ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرىنەن كەلگەن 500-گە جۋىق دەلەگات كونفەرەنتسيانىڭ رەسمي ءبولىمى الدىندا ونەر ورتالىعىنىڭ فويەسىندە وتكەن «قازاقستان حالقىنا» قورى جوبالارىنىڭ كورمە-جارمەڭكەسىن ارالادى. جيىندا ءوڭىر باسشىسى قوردىڭ ءوڭىر تۇرعىندارىنا كورسەتكەن قولداۋى تۋرالى تاراتا ايتتى.
«مەملەكەت باسشىسىنىڭ باستاماسىمەن دەنساۋلىق ساقتاۋ, ءبىلىم بەرۋ, الەۋمەتتىك قولداۋ سالالارىنداعى ماسەلەلەردى شەشۋ ماقساتىندا قۇرىلعان «قازاقستان حالقىنا» قوعامدىق قورى مەن ءبىزدىڭ ءوڭىر اراسىنداعى تىعىز ارىپتەستىك بايلانىس ناتيجەسىندە بىرلەسكەن جوبالار ىسكە اسىپ كەلەدى. قور قۇرىلعالى بەرى 10 ملرد تەڭگەدەن استام قارجى وڭىرىمىزدەگى ماڭىزدى الەۋمەتتىك جوبالارعا باعىتتالدى. دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنا قارالعان 4 ملرد 800 ملن تەڭگەگە وبلىستىق بالالار اۋرۋحاناسىندا, جاڭاقورعان, ارال اۋداندارىندا «قامقورلىق» ورتالىقتارى اشىلدى. ارال اۋدانىنداعى ورتالىق قىزمەتىن كورشى اقتوبە وبلىسىنىڭ تۇرعىندارى دا پايدالانسا, جاڭاقورعان اۋدانىنداعى ورتالىقتا تۇركىستان وبلىسىنىڭ تۇرعىندارى دا وڭالتۋ شارالارىمەن قامتىلىپ وتىر.
قور قاجەتتى ءدارى-دارمەك الۋ, ورتالىقتاردى جابدىقتاۋ, مەديتسينا ماماندارىن شەتەلدە وقىتۋعا دا قولداۋ كورسەتىپ كەلەدى. كەلەسى جىلى دا سالاداعى جوبالارعا 2 ملرد 600 ملن تەڭگە ءبولۋدى جوسپارلاعان. وعان ونكولوگيالىق اۋرۋلاردى ءتيىمدى ەمدەۋگە ارنالعان جوعارى تەحنولوگيالىق جابدىقتار ساتىپ الىنادى. سونداي-اق اۋتيزمگە شالدىققان, باسقا دا پسيحيكالىق بۇزىلىستارى بار بالالاردى الەۋمەتتەندىرۋگە ارنالعان ورتالىق اشىلادى. ورتالىق جىل سايىن 600 بالاعا قىزمەت كورسەتەتىن بولادى.
ءبىلىم بەرۋ سالاسىنا 2 ملرد 600 ملن تەڭگە ءبولىندى. «اۋىلدىق ايماقتارداعى تىرەك مەكتەپتەردىڭ الەۋەتىن دامىتۋ» جوباسى اياسىندا 2023–2025 جىلدارى 2 ملرد تەڭگە ءبولىنىپ, 8 مەكتەپتىڭ فيزيكا, حيميا, بيولوگيا, روبوتتەحنيكا, كومپيۋتەرلىك كابينەتتەرى قايتا جابدىقتالدى, اۋىل بالالارى جازعى لاگەرلەردە دەمالدى. ەرەكشە ءبىلىم بەرۋدى قاجەت ەتەتىن بالالارعا ارنالعان ارنايى ينتەرناتتاردىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسىن جاڭعىرتۋدان بولەك «بولاشاق ينجەنەرلەر» جوباسى اياسىندا 9 مەكتەپكە روبوتتەحنيكا قۇرىلعىلارى الىنىپ, ءتيىستى ماماندار ارنايى وقۋدان ءوتتى. قورقىت اتا اتىنداعى قىزىلوردا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ 500-دەن استام ستۋدەنتىنە «كۋرسەرا» الەمدىك پلاتفورماسىندا ءبىلىم الۋعا مۇمكىندىك جاسالدى.
الداعى جىلى ءبىلىم بەرۋ سالاسىنا قور قولداۋىنىڭ ارقاسىندا وبلىستىڭ 50 مەكتەبىنە ء«بىلىم-يننوۆاتسيا» ليتسەيلەرىنىڭ تاجىريبەسى ەنگىزىلەدى, فيزيكا, حيميا, بيولوگيا كابينەتتەرى جابدىقتالىپ, 8 شاعىن جيناقتى مەكتەپتىڭ ماتەريالدىق بازاسى نىعايتىلادى.
ءوڭىردىڭ سپورت ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋعا بولىنگەن قارجىعا بيىل شيەلى اۋدانىنىڭ دوسبول داتقا اۋىلىندا, جالاعاش اۋدانىنداعى اققىر اۋىلىندا زاماناۋي سپورت كەشەندەرى سالىنىپ, ەل يگىلىگىنە تابىستالدى. سىرداريا, قارماقشى اۋداندارىنداعى سپورت كەشەندەرى جاڭا قۇرال-جابدىقتارمەن قامتاماسىز ەتىلدى.
ءوڭىردىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىنا, تۇرعىنداردىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋعا ەلەۋلى ۇلەس قوسقانى ءۇشىن «قازاقستان حالقىنا» قورىنىڭ ۇجىمىنا سىر جۇرتشىلىعىنىڭ اتىنان تاعى دا العىسىمىزدى بىلدىرەمىز», دەدى وبلىس باسشىسى.
جيىندا «قازاقستان حالقىنا» قوعامدىق قورىنىڭ باسقارما توراعاسى ءلاززات شىڭعىسباەۆا قور قىزمەتىنىڭ ماڭىزدىلىعىنا توقتالدى.
«جۇيەلى قايىرىمدىلىق – بۇل ۋاقىتشا شارا ەمەس, ناقتى وزگەرىستەرگە جول اشاتىن ناقتى ءىس. «قازاقستان حالقىنا» قورى تۇراقتى جوبالار ارقىلى ادامداردىڭ ءومىرىن وزگەرتىپ, بولاشاققا ءۇمىت سىيلاپ كەلەدى. ءبىز مەملەكەت, قوعام, بيزنەس ارىپتەستىگى ارقىلى عانا شىن مانىندە ەلەۋلى ناتيجەلەرگە قول جەتكىزە الامىز. IV كونفەرەنتسيا – ءۇش جىلدىق ەڭبەكتىڭ قورىتىندىسى عانا ەمەس, جاڭا كەزەڭنىڭ باستاۋى. تاجىريبە الماسۋ, بىرلەسكەن شەشىمدەر ىزدەۋ, قوردىڭ وڭىرلەرگە كورسەتكەن ناقتى كومەگىن تانىستىرۋ الاڭى. مۇنىڭ بارلىعى كەلەر ۇرپاقتىڭ مۇراسىنا اينالادى», دەدى ول.
بۇگىندە قور مەن وبلىستىق بيۋدجەت قارجىسىنا قالانىڭ سول جاعالاۋىندا مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جاندارعا ارنالعان قۇنى 2 ملرد 900 ملن تەڭگە بولاتىن دەنە شىنىقتىرۋ-ساۋىقتىرۋ كەشەنىنىڭ قۇرىلىسى قارقىندى ءجۇرىپ جاتىر. نىسان الداعى ايدا پايدالانۋعا بەرىلەدى.
قور قولداۋىمەن مۇگەدەكتىگى بار بالالار مەن جاستار يننوۆاتسيالىق پروتەزدىك-ورتوپەديالىق قۇرالدارمەن قامتاماسىز ەتىلدى. ء«ۇي جاعدايىندا مۇگەدەكتىگى بار بالالاردى وڭالتۋ» جوباسى اياسىندا 283 ملن تەڭگەگە 95 قۇرال-جابدىق ساتىپ الىندى. قارماقشى اۋدانىنداعى مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالالارعا الەۋمەتتىك قىزمەت كورسەتەتىن «دامەتكەن انا» ورتالىعىنىڭ ماتەريالدىق بازاسى نىعايتىلىپ, بۇگىندە ورتالىقتان 30 بالا وڭالتۋ قىزمەتىن الىپ وتىر.
ۇلتتىق قايىرىمدىلىق كونفەرەنتسياسىنان ءسال بۇرىن قور وكىلدەرى جۋرناليستەرگە ارناپ ءباسپاسوز تۋرىن ۇيىمداستىرعان بولاتىن. ءۇش جىلدا وبلىستىڭ الەۋمەتتىك سالاسىن دامىتۋ ماقساتىنا قۇنى 10 ملرد تەڭگەدەن اساتىن 24 جوبا مەن باعدارلاما قولعا الىنعان. قاراجاتتىڭ باسىم بولىگى الەۋمەتتىك نىسانداردى جابدىقتاۋعا, بالالاردىڭ ساپالى ءبىلىم الۋى مەن قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە, اۋىلدىق جەرلەردە مەديتسينالىق قىزمەتتەردىڭ قولجەتىمدىلىگىن ارتتىرۋعا, ەرەكشە كۇتىمدى قاجەت ەتەتىن بالالاردى قولداۋعا باعىتتالىپ وتىر.
باستاپقى نىسان وبلىس ورتالىعىنداعى №6 ەستۋ قابىلەتى بۇزىلعان بالالارعا ارنالعان ارنايى مەكتەپ-ينتەرناتى بولدى. وسى سالالارداعى جوبالار مەنەدجەرى زاۋرە بايمەنوۆانىڭ ايتۋىنشا, «ارنايى مەكتەپ ۇيىمدارىن جابدىقتاۋ» جوباسى اياسىندا ينتەرناتتى وقۋ, تۇزەتۋ, شىعارماشىلىق باعىتتاعى زاماناۋي قۇرال-جابدىقتارمەن قامتاماسىز ەتۋگە 32 ملن تەڭگە بولىنگەن. مەكتەپ-ينتەرنات ديرەكتورى بينارا نالىباەۆا 6 كابينەت, اكت, سپورت زالدارىن جابدىقتاۋعا مۇمكىندىك بەرگەن قور قولداۋى وسىندا ءبىلىم الىپ جاتقان 56 بالانىڭ ءۇمىتىن وياتىپ, ولاردى كاسىپكە باۋلۋعا جول اشقانىن ايتادى.
ساپار بارىسىندا ەڭبەك پانىنە ارنالعان شەبەرحانانى ارالادىق. تىگىنمەن اينالىساتىن قىزدارعا بارلىق مۇمكىندىك جاسالىپ, قاجەتتى جابدىقتار جەتكىزىلىپتى. قولونەر مەن بەينەلەۋ ونەرىنە دەن قويعان وقۋشىلاردىڭ كوكەيدەگىسىن كوپ نازارىنا ۇسىنۋىنا دا مۇمكىندىك تۋىپتى. جايلى جاعداي جاسالعاندىقتان, مەكتەپتەن كاسىبي باعدار العان 7 قىز بالا قازىر تىگىن ماماندىعى بويىنشا ستۋدەنت اتانىپ, بىلىمدەرىن جەتىلدىرىپ جاتىر. بيىل مەكتەپ تابالدىرىعىن اتتاعان 13 وقۋشى اراسىنان 4 قىز تىگىندى, 9 ەر بالا ديزاين ماماندىعىن تاڭداپتى. ماتەماتيكا كابينەتى دە تولىق جابدىقتالىپ, سونىڭ ارقاسىندا وقۋشىلاردىڭ قىزىعۋشىلىعى ارتقان. بىلتىرعى تۇلەكتەر اراسىنان 6 وقۋشى اقپاراتتىق تەحنولوگيا ماماندىعىن تاڭداپ, قازىر كوللەدج ستۋدەنتى اتانىپ وتىر.
قازاق ءتىلى كابينەتىنىڭ دە بۇكىل كەرەك-جاراعى جەتكىزىلىپ, ءبىلىم ساپاسى ايتارلىقتاي جوعارىلاعان. مەكتەپ مۇعالىمدەرى كورۋ ارقىلى عانا قابىلدايتىن بالالارعا ينتەراكتيۆتى تاقتا كوپ كومەگىن تيگىزەتىنىن ايتادى. وقۋ ماتەريالىن كورنەكى ەتىپ, سوزدىك قورىن بايىتۋعا سەپ بولاتىن قۇرال دا وسى. مەكتەپتەگى ۇلدار شەبەرحاناسىنا دا بارلىق قاجەتتى جابدىقتار الىنىپتى.
«بۇرىن وسى مەكتەپ-ينتەرناتتى بىتىرگەن بالالار 9-سىنىپتان كەيىن ءىرى قالالارداعى كوللەدجدەردى تاڭدايتىن. قازىر قور كومەگىمەن ماماندىققا باۋلۋعا جول اشىلىپ, بىتىرگەن شاكىرتتەر وزىمىزدەگى كوللەدجدەردەگى ارنايى بولىمدەردە وقىپ جاتىر. جالپى, وبلىستا ەرەكشە ءبىلىم الاتىن بالالار سانى 8 900-دەن اسادى. وڭىردە 3 ارنايى مەكتەپ-ينتەرنات بار. قور وسى مەكتەپتەرگە 99 ملن تەڭگەگە قۇرال-جابدىق جەتكىزدى. سونىڭ ارقاسىندا ولاردىڭ باسقا بالالارمەن بىردەي ءبىلىم الىپ, جالپى ورتاعا قوسىلۋىنا جاعداي جاسالدى», دەيدى وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسىنىڭ ءبولىم باسشىسى شولپان ءجۇنىسوۆا.
قوردىڭ «QH دەنساۋلىق جولى» جوباسى اياسىندا وبلىستىق ونكولوگيا ۇجىمى جىلجىمالى مەديتسينالىق كەشەنگە قول جەتكىزگەن. زاماناۋي جابدىقتالعان كولىكتەر شالعايداعى ەلدى مەكەن تۇرعىندارىنا قىزمەت كورسەتىپ, ونكولوگيالىق اۋرۋلاردى ەرتە كەزەڭدە انىقتاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ورتالىق ماماندارىنىڭ مالىمەتىنشە, 2023–2025 جىلدار ارالىعىندا كەشەن كومەگىمەن 7 190 ادام تەكسەرىستەن وتكەن. ونىڭ بارىسىندا 30-عا جۋىق تۇرعىننىڭ بويىنان قاتەرلى ىسىك بەلگىلەرى انىقتالعان. ەكى ارنايى كولىكتەگى مامموگرافيالىق اپپارات پەن جوعارى دەڭگەيلى ۋلترادىبىستىق جۇيە, كومپيۋتەرلىك توموگراف جاپونيادا جاسالعان جوعارى دالدىكتەگى قۇرىلعىلار. قور كومەگىمەن ارقايسىسىنىڭ قۇنى 1 ملرد تەڭگە بولاتىن وسىنداي كەشەن ەلىمىزدىڭ 3 وبلىسىنا جەتكىزىلگەن.
«قوردىڭ قامقورلىعىمەن وڭىرىمىزدە بىرنەشە جوبا تابىستى جۇزەگە اسىپ جاتىر. ارال مەن جاڭاقورعان اۋداندارىندا رەسپۋبليكادا ءبىرىنشى رەت مۇگەدەكتىگى بار بالالاردى وڭالتۋ ورتالىقتارى اشىلدى. ودان بولەك, كوپبەيىندى وبلىستىق بالالار اۋرۋحاناسىنا 92,2 ملن تەڭگەگە كەرەكتى جابدىقتاردى الىپ بەردى. «قازاقستان حالقىنا» سالانى جابدىقتاۋمەن قاتار شەتەلدەردە ماماندار بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋعا دا جاردەم بەرىپ وتىر. سيرەك كەزدەسەتىن اۋرۋى بار ناۋقاستارعا 2 ملرد تەڭگەدەن استام قارجىعا قىمبات, يننوۆاتسيالىق دارىلىك پرەپاراتتار ساتىپ الىندى. جالپى, «قازاقستان حالقىنا» قورى وڭىردە ءبىزدىڭ سالادا عانا جالپى سوماسى 4 جارىم ملرد تەڭگەگە جۋىقتايتىن 11 قايىرىمدىلىق جوباسىن ىسكە اسىرىپ وتىر», دەيدى وبلىستىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى مايا ميرزانوۆا.
قالا ىرگەسىندەگى تالسۋات اۋىلىندا ورىن تەپكەن وڭالتۋ ورتالىعىندا قوردىڭ «QH مۇگەدەكتىگى بار بالالاردى ءۇي جاعدايىندا وڭالتۋ» جوباسى ءجۇرىپ جاتىر. الەۋمەتتىك قورعاۋ اياسىنداعى باستاماعا وراي ەرەكشە كۇتىمدى قاجەت ەتەتىن بالالاردىڭ ءومىر ساپاسىن جاقسارتۋعا باعىتتالعان ارنايى تەحنيكالىق وڭالتۋ قۇرالدارى ۇسىنىلىپ, اتا-انالارعا كاسىبي كەڭەستەر بەرىلەدى.
ء«اۋ باستا وسى قۇرىلعىلار شىققان ۇلىبريتانيا, رەسەي مەملەكەتتەرىنەن ماماندار ارنايى كەلىپ, ءبىزدىڭ قىزمەتكەرلەرگە ونى پايدالانۋ جولدارىن وقىتقان. ەندى ورتالىقتاعىلار اتا-انالارعا جاڭا قۇرالداردى پايدالانۋدى ءتۇسىندىرىپ, ناۋقاستار جىل كولەمىندە ونى تەگىن پايدالانۋعا مۇمكىندىك الادى. قازىردە وبلىستا 130 بالاعا جاڭا قۇرالدارمەن ءۇي جاعدايىندا ۇزدىكسىز وڭالتۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر. وسىنىڭ ارقاسىندا وزگەنىڭ كومەگىنسىز بويىن تىكتەپ, ورنىنان تۇرىپ, ومىرگە تالپىنىپ جاتقان بالالارىمىز كوبەيدى», دەيدى دارىگەر-رەابيليتولوگ داريعا وتەگەنوۆا.
ورتالىقتا ەم الىپ جاتقان بالالاردىڭ اتا-انالارى اراسىنان بىزبەن تىلدەسكەن ازامات دانياروۆ بۇرىن وسىنداي ەمگە جىلىنا 1,5 ملن تەڭگەدەي قارجى جۇمساپ كەلگەنىن ايتادى. قازىر ورتالىقتا جاڭا قۇرىلعىلار ارقىلى سونىڭ ءبارىن تەگىن الىپ جاتىر. «ۇزدىكسىز جاتتىعۋدىڭ ارقاسىندا ءتورت ايدىڭ ىشىندە بالامىز ارقاسىن تىكتەپ, جان-جاعىنا قاراي باستادى. «قازاقستان حالقىنا» قورىنا ەرەكشە بالا تاربيەلەپ وتىرعان بارلىق اتا-انا اتىنان العىس ايتامىن», دەيدى ول.
ءباسپاسوز تۋرى سوڭىندا جۋرناليستەر جالاعاش اۋدانىنداعى ءال-فارابي اتىنداعى №201 مەكتەپ-ليتسەيىندە بولىپ, «اۋىلدىق جەرلەردەگى تىرەك مەكتەپتەردىڭ الەۋەتىن ارتتىرۋ» جوباسىنىڭ ناتيجەلەرىمەن تانىستى. اۋىل مەكتەپتەرىن دامىتۋدىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرىپ, قالا مەن اۋىلداعى ءبىلىم بەرۋ ساپاسىنداعى الشاقتىقتى قىسقارتۋدى كوزدەگەن باستاما اياسىندا مەكتەپ-ليتسەيدە 250 ملن تەڭگەگە 21 پاندىك كابينەت, 56 مونوبلوك, 18 ينتەراكتيۆتى پانەل, زاماناۋي كىتاپحانا, سپورتزال, كوۆوركينگ ايماعى, ارت ستۋديا, قىش ستۋدياسى, تەلەستۋديا, روبوتتەحنيكا, STEM زەرتحانالارى, شاحمات كابينەتتەرى زاماناۋي قۇرال-جابدىقتارمەن تولىقتاي جابدىقتالعان. پەداگوگيكالىق شەبەرلىك ورتالىعىنداعى اۋىل مۇعالىمدەرىنىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ كۋرستارى دا ناتيجەگە قول جەتكىزۋگە سەپ بولىپ وتىر.
سىنىپتاردى ارالاعان قور وكىلدەرىنە ءبىلىم وشاعىنداعى مۇعالىمدەر مەن وقۋشىلار جاڭا تەحنولوگيا جەتىستىگىن كورسەتىپ, وسىنداي اۋقىمدى قولداۋ كورسەتكەنىنە العىستارىن جەتكىزدى. جوبا مەنەدجەرى زاۋرە بايمەنوۆانىڭ ايتۋىنشا, باستاما رەسپۋبليكادا 186 مەكتەپتى قامتىپ وتىر. ءۇش جىلدا وڭىردەگى 8 مەكتەپتىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسىن جاقسارتۋعا 1 984 087 747 تەڭگە جۇمسالىپتى.
«اۋىل بالالارى بۇرىن تەك تەوريالىق بىلىممەن شەكتەلسە, جاڭا قۇرال-جابدىق كومەگىمەن قازىر تاجىريبە جاساپ, زەرتحانالىق جۇمىس جۇرگىزە الادى. بۇل مەكتەپتەگى ءبىر ەرەكشەلىك – ۇلدار مەن قىزدارعا ارنالعان شەبەرحانالار ارقىلى جوبا مۇمكىندىگىن كەڭەيتىپ وتىر. باسقا وبلىستارداعى ءبىلىم وشاقتارى تەك ساباق, ۇيىرمە دەڭگەيىندە شەكتەلىپ قالسا, مۇندا وقۋ وندىرىستىك كومبيناتتارىن اشىپ, بالالار ونى اياقتاعاندا سەرتيفيكات الاتىنداي جاعداي جاسالعان. قازىر مۇندا وقىعان بالالار اتتەستاتپەن قاتار تىگىنشى, اسپاز ماماندىقتارىن وقىعانى جونىندە قۇجات الىپ وتىر», دەيدى زاۋرە انۋاربەكقىزى.
قور وكىلدەرى جوبا ارقىلى اۋىلداعى تىرەك مەكتەپتەرى نزم-مەن بىرلەسكەن باستاما ناتيجەسىندە رەسۋرستىق ورتالىققا اينالۋى كەرەكتىگىن ايتادى. مەكتەپ مۇعالىمدەرى نزم-نەن وتكەن تاجىريبەسىن اۋدانداعى باسقا ءبىلىم وشاقتارىنداعى ارىپتەستەرىنە تاراتادى.
«بىلتىر مۇعالىمدەرىمىز كاسىبي بىلىكتىلىگىن جەتىلدىرۋ ماقساتىندا قىزىلوردا, شىمكەنت, تۇركىستان قالالارىنداعى كۋرستارعا قاتىستى. ونىڭ ناتيجەسى دە كورىنىپ وتىر. وقۋشىلارىمىز رەسپۋبليكالىق اۋىل مەكتەپتەرى اراسىنداعى وليمپياداعا قاتىسىپ, باس جۇلدە يەلەندى. ءبىلىم وشاعىنا «ەڭ ۇزدىك اۋىل مەكتەبى» اتالىمى تاپسىرىلدى. قور قولداۋى ۇلكەن سەرپىلىس بەردى. ءبىلىم ساپاسى دا جىل سايىن كوتەرىلىپ كەلەدى. تالاي جەتىستىككە جەتۋىمىزگە سەپتىگىن تيگىزگەن قورعا اۋىل ادامدارى دا, ۇستازدارىمىز دا ءدان ريزا», دەيدى مەكتەپ-ليتسەي ديرەكتورى اينۇر ايبوسىنوۆا.
قىزىلوردا
