وسىعان وراي رەسپۋبليكامىزدىڭ ءار وڭىرىنەن جينالعان جەكەمەنشىك مەكتەپتەردىڭ قۇرىلتايشىلارى, يەلەرى وقۋ-اعارتۋ مينيسترىنە ارنايى كەلىپ, شاعىمىن ايتتى. ولاردىڭ سوزىنە سۇيەنسەك, وبلىستاعى قارجى بولىمدەرىنىڭ وكىلدەرى الداعى قازان, قاراشا ايلارىنا اقشا بولمايتىنىن ايتقان. ال مۇعالىمدەر قازان ايى باستالعانىمەن, قىركۇيەك ايىنىڭ جالاقىسىن جارىتىپ الا الماي وتىر. كەيبىر كاسىپكەرلەر كرەديت الىپ, بارىن ساتىپ, ءوز قالتاسىنان جارتىلاي تولەگەن, كەيبىرى مۇلدەم باتپاقتاپ وتىر. سولاردىڭ ءبىرى تۇركىستان وبلىسى ارىس قالاسىنان ات ارىتىپ جەتكەن جەكە مەكتەپ قۇرىلتايشىسى تولەگەن عۇرمانوۆ وبلىس دەڭگەيىندە تۇيتكىلدىڭ ءتۇيىنى تارقاتىلماعاندىقتان, وسىندا تىعىرىقتان شىعار جول ىزدەپ ءجۇر.
ء«بىز وبلىستا ءبىراز ەسىكتى قاعىپ كوردىك. ولار بىزگە استانا شەشەدى دەگەن سوڭ كەلدىك. جاۋاپتىلار بىزگە قىركۇيەكتە اقشا بولمايتىنىن الدىن الا ەسكەرتسە, ءبىز جۇمىستى باستاماس ەدىك. مىسالى, قازىر مەندە 30 قىزمەتكەر جۇمىس ىستەيدى, ولاردىڭ بارىنە ايلىقتى قالاي تولەيمىن, ءبارى ماعان قاراپ وتىر. نەگىزى قۇجات جۇزىندە ءبارى جاقسى, سونداعى كەلىسىم بويىنشا ءار ايدىڭ 15-ندە قاتىسۋ تابەلىن وتكىزەمىز, بالا سانىنا بايلانىستى اقشا اۋدارۋعا ءتيىس. ەستۋىمىزشە, ءبىزدىڭ وبلىستا قارجى بار, بىراق سونى الا الماي وتىرمىز, وڭىردەگىلەر «قارجى» ورتالىعىنا قاجەتتى قۇجاتتى, ءتىزىمدى ءالى تاپسىرماعان, بۇعان اقشا ماسەلەسىن شەشە الماي وتىرعان وبلىستاردىڭ كەسىرى ءتيىپ جاتقان كورىنەدى. قىسقاسى, جان-جاققا مويىن بۇرىپ, ناقتى شەشىم تابا الماي, ەكى ورتادا ءبىز قينالىپ تۇرمىز», دەيدى ت.عۇرمانوۆ.
ءمينيستردىڭ ءبىر جاۋابىن كۇتىپ تۇرعان 30-داي جەكەمەنشىك مەكتەپ وكىلى جاعدايىن ءوزارا تالقىلاپ وتىر. اڭگىمەسىن تىڭداساڭىز, بىرەۋى وتكەن ايدىڭ سوڭىندا 70 ادام ءوزىن جينالىسقا سالىپ جالاقى سۇراعانىن, ەكىنشىسى مەكتەپ جابىلا ما دەگەن كۇماندە ەكەنىن, تاعى ءبىرى مەملەكەتكە مەكتەپتەردەگى ورىن تاپشىلىعىن ازايتۋعا, ءبىلىم ساپاسىن ارتتىرۋعا كومەكتەسىپ باستاعانىنا وكىنگەنىن ايتىپ جاتتى.
ءيا, شىن مانىندە جەكەمەنشىك مەكتەپتەردىڭ اشىلۋىنا ۇكىمەتتىڭ ءوزى دە مۇددەلى. سەبەبى ەلىمىزدە ءالى كۇنگە دەيىن اپاتتى, ءۇش اۋىسىمدى مەكتەپتەر ماسەلەسى كۇن تارتىبىنەن تۇسكەن جوق. بۇل وقۋ وشاقتارىنداعى ورىن تاپشىلىعىن تۋدىرادى. جىل سايىن جاڭا ءبىلىم ۇيالارى ەسىگىن اشىپ جاتسا دا تۋ كورسەتكىشىنە بايلانىستى تۇيتكىلدىڭ ءتۇيىنى تۇبەگەيلى تارقاتىلماي تۇر. سول سەبەپتى دە مەملەكەت كاسىپكەرلەردى ورتا ءبىلىم سالاسىن دامىتۋعا شاقىرىپ, مەكتەپتەر سالۋعا, اشۋعا سۋبسيديا ءبولدى. نەگىزى مۇنداي مەملەكەتتىك-جەكەمەنشىك ارىپتەستىك نەگىزىندە جۇمىس ىستەۋ تاجىريبەسى مەكتەپكە دەيىنگى ءبىلىم سالاسىندا جاقسى ناتيجە بەرگەن, قازىر جەكە ۇيىمداردىڭ كومەگىمەن 3-6 جاستاعى بالالار بالاباقشامەن تولىق قامتىلىپ وتىر. بىراق سول جۇيە ءدال مەكتەپتەرگە كەلگەندە ءساتتى ىسكە اسىرىلماي كەلەدى. مۇنىڭ سەبەبىن وقۋ-اعارتۋ ءمينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى مايرا مەلدەبەكوۆادان سۇراپ كوردىك.
«بۇل – بىرنەشە جىلدان بەرى قوردالانعان, كۇردەلى سۇراق. مينيستر ءوز قىزمەتىنە اپتا باسىندا عانا كىرىستى, ءبىز بىردەن وسى جايتتان حاباردار ەتتىك, ول ءوز كەزەگىندە جاعدايدى ۇكىمەتپەن بىرلەسە رەتتەۋگە ارەكەت جاساپ جاتىر. ماسەلە شەشىلەدى, زاڭ بىزگە ءارتۇرلى قارجى كوزىنەن اقشانى الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. وسى ۋاقىتتا ءدال قاي جاقتان قاراجات تارتۋ قاراستىرىلىپ جاتىر. بۇل جەردە مىنا نارسەنى ءتۇسىنۋىمىز كەرەك, ءار وبلىس ارەكەت ءارتۇرلى جۇرەدى. ويتكەنى ءار وڭىردە بيۋدجەت الەۋەتى ءارتۇرلى. ءدال قازىر ناقتى ۋاقىتىن ايتا المايمىن, ءبىر ءوڭىر اقشانى بۇگىن تاپتىق دەسە, ماسەلە سول ساتتە-اق شەشىلەدى. «قارجى» ورتالىعى نەگىزىنەن ءبىر وقۋ جىلىنا اقشا بولەدى. ورتالىق زاڭناما بويىنشا ءتىزىمدى قارجى تولىق وقۋ جىلىنا قاراستىرىلعان كەزدە عانا دايىنداي الادى. ەگەر وبلىس 1-2 ايدىڭ قاراجاتىن تاۋىپ, قالعانىن تابا الماسا, رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن قاراستىرامىز. سوندىقتان بارلىق وڭىردە ماسەلە شەشىلىپ, 1 وقۋ جىلىنا قاراجات تابىلىپ بەتكەن كەزدە تىزبە بەكىتىلەدى. نەگىزى ءبىز ء«بىلىم تۋرالى» زاڭعا سايكەس 2025 جىلدان باستاپ جەكەمەنشىك مەكتەپتەردى قارجىلاندىرۋ ءىسىن جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار قۇزىرىنا وتكىزدىك. سول سەبەپتى جەكە مەكتەپتەردى قارجىلاندىرۋ جۇيەسىن جەكە بالاباقشالارداعىداي جولعا قويۋعا ءتيىس, ياعني ەندىگى بۇعان جەردە اكىمدىكتەر جاۋاپتى», دەپ ءتۇسىندىردى ۆيتسە-مينيستر.
