۋ ەمەس, قارجىلاندىرۋ تەتىك­تەرىن جەتىلدىرۋ, ەڭ وسال پاتسيەنتتەرگە قاتىس­تى كەپىلدىكتى كۇشەيتۋ ەكەنىن اتاپ كورسەتەدى. ساقتاندىرۋ جارنالارى جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار ەسەبىنەن تولەنەتىن ازاماتتاردىڭ الەۋمەتتىك وسال ساناتتارىن (D, ە ساناتتارى) ساقتاندىرۋدى قارجىلىق قامتاماسىز ەتۋگە ەرەكشە نازار اۋدارىلادى.

2026 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ ەلىمىزدە ءاما-نىڭ جاڭارتىلعان تىزبەسى كۇشىنە ەنەدى. شەشىم «كەيبىر زاڭنا­مالىق اكتىلەرگە مىندەتتى الەۋ­مەتتىك مەدي­تسينالىق ساقتاندىرۋ جانە مەدي­تسينالىق قىزمەتتەر كورسەتۋ ما­سەلە­لەرى بو­­يىنشا وزگەرىستەر مەن تو­لىق­­تى­رۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭدى ىسكە اسىرۋ شەڭبەرىندە قابىلداندى. بۇگىندە ەلىمىزدە «قانت ديابەتى» دياگنوزىمەن ديسپانسەرلىك ەسەپتە 535 مىڭنان استام ادام, ونىڭ ىشىندە 5 625 بالا تىركەلگەن. ولاردىڭ بارلىعى قاجەتتى ءدارى-دارمەكتى تەگىن الادى.

سوڭعى جاڭالىقتار