ەلىمىزدە ۆيرتۋالدى الەمدە «بالالاپ» ۇلگەرگەن كيبەرالاياقتار ءتۇرلى قيتۇرقى ارەكەتكە بارىپ, قاراپايىم جۇرتتىڭ قالتاسىن قاعۋدى دوعارار ەمەس. ماسەلەن, سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا ەكى قىلمىسكەر 37 ازاماتتىڭ سەنىمىن پايدالانىپ, اسقان شەبەرلىكپەن الداپ, 100 ملن-نان اسا تەڭگە قاراجاتىن جىمقىرىپ, تاقىرعا وتىرعىزعان. ابىروي بولعاندا, دورباسىن دوللارعا تولتىرعاندار الىسقا ۇزاماي قۇرىقتالدى. 28 شىلدەدە پەتروپاۆل قالالىق سوتى قىلمىستىق كودەكستىڭ 2-تارماعىنىڭ 4-بولىگى بويىنشا ۇكىم شىعاردى. ب. جانە ت. ەسىمدى سوتتالۋشىلار ءوز كىنالارىن جوققا شىعارىپ, تاعىلعان ايىپتى مويىنداماعانىنا قاراماستان, سوت ولاردىڭ جاساعان ىسىنە دالەل جەتكىلىكتى ەكەنىن پايدالانىپ, ۇكىمدى وزگەرىسسىز قالدىردى.
كەيىنگى كەزدە كوبەيىپ كەتكەن الاياقتىقتىڭ ءبىر ءتۇرى – تەلەفون ارقىلى جاسالاتىن قىلمىس. الماتى قالاسىندا ءۇش دروپپەر ءوزارا ءسوز بايلاسۋ ارقىلى قارت ادامدارعا تەلەفون شالىپ, جاقىن تۋىستارىنىڭ جول ەرەجەسىن بۇزعانىن, سالدارىنان ادامدار جاراقات العانىن حابارلاعان. كۋراتوردىڭ نۇسقاۋىمەن جول-كولىك وقيعاسىنان زارداپ شەككەندەرگە ماتەريالدىق كومەك رەتىندە الدانعان تۇلعالاردان 14 ملن تەڭگەدەن اسا اقشا الىپ, ونى قىلمىستى ۇيىمداستىرۋشىنىڭ ەسەپ ايىرىسۋ شوتىنا اۋدارىپ, قالعان بولىگىن وزدەرى الىپ وتىرعان.
ءتارتىپ ساقشىلارى ءۇش الاياقتىڭ ەكەۋى شەتەلدىكتەر ەكەنىن انىقتادى. ولار جابىرلەنۋشىلەردىڭ اقشاسىن جىمقىرعان سوڭ ەلدەن كەتۋگە ارەكەتتەنگەن. الايدا رەيستى كۇتىپ تۇرعان كەزدە الماتى قالاسىنىڭ حالىقارالىق اۋەجايىندا ۇستالدى.
مەملەكەتتiك ايىپتاۋشى سوتقا بۇلتارتپاس ايعاقتاردى ۇسىنا وتىرىپ, كiنالiلەردiڭ الاياقتىققا, ياعني اسا iرi مولشەردە الداۋ جولىمەن بوتەننiڭ مۇلكiن ۇرلاۋعا قاتىسقانىن دالەلدەدى. ناتيجەسىندە, كەلتىرىلگەن شىعىن تولىعىمەن وتەلىپ, ءۇش دروپپەردىڭ ارقايسىسى 2 جىلعا باس بوستاندىعىنان ايىرۋ جازاسىنا كەسىلدى.
الماتىدان جەتكەن تاعى ءبىر اقپاراتقا سۇيەنسەك, ءتارتىپ ساقشىلارى الاياقتاردىڭ نومىرلەردى اۋىستىرۋ ءۇشىن پايدالاناتىن كەزەكتى «Sim-Box» جابدىعىن انىقتاعان. قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى, «قازاقتەلەكوم» اق مەن «كسەلل» اق اراسىندا جاسالعان مەموراندۋم اياسىندا قالا پروكۋراتۋراسىنىڭ ۇيلەستىرۋىمەن الماتى قالاسى پد-نىڭ كيبەرقىلمىسپەن كۇرەس باسقارماسىنىڭ قىزمەتكەرلەرى قىلمىستىق تەحنيكانى پايدالانۋ فاكتىسىن تىركەدى.
س.بايتەرەكوۆ كوشەسىندەگى پاتەردە جۇرگىزىلگەن جەدەل ءىس-شارالار بارىسىندا رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ 18 جاستاعى ازاماتىنان «Sim-Box», قازاقستاندىق ۇيالى بايلانىس وپەراتورلارىنىڭ 300-دەن اسا سيم-كارتاسى جانە باسقا دا جابدىقتار تاركىلەندى. «Sim-Box» جابدىعى قىلمىستىق ماقساتتا تەلەفون قوڭىراۋلارىن جاپپاي جاساۋ, تاراتۋلاردى جىبەرۋ جانە ابونەنتتىك نومىرلەردى اۋىستىرۋ ءۇشىن كەڭىنەن قولدانىلادى.
اتالعان فاكت بويىنشا قىلمىستىق كودەكستىڭ 5 جىلعا دەيىن باس بوستاندىعىنان ايىرۋ جازاسى بەلگىلەنگەن 213-بابىمەن (ابونەنتتىك قۇرىلعىنىڭ سايكەستەندىرۋ كودىن وزگەرتۋگە ارنالعان باعدارلامالاردى قۇقىققا قايشى پايدالانۋ) سوتقا دەيىنگى تەرگەپ-تەكسەرۋ باستالدى. ايتا كەتسەك, بيىل وسىعان ۇقساس 7 ءىس سوتقا جولدانىپ, ونىڭ تورتەۋى بويىنشا ۇكىم شىعارىلعان.
الماتى قالاسىنىڭ پروكۋراتۋراسى ازاماتتاردى اباي بولۋعا جانە بانك كارتاسىنىڭ دەرەكتەرى مەن كىرۋ كودتارىن بوگدە ادامدارعا بەرمەۋگە شاقىرادى. جوعارىدا اتالعان جابدىقتى پايدالانۋ مۇمكىندىگى تۋرالى اقپارات بولسا, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنا حابارلاۋ قاجەت.
جالپى, الاياقتىق قىلمىستارىنا تىيىم سالۋمەن, سوتتاۋمەن, قورقىتىپ-ۇركىتۋمەن تۇپكىلىكتى توسقاۋىل قويۋ مۇمكىن ەمەس ەكەنىن ۋاقىتتىڭ ءوزى دالەلدەپ وتىر. ەڭ ماڭىزدى تەگەۋرىندى شارا – حالىقتىڭ قۇقىقتىق ساۋاتىن كوتەرۋ. ەگەر ادامداردىڭ بويىندا ءوزىن الداعىسى كەلەتىن قاسكويلەرگە قارسى تۇراتىن يممۋنيتەت بولسا, الاياقتىق سەكىلدى قىلمىستار وزىنەن-ءوزى ازايىپ, جوعالار ەدى.
وسى ماقساتتا قۇقىق قورعاۋ قىزمەتكەرلەرى حالىق اراسىندا ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن ۇزدىكسىز جۇرگىزىپ كەلەدى. الەۋمەتتىك جەلىدەگى ەسكەرتۋلەردەن بولەك, ازاماتتارمەن كوزبە-كوز كەزدەسۋ ارقىلى مالىمەت بەرۋ ءىس-شارالارى دا جولعا قويىلعان. ماسەلەن, تاياۋ كۇندەرى تۇركىستان وبلىسى پوليتسيا دەپارتامەنتىنىڭ كيبەرقىلمىسقا قارسى ءىس-قيمىل باسقارماسى سايرام اۋدانىندا ينتەرنەت-الاياقتىقتىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا كەڭ اۋقىمدى پروفيلاكتيكالىق ءىس-شارا وتكىزدى. جەدەل ۋاكىلدەر اۋدان اۋماعىنداعى ءاربىر ءۇيدى ارالاپ, تۇرعىندارمەن جەكە كەزدەسىپ, ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزدى.
ناتيجەسىندە, 4 مىڭنان اسا ءۇي قامتىلىپ, 10 مىڭنان اسا ادامعا ەسكەرتپە پاراقشالارى تاراتىلدى. بۇل پاراقشالاردا ينتەرنەت ارقىلى جاسالاتىن الاياقتىقتىڭ كەڭ تاراعان تۇرلەرى, قىلمىسكەرلەردىڭ الداۋ تاسىلدەرى جانە جەكە دەرەكتەردى قورعاۋدىڭ نەگىزگى ەرەجەلەرى كورسەتىلگەن. پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى اڭگىمە بارىسىندا بەيتانىس ادامدارعا بانك كارتاسىنىڭ ءنومىرىن, قۇپيا سوزدەرىن, SMS-كودتارىن بەرمەۋ, كۇماندى سىلتەمەلەرگە وتپەۋ جانە ينتەرنەت-دۇكەندەردەن تاۋار ساتىپ الۋ كەزىندە تەكسەرىلگەن, سەنىمدى پلاتفورمالاردى پايدالانۋ قاجەتتىگىن ءتۇسىندىردى.
سونداي-اق الاياقتىققا تاپ بولعان جاعدايدا دەرەۋ پوليتسياعا حابارلاسۋ كەرەكتىگى ەسكەرتىلدى. پوليتسەيلەر مۇنداي الدىن الۋ شارالارى تۇرعىنداردىڭ كيبەرقاۋىپسىزدىك دەڭگەيىن ارتتىرىپ, الاياقتاردىڭ ارباۋىنا ءتۇسىرۋ قاۋپىن بارىنشا تومەندەتۋگە ىقپال ەتەتىنىن اتاپ ءوتتى.
