ءوندىرىس • 03 قازان, 2025

ساپالى قاراقۇمىققا سۇرانىس جوعارى

41 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

جاسىلى دەپ وتىرعانى­مىز, قوڭىرقاي قاۋىزى ارشىلعان قاراقۇمىق­تىڭ تاپ-تازا ءتۇرى. وسكەمەندە وندى­رىلەتىن بۇل ءونىم كوبىنە شەتەلگە شى­عارىلادى. ستاتيستيكا بويىنشا شى­عىس قازاقستان قارا­قۇمىق وسىرۋدەن رەسپۋب­ليكادا 4-ورىندا تۇر. بىل­تىر وڭىردە 7 مىڭ گەك­­تاردان استام جەرگە قا­را­قۇمىق ەگىلسە, بيىل ەگىس كولەمى تارىلعان. الاي­­دا ءونىم مولشەرى كەمى­گەن جوق.

ساپالى قاراقۇمىققا سۇرانىس جوعارى

سۋرەتتى تۇسىرگەن – اۆتور

ورتاشا ءتۇسىم – گەكتارىنان 20 تسەنتنەر

سۇرانىسقا يە بۇل قانداي ءونىم دەگەن قىزىعۋشىلىقپەن قاراقۇمىقتى قاۋىزىنان ارشيتىن الپاۋىت «Green Food» تسەحقا ارنايى بارعانبىز. كۇز­دىڭ كۇنگى قاربالاستا جۇمىس­شىلاردىڭ مۇرنىنا سۋ جەتپەي ءجۇر. القاپتان جينالعان ءداندى داقىل الدىمەن وسىنداعى قامباعا جەتكىزىلەدى. مۇندا ءدان كەپتىرىلىپ, ۋاقىتشا ساقتا­لادى. تەمپەراتۋرا مەن ىلعال­دى­لىقتى ماماندار قاتاڭ باقى­لاۋدا ۇستايدى. سودان كەيىن عانا قا­راقۇمىق ءدانى قوڭىرقاي قاۋى­زىنان ارشىلىپ, بىرنەشە ساتىلى تەحنولوگيادان وتەدى. ول جۇمىستى ءوز ءىسىنىڭ اككى مامانى, باس تەحنولوگ اقجول سابيدولدين مونيتور ارقىلى قاداعالاپ وتىرادى.

– قاراقۇمىقتىڭ ءبىر ەرەك­شەلىگى, تومەنگى بولىگىنەن باس­تاپ پىسەدى. ساباعىنىڭ استىڭعى جاعىندا داندەرى تولىق ءپىسىپ تۇرعاندا, جوعارعى بولىگى ەندى-ەندى گۇلدەيدى. تومەنگى داندەر توگىلىپ كەتپەس ءۇشىن دەر كەزىندە ورۋ قاجەت. بۇل نەگىزىنەن, جىلۋ­دى سۇيەتىن داقىل. سوندىق­تان شارۋالار ونى مامىر­دىڭ سوڭىندا عانا سەبەدى. جاپى­راقتارى قۋراپ بولعان سوڭ باس­تىرىلادى. وسىلايشا, ساپالى ءونىم الادى. ورتاشا ءتۇسىم – گەكتارىنان 20 تسەنتنەر شاماسىندا. كەيدە 25-30 تسەنتنەرگە دەيىن جەتۋى مۇمكىن. ول ءۇشىن جۇيەلى تۇردە تىڭايتقىش قولدانۋ كەرەك. ماسەلەن, بيىل سۇيىق ازوت بەرىلگەندىكتەن, ءار گەكتاردان قوسىمشا 5 تسەنتنەر ءونىم الىندى. ەگەر كارباميد قوسىلسا, ودان دا جوعارى ناتيجە بەرەدى, – دەيدى كاسىپورىن قىزمەتكەرى اقجول سابيدولدين.

 

ءونىم 19 رەت تازالانادى

جاڭا تەحنولوگيا بويىنشا سالىنعان زاۋىتتاعى جۇمىس جالعىز وسى مونيتور ارقىلى قاداعالانادى. تەحنولوگياسىنا توقتالساق, قاراقۇمىقتى تازارتۋ جۇمىس­تارى بىرنەشە كەزەڭ­نەن تۇرادى. اۋەلى القاپتان ورىپ اكەلەدى. قامبادا ابدەن كەپ­­تىرىلگەن سوڭ تازارتىلادى. ەڭ سوڭىنا قاراي ارنايى اپ­پا­رات قاراقۇمىقتى شاڭ-توزا­ڭ­­نان ارىلتىپ, تۇتىنۋعا دايىن­­دايدى. ال فوتوسەپارا­تور دەگەن قۇرىلعى ءونىمدى سۇ­رىپ­تايدى. ىشىندەگى كەتىپ قال­عان قوقىستاردى 360 كامەراسى ارقىلى كورىپ, ۇرلەپ جىبە­رىپ وتىرادى. ىرىكتەلگەن قارا­قۇ­مىقتىڭ قابىعىن ارشۋ ءۇشىن «ۆالتسەدەك» دەيتۇعىن قۇرىل­عىعا تۇسەدى. اۆتوماتتى بۇل اپپارات ءونىمدى ارشىپ شىعارادى. الايدا مۇنىمەن ءىس بىتپەيدى. 45 گرادۋسقا كولبەۋ تۇرعان اپپاراتتا تاعى ەكى رەت تازالانادى. ساناپ وتىرساق, 19 رەت تازالاۋدان وتەدى ەكەن. بۇدان سوڭ جاسىل قاراقۇمىقتى ەش قايناتۋسىز-اق جەي بەرۋگە بولادى. ادام اعزاسىنا پايداسى ۇشان-تەڭىز ءونىمدى اسىرەسە, جاپونيا ەلى تۇتىنادى. دارىگەر ماماندار دا جاسىل قاراقۇمىقتىڭ دەنساۋلىققا پايداسىن ايتادى.

– قوڭىر قاراقۇمىقتان ايىرماشىلىعى – قۇرامىندا مينەرالدار مەن دارۋمەندەر كوبىرەك ساقتالعان. قۇرامىنداعى كلەتچاتكا جانە انتيوكسيدانت اس قورىتۋعا قاتىسسا, مينەرالدار مەن دارۋمەندەر اعزانىڭ ساۋلىعىنا وڭ اسەرىن تيگىزەدى. كۇندەلىكتى ومىردە 30-50 گر جاسىل قاراقۇمىقتى پايدالانۋعا بولادى. نەگىزىنەن, ونى ارتىق سالماعى بارلار تۇتىنسا, تەز ناتيجە بەرەدى. قانت ديابەتىندە, ىشەك ميكروفلوراسىن قالىپقا كەلتىرۋدە, ىشەك موتوريكاسىن جاقسارتۋ ءۇشىن تۇتىنسا, تاپتىرماس داقىل, – دەيدى گاستروەنتەرولوگ دارىگەر داناگۇل ەسمۇحانبەت.

 

ساپاعا ايرىقشا ءمان بەرىلەدى

ايتقانداي, وڭدەلگەن قارا­قۇمىق زەرتحانادا بىرنەشە رەت تەكسەرۋدەن دە وتكىزىلەدى. ال­دىڭىزعا تۇسەتىن اس ءۇشىن ونداعان مامان, ونداعان ادام ەڭ­بەكتەنەدى. ونىڭ ۇستىنە, قاراقۇ­مىقتىڭ جاسىلى – تاپتىرماس تاعام.

– شەتەلگە جىبەرىلەتىن قارا­قۇمىق جارماسىنان 50 گرامم الىپ, زەرتحانادا ساپاسىن تەك­سەرەمىز. ەرتەڭگى كۇنى تۇتىنۋ­شى تاراپىنان ەشقانداي سۇراق تۋىن­داماس ءۇشىن بۇل جۇمىسقا اسا جاۋاپكەرشىلىكپەن قارايمىز. الدىمەن ىلعالدىلىق پەن قۇرا­مىنداعى بوگدە قوسپالار تەكسە­رىلەدى. ءسويتىپ, ساپاسى انىق­تالادى, – دەيدى زەرتحانا قىز­مەتكەرى اياۋلىم احمەتقاليەۆا.

 

جۇك تيەگەن ۆاگوندار ورتالىق ازياعا جول تارتادى

بايقاساق, قاتاڭ باقىلاۋدان وتكەن ءونىم عانا ەكسپورتقا جونەل­تىلەدى. زەرتحانادا ءار ءداننىڭ ساپا­سى سىنالاتىنداي كورىندى. ىل­عالدىلىعى مەن تابيعي سالما­عىنان باس­تاپ, زيانكەستەرگە دەيىن انىقتالادى. ەڭ باستىسى, ونىمنەن قالدىق قالمايدى. ەڭ تازا جارمالارى بوبەكتەر ءۇشىن بوتقا جاساۋعا جونەلتىلسە, قالدىقتارىن مال بورداقىلاۋ شارۋاشىلىقتارىنا وتكىزە­دى. ال سۇرىپتالعانى ەكسپورتقا شىعادى. قىزمەتكەرلەردىڭ ايتۋىنشا, كاسىپورىن ىرگەسىندە ءتىزىلىپ تۇرعان ۆاگوندار ورتالىق ازياعا جول تارتادى.

– 68 توننا قاراقۇمىق تيەپ قويدىق. ساقتالۋ ۇزاقتىعى 20 اي دەسەك, ءبىزدىڭ قويمادا 1 اپتادان ارتىق تۇرمايدى. تاپسىرىس كوپ. قويمادا 250 تونناعا جۋىق قاراقۇمىق قاپتالعان, – دەيدى جۇك كوتەرگىش ماشينانىڭ تىزگى­نىندەگى تالعات ابىشەۆ.

وسكەمەندەگى بىرەگەي بۇل زاۋىت 2020 جىلدان بەرى جۇمىس ىستەيدى. قازىر 21 قىزمەتكەر بار. نە­گىزگى باعىت – ەكسپورت. ءونىم بال­تىق جاعالاۋىنداعى ەل­دەر­گە, جاپونياعا, ازيا ەلدە­رىنە جىبەرىلەدى. ايىنا 1 440 تون­نا قاراقۇمىق وڭدەۋدەن وتەدى. بيىلدان باستاپ وتاندىق نا­رىققا دا شىعا باستاعان. الداعى ۋاقىتتا شاعىن قاپتاما­داعى ءونىم­دى كوبەيتىپ, ىشكى سۇرا­نىستى قام­تاماسىز ەتۋدى جوسپارلاپ وتىر.

 

شىعىس قازاقستان وبلىسى 

سوڭعى جاڭالىقتار