سۋرەت: alatau-zhuldyzy.kz
وسى رەتتە ءبىلىم الۋشىلاردى ەرتە كاسىپتىك باعدارلاۋىنا قولداۋ كورسەتۋ ءۇشىن پەداگوگ-كاسىبي باعدارلاۋشىلارعا «Maman» باعدارلاماسىن ۇسىنامىز. باعدارلامانى بيىلعى وقۋ جىلىندا «كەلەشەك مەكتەپتەرىندە» سىناقتان وتكىزۋ جوسپارلاندى.
باعدارلاما مازمۇنىنا سايكەس ءبىلىم الۋشىلاردى ەڭبەك الەمىمەن ويىن, ەكسكۋرسيا, جوبالىق جۇمىس ارقىلى تانىستىرۋ جانە ولاردىڭ كاسىبي قىزىعۋشىلىقتارىن انىقتاپ, مەكتەپ شەبەرحانالارىندا تاجىريبەدە سىناپ كورۋ ۇسىنىلادى. ال 9–11 سىنىپتاردا ءبىلىم الۋشىلار كوللەدجدەرمەن, جوعارى وقۋ ورىندارىمەن بىرلەسكەن جوبالارعا قاتىسىپ, جەكە پورتفوليو قالىپتاستىرادى.
«Maman» باعدارلاماسى – ءبىلىم الۋشىنىڭ ماماندىق تاڭداۋى ءۇشىن سەنىمدى قادام جاساۋىنا قولداۋ كورسەتەتىن كومەكشى قۇرال. سەبەبى ءار ءبىلىم الۋشى «ماعان نە قىزىق؟», «قولىمنان نە كەلەدى؟», «ەڭبەك نارىعىندا قانداي سۇرانىس بار؟» دەگەن سۇراقتارعا جاۋاپ تابۋى قاجەت. بۇل – ءبىلىم الۋشىلاردىڭ ەرتە كاسىپتىك باعدار الۋىنا ماڭىزدى قادام.
ەرتە كاسىپتىك باعدارلاۋ – حالىقارالىق تاجىريبەگە نەگىزدەلگەن جاڭاشىل ۇدەرىس. ماسەلەن, فينليانديادا, وڭتۇستىك كورەيادا ءبىلىم الۋشىلارعا كاسىبي باعىت بەرۋدىڭ تابىستى جۇيەلەرى بار. ەلىمىز دە وسى الەمدىك ۇردىسكە ءوز ۇلتتىق مازمۇنىن قوسىپ, جاڭا باعىت قالىپتاستىرىپ وتىر. باعدارلاما كوللەدجدەر, ۋنيۆەرسيتەتتەر, ءوندىرىس ورىندارى جانە جۇمىس بەرۋشىلەرمەن تىكەلەي بايلانىستى كۇشەيتەدى. بۇل – مەكتەپ پەن قوعام اراسىنداعى «اشىق ەسىك» قاعيداتىن ورنىقتىرادى. ال اتا-انالار ءۇشىن وقۋشى جەتىستىكتەرىن باقىلاۋعا جانە قولداۋعا ارنالعان ايقىن ادىستەمەلىك جۇيە جاسالعان.
«كەلەشەك مەكتەپتەرىنىڭ» ەرەكشەلىگى تەك باعدارلامادا ەمەس, ونىڭ كەڭىستىگىندە دە. مۇندا وقۋشىعا قولجەتىمدى زاماناۋي شەبەرحانالار, روبوتتەحنيكا كابينەتتەرى, تسيفرلىق زەرتحانالار بار. بۇل – مەكتەپتى بولاشاق كاسىبىمەن ەرتە ۇشتاستىرۋعا ارنالعان ناقتى مۇمكىندىك. قازىرگى تاڭدا 217 زاماناۋي مەكتەپ سالىنىپ جاتىر, ونىڭ تەڭ جارتىسى اۋىلدىق جەرلەردە بوي كوتەرىپ وتىر. 105 مەكتەپ پايدالانۋعا بەرىلدى, ال قالعانى بيىلعى جىل سوڭىنا دەيىن تاپسىرىلادى.
«كەلەشەك مەكتەپتەرىنىڭ» نەگىزگى ميسسياسى – ءوزىنىڭ الەۋەتىن ىسكە اسىرۋعا جانە قوعامنىڭ يگىلىگى ءۇشىن ارەكەت ەتۋگە قابىلەتتى, «ادال ازامات» قۇندىلىقتارى نەگىزىندە تاربيەلەنگەن ءبىلىم الۋشىنى قالىپتاستىرۋ. قازىرگى تاڭدا وسى مەكتەپتەردە ديرەكتورلار مەن پەداگوگتەرگە ارنالعان سەمينارلار ءوتىپ جاتىر. سالا ساراپشىلارى قارجىلىق ساۋاتتىلىق, روبوتتەحنيكا جانە جاساندى ينتەللەكتى وقۋ ۇدەرىسىندە ءتيىمدى قولدانۋ بويىنشا دارىستەر ۇيىمداستىرىلدى.
ناتيجە قانداي بولماق؟
ەڭ باستىسى, بۇل جوبا ەلدىڭ ادامي كاپيتالىن دامىتۋعا باعىتتالعان. ەكونوميكا كۇن سايىن وزگەرىپ جاتقان زاماندا ءبىلىم الۋشىنى ەرتە كاسىپتىك باعدارلاۋ – مەملەكەتىمىزدىڭ بولاشاعىنا سالىنعان ينۆەستيتسيا. «كەلەشەك مەكتەپتەرى» ارقىلى ەل جاستارى تەك ءبىلىم الىپ قانا قويماي, ءوز ورنىن تابۋعا جول اشادى. قازىرگى ەكونوميكا مەن ەڭبەك نارىعى جىلدام وزگەرۋ ۇستىندە. مۇنداي جاعدايدا ەرتە كاسىپتىك باعدار – ادامنىڭ قىزىعۋشىلىعىن قۇزىرەتكە, ال قۇزىرەتتىلىكتى – ەل دامۋىنا قوسىلاتىن ناقتى ۇلەسكە اينالدىرۋدىڭ كەپىلى بولماق.
انار تاڭىربەرگەنوۆا,
ى.التىنسارين اتىنداعى ۇلتتىق ءبىلىم اكادەمياسىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى
