ەل جادىنان وشپەيدى

1941-1945 جىلدار قازاق جەرىنە ۇلكەن قايعى مەن قاسىرەت اكەلدى. سول جىلدارى ءبىر شاڭىراقتان قانشاما ازامات سوعىسقا اتتاندى, ولاردىڭ كوبى مايدان دالاسىندا مەرت بولسا, بىرەۋلەرى اتامەكەنىنە مۇگەدەك بولىپ ورالدى, ال ەندى ءبىر جاندار ءىز-ءتۇزسىز جوعالىپ كەتتى. اكەسىن, اعاسىن, باۋىرىن, جارىن ويلاپ ىزدەگەن, سارىلا كۇتكەن جاندار كۇنى-ءتۇنى قايعىرىپ, جان ازابىن شەكتى. قانشاما شاڭىراق شايقالدى... جەڭىستىڭ 70 جىلدىق مەرەيتويى قارساڭىندا باسىلىم بەتىندە قان مايداندا ەرلىك پەن ورلىكتىڭ ۇلگىسىن كورسەتكەن قايسار ازاماتتار جايلى كوپ دۇنيە شىقتى, گازەت رەداكتسياسىنا كەلىپ, اتا-اپالارىنىڭ ەرلىك جولدارىن ايتىپ, جۇرتشىلىق نازارىنا ۇسىنۋعا ءوتىنىش بىلدىرگەن ازاماتتار مەن حات جولداعان وقىر­مانداردا سان جوق. سولاردىڭ ءبىرى الماتى قالاسىنىڭ تۇرعىنى احمەت دۇيسەنباەۆ. «سالەمەتسىزدەر مە, قۇرمەتتى رەداكتسيا! تومەندەگى سۋرەتتە ءبىرىنشى قاتاردىڭ سول جاق شەتىندە تۇرعان – شامشوللا بەكماعانبەت ۇلى بەكماعانبەتوۆ. ول – سسسر نكۆد-سىنىڭ الماتىلىق مەكتەبىنىڭ 1947-1950 جىلدارداعى كۋرسانتى», دەپ باستالعان ەكەن حات ءماتىنى. وسىنداي جولداردان كەيىن ءوزىنىڭ حاتىندا احمەت دۇيسەنباەۆ اعاسى شامشوللا بەكماعانبەتوۆتىڭ 1923 جىلى كوكشەتاۋ وبلىسىندا دۇنيەگە كەلىپ, 1950 جىلى الماتى قالاسىندا دۇنيەدەن وتكەنىن, 4 جىلعا سوزىلعان سۇراپىل سوعىستان كەيىنگى كەزەڭدە ول نەبارى 26 جاستا بولعانىن جازادى. ونىڭ ايتۋىنشا, ش. بەكماعانبەتوۆ وت پەن وقتىڭ اراسىندا ءجۇرىپ, ەتىگىمەن قان كەشكەن سول ءبىر زۇلمات جىلدارى بارلاۋشى بولىپ قانا قويماي, كەنيگسبەرگ شەشۋشى شابۋىلىنا دا قاتىسىپتى. «ءبىزدىڭ شامشوللا اعامىز – مەنىڭ اكەم راحمەت بەكباعانبەت ۇلى دۇيسەنباەۆتىڭ كەنجە ءىنىسى. اتامىز بەكماعانبەت دۇيسەنباەۆتى ەل اراسىندا بەگەن بي دەپ اتاپ كەتكەن, ول بالۋان شولاقتىڭ جولداسى بولىپتى. كەيىن, حالىقتىڭ باسىنا قارا بۇلت بولىپ ۇيىرىلگەن سوناۋ 30-شى جىلدارى رەپرەسسياعا ۇشىراعان. سول سەبەپتى, مەنىڭ اكەم مەن شامشوللا اعامىزدىڭ تەگى ەكى ءتۇرلى جازىلسا كەرەك», – دەيدى ا. دۇيسەنباەۆ. بۇدان كەيىن حات يەسى 1972 جىلدان بەرى رايىمبەك داڭعىلىندا ورنالاسقان الماتىنىڭ ورتالىق زيراتىنان شامشوللا اعاسىنىڭ قورىمىن 2 رەت ىزدەگەنىن, الايدا, ىزدەۋ شارالارى ەشبىر ناتيجەسى بەرمەگەنىن ايتىپ كۇمىلجيدى. حاتىنىڭ سوڭىندا ا. دۇيسەنباەۆ: «مەنى ويلاندىراتىن تاعى ءبىر جۇمباق نارسە بار. باسىلىم بەتىندە جاريالانىپ وتىرعان سۋرەتتە ءبىزدىڭ اعامىزدان باسقا تاعى 10 كۋرسانت بار. ولار كىمدەر؟ مۇمكىن ولاردى قازاقستاندا تانيتىن جاندار بار بولار؟», – دەي كەلە, جەڭىستىڭ 70 جىلدىق مەرەيتويىنا وراي, بەلگىسىز كۋرسانتتار بەينەلەنگەن سۋرەتتى باسىلىم بەتىنە جاريالاۋعا ءوتىنىش ءبىلدىرىپتى. وسى ورايدا, ءبىز دە الماتى تۇرعىنىنىڭ ءوتىنىشىن ەسكەرىپ, حات ءماتىنىن گازەت وقىرماندارىنىڭ نازارىنا ۇسىنۋدى ءجون كوردىك. ءلايلا ەدىلقىزى, «ەگەمەن قازاقستان».   استانا.