سۋرەتتى تۇسىرگەن – اۆتور
ورتاشا ءتۇسىم – گەكتارىنان 20 تسەنتنەر
سۇرانىسقا يە بۇل قانداي ءونىم دەگەن قىزىعۋشىلىقپەن قاراقۇمىقتى قاۋىزىنان ارشيتىن الپاۋىت «Green Food» تسەحقا ارنايى بارعانبىز. كۇزدىڭ كۇنگى قاربالاستا جۇمىسشىلاردىڭ مۇرنىنا سۋ جەتپەي ءجۇر. القاپتان جينالعان ءداندى داقىل الدىمەن وسىنداعى قامباعا جەتكىزىلەدى. مۇندا ءدان كەپتىرىلىپ, ۋاقىتشا ساقتالادى. تەمپەراتۋرا مەن ىلعالدىلىقتى ماماندار قاتاڭ باقىلاۋدا ۇستايدى. سودان كەيىن عانا قاراقۇمىق ءدانى قوڭىرقاي قاۋىزىنان ارشىلىپ, بىرنەشە ساتىلى تەحنولوگيادان وتەدى. ول جۇمىستى ءوز ءىسىنىڭ اككى مامانى, باس تەحنولوگ اقجول سابيدولدين مونيتور ارقىلى قاداعالاپ وتىرادى.
– قاراقۇمىقتىڭ ءبىر ەرەكشەلىگى, تومەنگى بولىگىنەن باستاپ پىسەدى. ساباعىنىڭ استىڭعى جاعىندا داندەرى تولىق ءپىسىپ تۇرعاندا, جوعارعى بولىگى ەندى-ەندى گۇلدەيدى. تومەنگى داندەر توگىلىپ كەتپەس ءۇشىن دەر كەزىندە ورۋ قاجەت. بۇل نەگىزىنەن, جىلۋدى سۇيەتىن داقىل. سوندىقتان شارۋالار ونى مامىردىڭ سوڭىندا عانا سەبەدى. جاپىراقتارى قۋراپ بولعان سوڭ باستىرىلادى. وسىلايشا, ساپالى ءونىم الادى. ورتاشا ءتۇسىم – گەكتارىنان 20 تسەنتنەر شاماسىندا. كەيدە 25-30 تسەنتنەرگە دەيىن جەتۋى مۇمكىن. ول ءۇشىن جۇيەلى تۇردە تىڭايتقىش قولدانۋ كەرەك. ماسەلەن, بيىل سۇيىق ازوت بەرىلگەندىكتەن, ءار گەكتاردان قوسىمشا 5 تسەنتنەر ءونىم الىندى. ەگەر كارباميد قوسىلسا, ودان دا جوعارى ناتيجە بەرەدى, – دەيدى كاسىپورىن قىزمەتكەرى اقجول سابيدولدين.
ءونىم 19 رەت تازالانادى
جاڭا تەحنولوگيا بويىنشا سالىنعان زاۋىتتاعى جۇمىس جالعىز وسى مونيتور ارقىلى قاداعالانادى. تەحنولوگياسىنا توقتالساق, قاراقۇمىقتى تازارتۋ جۇمىستارى بىرنەشە كەزەڭنەن تۇرادى. اۋەلى القاپتان ورىپ اكەلەدى. قامبادا ابدەن كەپتىرىلگەن سوڭ تازارتىلادى. ەڭ سوڭىنا قاراي ارنايى اپپارات قاراقۇمىقتى شاڭ-توزاڭنان ارىلتىپ, تۇتىنۋعا دايىندايدى. ال فوتوسەپاراتور دەگەن قۇرىلعى ءونىمدى سۇرىپتايدى. ىشىندەگى كەتىپ قالعان قوقىستاردى 360 كامەراسى ارقىلى كورىپ, ۇرلەپ جىبەرىپ وتىرادى. ىرىكتەلگەن قاراقۇمىقتىڭ قابىعىن ارشۋ ءۇشىن «ۆالتسەدەك» دەيتۇعىن قۇرىلعىعا تۇسەدى. اۆتوماتتى بۇل اپپارات ءونىمدى ارشىپ شىعارادى. الايدا مۇنىمەن ءىس بىتپەيدى. 45 گرادۋسقا كولبەۋ تۇرعان اپپاراتتا تاعى ەكى رەت تازالانادى. ساناپ وتىرساق, 19 رەت تازالاۋدان وتەدى ەكەن. بۇدان سوڭ جاسىل قاراقۇمىقتى ەش قايناتۋسىز-اق جەي بەرۋگە بولادى. ادام اعزاسىنا پايداسى ۇشان-تەڭىز ءونىمدى اسىرەسە, جاپونيا ەلى تۇتىنادى. دارىگەر ماماندار دا جاسىل قاراقۇمىقتىڭ دەنساۋلىققا پايداسىن ايتادى.
– قوڭىر قاراقۇمىقتان ايىرماشىلىعى – قۇرامىندا مينەرالدار مەن دارۋمەندەر كوبىرەك ساقتالعان. قۇرامىنداعى كلەتچاتكا جانە انتيوكسيدانت اس قورىتۋعا قاتىسسا, مينەرالدار مەن دارۋمەندەر اعزانىڭ ساۋلىعىنا وڭ اسەرىن تيگىزەدى. كۇندەلىكتى ومىردە 30-50 گر جاسىل قاراقۇمىقتى پايدالانۋعا بولادى. نەگىزىنەن, ونى ارتىق سالماعى بارلار تۇتىنسا, تەز ناتيجە بەرەدى. قانت ديابەتىندە, ىشەك ميكروفلوراسىن قالىپقا كەلتىرۋدە, ىشەك موتوريكاسىن جاقسارتۋ ءۇشىن تۇتىنسا, تاپتىرماس داقىل, – دەيدى گاستروەنتەرولوگ دارىگەر داناگۇل ەسمۇحانبەت.
ساپاعا ايرىقشا ءمان بەرىلەدى
ايتقانداي, وڭدەلگەن قاراقۇمىق زەرتحانادا بىرنەشە رەت تەكسەرۋدەن دە وتكىزىلەدى. الدىڭىزعا تۇسەتىن اس ءۇشىن ونداعان مامان, ونداعان ادام ەڭبەكتەنەدى. ونىڭ ۇستىنە, قاراقۇمىقتىڭ جاسىلى – تاپتىرماس تاعام.
– شەتەلگە جىبەرىلەتىن قاراقۇمىق جارماسىنان 50 گرامم الىپ, زەرتحانادا ساپاسىن تەكسەرەمىز. ەرتەڭگى كۇنى تۇتىنۋشى تاراپىنان ەشقانداي سۇراق تۋىنداماس ءۇشىن بۇل جۇمىسقا اسا جاۋاپكەرشىلىكپەن قارايمىز. الدىمەن ىلعالدىلىق پەن قۇرامىنداعى بوگدە قوسپالار تەكسەرىلەدى. ءسويتىپ, ساپاسى انىقتالادى, – دەيدى زەرتحانا قىزمەتكەرى اياۋلىم احمەتقاليەۆا.
جۇك تيەگەن ۆاگوندار ورتالىق ازياعا جول تارتادى
بايقاساق, قاتاڭ باقىلاۋدان وتكەن ءونىم عانا ەكسپورتقا جونەلتىلەدى. زەرتحانادا ءار ءداننىڭ ساپاسى سىنالاتىنداي كورىندى. ىلعالدىلىعى مەن تابيعي سالماعىنان باستاپ, زيانكەستەرگە دەيىن انىقتالادى. ەڭ باستىسى, ونىمنەن قالدىق قالمايدى. ەڭ تازا جارمالارى بوبەكتەر ءۇشىن بوتقا جاساۋعا جونەلتىلسە, قالدىقتارىن مال بورداقىلاۋ شارۋاشىلىقتارىنا وتكىزەدى. ال سۇرىپتالعانى ەكسپورتقا شىعادى. قىزمەتكەرلەردىڭ ايتۋىنشا, كاسىپورىن ىرگەسىندە ءتىزىلىپ تۇرعان ۆاگوندار ورتالىق ازياعا جول تارتادى.
– 68 توننا قاراقۇمىق تيەپ قويدىق. ساقتالۋ ۇزاقتىعى 20 اي دەسەك, ءبىزدىڭ قويمادا 1 اپتادان ارتىق تۇرمايدى. تاپسىرىس كوپ. قويمادا 250 تونناعا جۋىق قاراقۇمىق قاپتالعان, – دەيدى جۇك كوتەرگىش ماشينانىڭ تىزگىنىندەگى تالعات ابىشەۆ.
وسكەمەندەگى بىرەگەي بۇل زاۋىت 2020 جىلدان بەرى جۇمىس ىستەيدى. قازىر 21 قىزمەتكەر بار. نەگىزگى باعىت – ەكسپورت. ءونىم بالتىق جاعالاۋىنداعى ەلدەرگە, جاپونياعا, ازيا ەلدەرىنە جىبەرىلەدى. ايىنا 1 440 توننا قاراقۇمىق وڭدەۋدەن وتەدى. بيىلدان باستاپ وتاندىق نارىققا دا شىعا باستاعان. الداعى ۋاقىتتا شاعىن قاپتاماداعى ءونىمدى كوبەيتىپ, ىشكى سۇرانىستى قامتاماسىز ەتۋدى جوسپارلاپ وتىر.
شىعىس قازاقستان وبلىسى