سۋرەت: inbusiness.kz
وسىعان بايلانىستى مەملەكەت جاس بۋىننىڭ ءبىلىم الۋىنا, ەڭبەككە ارالاسۋىنا, كاسىپكەرلىكپەن اينالىسۋىنا, شىعارماشىلىق الەۋەتىن دامىتۋىنا جانە قوعامدىق ومىرگە بەلسەندى قاتىسۋىنا قاجەتتى جاعداي جاساپ وتىر. جاستاردى قولداۋعا باعىتتالعان ساياساتتى مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگى جۇيەلى ىسكە اسىرىپ كەلەدى.
ماسەلەن, تالانتى تاۋداي جاستاردى قولداۋدىڭ ماڭىزدى تەتىگى رەتىندە مەملەكەت باسشىسىنىڭ باستاماسىمەن 2021 جىلى «تاۋەلسىزدىك ۇرپاقتارى» گرانتى ەنگىزىلدى. بۇل گرانتقا 123 جاس وتانداسىمىز يە بولدى, جالپى قارجى كولەمى 369 ملن تەڭگەنى قۇرادى. باستاما وڭىرلەر تاراپىنان دا قولداۋ تاۋىپ, بىلتىر 308 ملن تەڭگە سوماسىنا 216 وڭىرلىك گرانت بەرىلگەن-ءدى. قاراجات بيزنەس, مادەنيەت, سپورت, اقپاراتتىق تەحنولوگيالار, ۆولونتەرلىك جانە عىلىم سالاسىنداعى جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋعا باعىتتالدى.
سونداي-اق 2023 جىلى جاستار جاسىنا قاتىستى شەكتى مەجەلەر رەسمي تۇردە قايتا قارالىپ, 29-دان 35 جاسقا دەيىن ۇزارتىلدى. وسى وزگەرىس جاستارعا مەملەكەتتىك قولداۋدىڭ جەڭىلدىكتەرىنە كەڭىرەك قول جەتكىزۋگە مۇمكىندىك بەردى.
جاستار ساياساتى سالاسىنداعى ماڭىزدى وقيعالاردىڭ ءبىرى – 2023–2029 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك جاستار ساياساتى تۇجىرىمداماسىنىڭ مەملەكەت باسشىسى تاراپىنان بەكىتىلۋى بولدى. بۇل قۇجات – جاستارمەن جۇمىستىڭ ستراتەگيالىق باسىمدىقتارى مەن جاڭا تاسىلدەرىن ايقىنداعان جۇيەلى باعدارلاما. تۇجىرىمدامانىڭ باستى قاعيداسى – «جاستار ءۇشىن ەمەس, جاستارمەن بىرگە». ياعني جاستار ەندى مەملەكەتتىڭ قامقورلىق نىسانى عانا ەمەس, شەشىم قابىلداۋ ۇدەرىسىنە تىكەلەي قاتىساتىن سەرىكتەسكە اينالدى.
بۇل ءتاسىلدىڭ تيىمدىلىگىن پرەزيدەنت جانىنداعى جاستار ساياساتى جونىندەگى كەڭەس پەن پرەزيدەنتتىك جاستار كادرلىق رەزەرۆى دالەلدەپ وتىر. قازىرگى ۋاقىتتا رەزەرۆكە الىنعان قاتىسۋشىلاردىڭ 80 پايىزى مەملەكەتتىك ورگاندار مەن كۆازيمەملەكەتتىك سەكتور ۇيىمدارىندا جەمىستى ەڭبەك ەتىپ جاتىر. بۇگىندە بۇل تاجىريبە وڭىرلەردە دە جالعاسىپ, وبلىستاردا جاستار كەڭەستەرى قۇرىلىپ, كەيبىر ايماقتاردا جەرگىلىكتى جاستار كادرلىق رەزەرۆتەرى جاساقتالدى.
جۇمىسپەن قامتۋعا جاردەمدەسۋ جانە كاسىپكەرلىك باستامالاردى قولداۋ – جاستار ساياساتىنىڭ باسىم باعىتتارى. كەيىنگى ءۇش جىلدا مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارىنىڭ ناتيجەسىندە جاس كاسىپكەرلەردىڭ سانى 12,1%-عا ارتتى. ماڭىزدىسى – بەس جىل ىشىندە جاستار اراسىنداعى جۇمىسسىزدىق دەڭگەيى 0,8%-عا تومەندەپ, قازىرگى تاڭدا 3,1%-دى قۇرادى. سالىستىرۋ ءۇشىن ايتساق, كورشىلەس رەسەيدە بۇل كورسەتكىش 7%-دان جوعارى, ال وزبەكستاندا 10%-دان اسادى.
جاستاردىڭ جۇمىس تابۋىنا جانە كاسىبي داعدىلاردى مەڭگەرۋىنە «Joltap», «Jumystap», «Mansap Compass», «Skills Enbek» باعدارلامالارى جاردەمدەستى. بۇعان قوسا جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىقتارىمەن بىرلەسە وتىرىپ, جاستار رەسۋرستىق ورتالىقتارى (جرو) تەك بيىلعى ءبىرىنشى جارتىجىلدىقتىڭ وزىندە 205-تەن اسا بوس جۇمىس ورىندارى جارمەڭكەسىن وتكىزدى. بۇل فورمات جاستار اراسىنداعى جۇمىسسىزدىقتى تومەندەتۋدىڭ ەڭ ءتيىمدى قۇرالى ەكەنىن تاعى ءبىر مارتە دالەلدەدى. ايتپاقشى, اۋىلدىق جەرلەردەگى جانە NEET ساناتىنداعى جاستارعا ارنايى كەڭەس تە بەرىلدى. 1 شىلدەدەگى جاعداي بويىنشا, جاستاردى جۇمىسپەن قامتۋعا جاردەمدەسۋدىڭ بەلسەندى شارالارىنا 220,6 مىڭ جاس قاتىستى. ولاردىڭ ىشىندە 44,5 مىڭى – وسى اۋىل جاستارى. جالپى, 62,4 مىڭ ازامات تۇراقتى جۇمىسقا ورنالاستىرىلدى.
دارىندى جاستاردى انىقتاۋ جانە قولداۋ ماقساتىندا ەلدە جىل سايىن «دارىن» مەملەكەتتىك جاستار سىيلىعى, سونداي-اق جاس جازۋشىلارعا, اقىندارعا جانە ايتىسكەرلەرگە ارنالعان ارنايى ماراپاتتار تابىستالادى.
ەكولوگيالىق مادەنيەتتى قالىپتاستىرۋدا «تازا قازاقستان» جوباسى قارقىندى تۇردە جۇزەگە اسىرىلىپ كەلەدى. باستامادا «جاسىل ەل» جاستار ەڭبەك جاساعى ماڭىزدى ءرول اتقارىپ وتىر. بيىل ماۋسىمدىق جۇمىسپەن 35,1 مىڭ ازامات قامتىلدى, بۇل جوسپارلانعان كورسەتكىشتەن 17%-عا ارتىق.
جىل باسىنان بەرى «جاستار اراسىندا ناشاقورلىق پەن ەسىرتكى قىلمىسىنىڭ الدىن الۋ» اتتى ۇزاقمەرزىمدى گرانتتىق جوبا ىسكە اسىرىلىپ كەلەدى. ونىڭ اياسىندا وڭىرلەردە 20 فرونت-وفيس جانە استانا قالاسىندا رەسپۋبليكالىق فرونت-وفيس قۇرىلدى. سونىمەن قاتار «Mergen» جۇيەسىنىڭ كومەگىمەن ەسىرتكىگە قاتىستى زاڭسىز كونتەنتى بار 5 مىڭنان اسا ينتەرنەت-رەسۋرس انىقتالىپ, بۇعاتتالدى.
جاستاردى تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتۋ باعىتىنداعى مەملەكەتتىك ساياسات ەلدىڭ 17 وڭىرىندە جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان وڭىرلىك يپوتەكالىق باعدارلامالاردى دامىتۋعا نەگىزدەلگەن. سونىمەن قاتار «وتاۋ» جانە «ناۋرىز» باعدارلامالارى دا جالعاسىن تاپتى. ولاردىڭ قاتىسۋشىلارىنىڭ 60 پايىزدان استامىن جاستار قۇرايدى.
جالپى العاندا, تۇجىرىمدامانى ىسكە اسىرۋداعى ارالىق ناتيجە جاستاردى قولداۋ جۇيەسىنىڭ كەزەڭ-كەزەڭىمەن دامىپ جاتقانىن كورسەتەدى. ال بۇل جاڭارتىلعان كەشەندى ەكوجۇيە بىرتىندەپ قالىپتاسىپ كەلەدى دەگەن ءسوز.
