قابىلەتتىلىكتى شىڭدايدى

قازاقستان – قۋاتتى ەل. تەك شيكىزاتتىڭ مولدىعىمەن عانا ەمەس, جاڭا يندۋستريالاندىرۋ باع­­دارلاماسىن ىسكە اسىرۋداعى جاسام­­­­پازدىعىمەن, ساياسي تۇراق­تىلىعى مىقتى تاتۋلىعىمەن الەمگە تانىلدى. الەم ەلدەرى اراسىندا مەم­لەكەتىمىزدىڭ مەرەيىن اسقاقتاتقان, ابىرويىن بيىكتەتكەن ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ جاقىندا تاۋەلسىز ەلىمىزدى جاڭا قارقىنمەن دامىتۋدىڭ 100 قادا­مىن ۇسىنىپ, ۇلتتىق جوس­پاردى ناقتىلاپ بەردى. دەمەك, ءبىز دۇنيەجۇزىلىك ساۋدا ۇيىمىنا كىرۋگە دايىنبىز. دسۇ-عا مۇشە بولۋ –جاھان ەلدەرى ءجۇرىپ وتكەن جول. باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن شىڭداپ, وركەنيەت كوشىنەن قالعىسى كەلمەگەن ءار ەل دسۇ-عا مۇشە بولۋدى ماقسات تۇتادى. سەبەبى, جاھاندىق وزگەرىستەر وندىرىلگەن ءونىمنىڭ ساپاسىن ارتتىرىپ, تۇتىنۋ نارىعىن كەڭەيتۋدى, ءسويتىپ, باسەكەگە قابىلەتتىلىكتى شىڭداۋدى تالاپ ەتەدى. ەلىمىز دسۇ تالاپتارىنا تولىقتاي ساي دەي الامىن. ويتكەنى, بىزدە الەم ەلدەرىنىڭ نارىعىنا ۇيالماي ۇسىنا الاتىن ساپالى تاۋارلارىمىز جەتكىلىكتى. بىزدە الەمدىك برەندپەن كولىك تە قۇراستىرىلادى, استىعىمىزدىڭ ساپاسى دا جوعارى, جانار-جاعارماي تۇرلەرى ەۋرو-ايماق تالاپتارىمەن شىعارىلىپ جاتىر. «جاسىل ەكونوميكا» دەپ اتالاتىن كۇن مەن جەلدەن ەلەكتر قۋاتىن ءوندىرۋ دە قولعا الىنۋدا. بۇدان بىلايعى ۋاقىتتا دسۇ-عا مۇشە ەلدەر قازاقستاننان ساناۋ­لى تاۋارلار مەن ونىمدەردى ساتىپ الۋمەن شەكتەلمەيدى. الدىمەن, ءونىم ساپاسىنا باسا كوڭىل اۋدارىلادى. وسى تۇرعىدان ايتقاندا, ەندى قازاقستاندا وندىرىلەتىن ونىمدەردىڭ ساپاسىن بۇرىنعىدان دا جوعارى دەڭگەيگە كوتەرۋ قاجەتتىگى تۋىندايتىنى داۋسىز. ءوز كەزەگىندە ءبىزدىڭ ەلىمىزگە دە دسۇ-عا مۇشە ەلدەردەن تاۋارلار اعىلىپ كەلەدى. بالكىم, كەي ەلدەردەن تاسىمالداۋ شىعىنى مەن قيىندىعى قولبايلاۋ بولاتىن جاڭا تەحنولوگيالاردى اكەلۋگە جول اشىلادى دەگەن ءۇمىتىمىز بار. دسۇ-عا مۇشە بولۋ ۇلكەن قيىندىقتارعا جولىقتىرادى دەيتىن سىڭارجاق پىكىرلەر ايتىلىپ قالادى. بىراق مەن بۇعان كەلىسپەيمىن. بۇرىن ساناۋلى ەلدەرگە عانا تاسىمالداناتىن تاۋارلارىمىز ەندى تورتكۇل دۇنيەنىڭ ءتورت بۇرىشىنا جەتۋىنە جول اشىلعالى وتىر. بۇرىن مۇناي, استىق سەكىلدى ساناۋلى ونىمدەرىمىزدى ەكسپورتتايتىن بولساق, ەندى وزگە دە تاۋارلارىمىزدىڭ تۇتىنۋ نارىعىن كەڭەيتەتىن بولامىز. تەك باسەكەگە قابىلەتتى ءونىم ءوندىرۋىمىز قاجەت. ويتكەنى, وتاندىق تۇتىنۋشىنىڭ سۇرانىسى شەتەلدىك ارزان ونىمگە اۋارى داۋسىز. ال باسەكەلەس بولاتىنداي وتاندىق ءونىمنىڭ ساپاسى جوعارى, سونىمەن بىرگە, باعاسى دا كوڭىلگە قونىمدى بولۋى قاجەت. ياعني, دسۇ-عا مۇشە بولۋ – وتاندىق تاۋار وندىرۋشىلەردىڭ الدىمەن باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن شىڭدايدى. ەكىنشىدەن, وزىمىزدە وندىرىلەتىن وتاندىق ونىمدەردىڭ وزىندىك قۇنىن تومەندەتۋدىڭ ءتيىمدى جولدارىن قاراستىرۋدى العا توسادى. ەڭ باستىسى, تاۋەلسىز قازاقستانىمىز دسۇ-عا مۇشە بولىپ, ۇلكەن نارىقتىڭ كەڭىستىگىنە شىققالى وتىر. بۇل – بارشامىزدىڭ جەڭىسىمىز! قونىس ەرمانوۆ, «داستان» جشس ديرەكتورى. اتىراۋ وبلىسى.