تاعزىم • 03 قازان, 2025

جازىلماي كەتكەن ءبىر كىتاپ

30 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

ايگۇل احانبايقىزى قازىرگى قازاق جۋرناليستيكاسىنداعى قالام قۋاتى مول, اقىل-پاراسات, كاسىبي بىلىكتىلىگى ايقىن قالامگەر ەدى. ونىڭ كىسىلىك بيىك قاسيەتتەرىن جاقىن تانىعان ادام­دار جاقسى بىلەدى. مىناۋ جارىق دۇنيەدە رۋح تۋىستىعى اسا ماڭىزدى.

جازىلماي كەتكەن ءبىر كىتاپ

ايگۇلمەن جاقىن ارالاسۋىم 2011 جىلى كۇزدە باستالدى. ول استانادا «حالىق ءسوزى» گازەتىندە قىزمەت ىستەپ جۇرگەندە مەنەن سۇحبات الدى. قازاق «جىلقى كىسىنەسكەنشە, ادام سويلەسكەنشە» دەيدى. بىراق اۋەلدە سىپايىلىقپەن سوزدەرى جاراسسا دا, ءبىر-بىرىمەن ىشكى قايشىلىق شەڭبەرىنەن شىعا الماي, جان سارايىنىڭ مازمۇنى قابىسىپ, ءوزارا ۇندەسىپ كەتپەي­تىن سالقىندىق بولادى. ويتكەنى جەر بەتىندە تەك دۇنيەتانىمى ۇقساس, رۋحاني نيەتتەس ادامدار ءبىرىن-ءبىرى شىن باعالايدى ءارى سول قادىر تۇتار ارداقتى جانداردى اجالعا قيمايدى. سول قيماستىق ساعىنىش بەكەردەن-بەكەر تۋمايدى, دۇنيەدە شىن سىيلاستىققا جەتەر اسىل قازىنا جوق.

23 شىلدە كۇنى الماتىعا پو­يىز­­بەن ءوز شارۋاممەن كەلە جاتتىم, بيلەت ەرتەرەك الىنعان. قا­ل­اعا كىرە بەرە تەلەفونمەن قارالى حابار جەتتى. ايگۇل احانبايقىزى ومىردەن وزعانىن ەستۋ ماعان اۋىر ءتيدى. ونىڭ ومىرگە دەگەن قۇشتارلىعى ەرەكشە بولاتىن, ەڭ اقىرىنا دەيىن تىرشىلىكتەن ءۇمىت ۇزبەي, اۋىر ناۋقاسپەن الىسىپ, جىلدار بويى ەمدەلدى. جانازاعا بارعان­دا ىشتەي قيماس ادامداردىڭ ءبىر-بىرىنە تارتىلىس كۇشى, قازاقى باۋىرمالدىق تۋرالى ويلادىم. ءدال وسى كۇنگە تاپ كەلگەنىم كەزدەيسوقتىق بولماي شىقتى. تىرىسىندە اۋزىنان شىققان ءاربىر ويلى, تەرەڭىنەن تولعانىپ, تالداپ-زەردەلەپ, سيتۋاتسيانى ءدال تانىپ ايتاتىن پىكىرىنە ءسۇيسىنىپ, كوڭىل تۇپكىرىندە ەشتەڭە جاسىرماي سويلەسەتىن جان مەن ءۇشىن ايگۇل بولاتىن.

ايگۇلدىڭ جازبالارى ءبىر-بى­رى­نە ۇقسامايدى. ول استانادا بىرەر جىل تۇرعان سوڭ وتباسى­مەن الما­تىعا قايتا ورالدى. تەلە­فون ار­قىلى سويلەسىپ, ارا-تۇرا كەز­دە­سۋدىڭ ءساتى ءتۇستى. قازىرگى قوعام­دا كوۋچ دەگەندەر العا سۋىرى­لىپ شىقتى. ولار ءبىلىم ساتادى, ەلگە اقىل-كەڭەسىن ايتىپ, پسيحولوگيالىق كومەك, جول كورسەتۋگە بەيىمدەلگەن پلاتفورمانى ۇستايدى.

ايگۇل احانبايقىزىنىڭ جازا الماي كەتكەن كىتابى, كوكىرەك كو­زىندە سايراپ, تۇما-بۇلاق كو­زىن­دەي تۇنىپ تۇرعان, كەرەك كە­زىن­دە لىق­سىپ شىعا كەلەتىن پسيحو­لو­گيالىق زەردەلەۋ-تالقىلاۋ قابى­لە­تىمەن ارتىق, قازىرگى قازاق قوعا­مى­نا وتە كەرەك كىتاپ بولا­تىن. ايگۇل ەۋروپا نەمەسە ورىس پسي­حولوگ مامانداردىڭ دايار كوز­قاراسى­مەن ايتپايدى, نە نار­سە بولسىن ۇلتتىق مەنتاليتەت­كە نەگىزدەپ, ەلدىك كوزبەن ايقىندايتىن ەدى. تەلەفونمەن ءار سويلەسكەن سايىن مەن وعان ۇنەمى: «ايگۇل, سەن جاڭا عانا ۇلتقا وتە قاجەت كىتاپتىڭ ءبىر تاراۋىن اۋىز­شا ايتىپ بەر­دىڭ. ەندى وتىرا قالىپ, ۇمىتپاي تۇرعاندا وسىنى جازشى, تەز نوۋت­بۋككە ءتۇسىرشى»,  دەيتىنمىن. ەڭ قى­زىعى, وسى ءسوزدى وعان ايتپا­عان كەزىم سيرەك. ەگەر شىن لايىق بولماسا, مۇنداي ءسوزدى ايتىپ نەم بار. ايگۇل بۇعان اقىرىن كۇلەتىن دە قوياتىن. تامىزدىڭ باسىندا ايگۇل استاناعا تاڭعى رەيسپەن ەم الۋ ءۇشىن ۇشىپ كەلدى. مەن ودان قازاق جازۋشىلارىنىڭ قىر­عىز تىلىندە شىققان انتولوگيا­سىن الا كەلشى دەپ سۇراعان ەدىم. سوڭعى جۇزدەسۋ ەكەن, بوي جازىپ, قوشتاسۋ ءۇشىن كەلگەندەي.

ايگۇل احانبايقىزىنىڭ شى­­­عار­ماشىلىق ەڭبەگى ەلەنىپ, «نۇر-سۇڭقار» سىيلىعى جانە «قۇر­مەت» وردەنىمەن ماراپاتتالدى. بە­رەكە­لى وتباسىندا سۇيىكتى جار, بالا­­جان, اياۋلى انا اتانعانى ايگۇل­دىڭ ­ەڭ ۇلكەن باقىتى بولاتىن. ماڭ­دا­يىنا 53 جاس جازىلعان قازاق­تىڭ تەكتى قىزى, مەيىربان, ءبىلىمدى, وي­لى, اقىلدى, ەلگە سىيلى, جارقىن جان ەكەنى كۇمانسىز. «Whats App»-تان تۋىستاي بولىپ كەتكەن شىنايى دوستىڭ داۋىس ارقىلى جىبەر­گەن سوزدەرىن قايتا-قايتا تىڭداعان­دا ول ماعان ءتىرى سياقتى اسەر ەتتى. ادام رۋحى ولمەيدى.

 

ايگۇل كەمەلباەۆا,

جازۋشى  

سوڭعى جاڭالىقتار