بەيبىت ومىردە دە ونەگەلى, ءورىستى, شاپاعاتتى ءىس-شارۋالاردىڭ باسى-قاسىنان تابىلعان قايسار جاننىڭ اتالعان ماراپاتتارى قاتارىندا وكتيابر رەۆوليۋتسياسى, ەڭبەك قىزىل تۋ, «قۇرمەت بەلگىسى», «قۇرمەت» وردەندەرى جانە جارقىرايدى. مايدان جولدارى ەسكە ءتۇسىپ, كوز الدىنا ءجيى كەلۋشى قارت جاۋىنگەردىڭ ماسكەۋدەگى جەڭىس شەرۋىنە شاقىرۋ الۋى كوڭىل تولقۋىن ودان سايىن ءوسىردى.
– كامالي اعا, بىلۋىمىزشە مۇندايلىق بيىك قۇرمەت سىزگە ءبىرىنشى رەت كورسەتىلۋى ەمەس ەكەن!
– سوندىقتان دا جۇرەگىمدى ەرەكشە تەبىرەنتكەن حابار بولدى. 1945 جىلعى ۇلى جەڭىس شەرۋىنە قاتىسۋ قۋانىشىم 70 جىلدان سوڭ قايتا ورالۋى سونداعى 20 جاسىمداعىداي شاقتاعى شاتتىققا بولەدى. شىركىن-اي, سول عاجايىپ كۇن قالاي ۇمىتىلسىن. قايتالانباس تاريحي ءساتتى كۇتكەن قىزىل الاڭ تىپ-تىنىشتىعىنان جۇرەك ءدۇرسىلىم ەستىلىپ تۇرعانداي ەسىمدە. كەنەت قوس اتپەن قاتارلاسا شاۋىپ شىعىپ, قاز-قاتار ءتىزىلىپ قاتىپ قالعان سالتاناتتى ساپتار الدىن ارالاپ وتكەن قولباسشىلار جۋكوۆ پەن روكوسوۆسكي ساڭق-ساڭق ەتكەن قۇتتىقتاۋلارى جانارىمنان جاس ىرشىتىپ جىبەردى. سوعىستىڭ وتى مەن وعى ورتاسىنداعى تالاي اجال اۋزىندا جۇرگەندە دە كوزىمە جاس الىپ كورمەپ ەدىم. مۇنىڭ الدىندا بىرنەشە كۇن دايىندالعان ءبىزدىڭ توپ ءى ۋكراينا مايدانىنىڭ قۇرامىندا قادامدى نىق باسىپ, بيىك رۋح ەسكەن جۇزبەن ساپ ءسانىن اسىرىپ ءوتتى. ودان ارىدە ماسكەۋ كوشەلەرىنە اسقانىمىزدا تۇرعىندار جاۋدىرعان گۇل شوقتارى جولىمىزعا كىلەمدەي جايىلدى. شەرۋىمىز اياقتالا بەرە ءبىر-بىرلەپ اسپانعا ۇشىرىپ-قاعىپ الۋمەن جالعاستى. ءبىر-ءبىرىن تانىپ بىلمەسە دە ادامداردىڭ ورتاق جەڭىسكە دەگەن قۋانىش, سوعان جەتكىزگەن جاۋىنگەرلەرگە دەگەن ماقتانىش سەزىمدەرى ءبارىمىزدى تۋىسقانداي ەتىپ جىبەرگەندەي ەدى.
– جەڭىستىڭ ءبىرىنشى شەرۋىنە ءبىراز قازاقستاندىقتار قاتىسقانى بەلگىلى. كىمدەرمەن تانىسا الدىڭىز؟
– اسكەري تارتىپكە بايلانىستى ءجۇرىپ-تۇرۋىمىز شەكتەۋلى بولعانمەن ءسال سايابىر ۋاقىتتاردا بىرقاتار جەرلەستەرىمىزبەن تابىستىم. سونىڭ ىشىندە ءمۇتاش سۇلەيمەنوۆپەن ماسكەۋ تۇبىندەگى دايىندىق كۇندەرىندە تانىسۋعا مۇمكىندىك تۋعان بولاتىن. كەۋدەسىندە «دانق» وردەنىنىڭ ءۇش بىردەي دارەجەسى تولىق جارقىراعان وزىمدەي كوكورىم جىگىت بۇرىننان تانىستاي كوزىمە جىلى ۇشىراعان ەدى. سويتسەم, ول دا مەن سياقتى 17 جاسىنان مايدانعا ءوزى سۇرانىپ, قاراعاندىدان اتتاندىرىلىپتى. كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى اتاعىنا تەڭ ايگىلى وردەندەرمەن دنەپر, كۋرسك ءيىنى, ودەر شايقاستارى ءۇشىن ماراپاتتالىپتى. شەرۋدەن ەكەۋمىز ەلگە بىرگە ورالىپ, ودان سايىن جاقىنداستىق. جەڭىستىڭ 60 جىلدىعىنا ارنالىپ وتكەن استاناداعى شەرۋگە دە بىرگە قاتىستىق.
– ءسىزدىڭ توسىڭىزدەگى جاۋىنگەرلىك وردەندەر مەن مەدالدارعا قاراپ-اق, مايدان جولدارىڭىزدى بىلۋگە بولادى. كەيبىرىنىڭ بەرىلۋ تاريحىن دا ايتىپ وتسەڭىز.
– ارينە, ارقايسىنىڭ ورنى بولەك. ايتسە دە ءىىى دارەجەلى «داڭق» وردەنىنىڭ ىستىق كورىنەتىنى راس. ويتكەنى, ماعان ول 18 جاسىمدا كەۋدەمە تىكەلەي وكوپتا تاعىلۋىمەن قىمبات. 1942 جىلدان 1944 جىلعا دەيىن ستالينگرادتى قورعاۋعا, قىرىم, دونباستى جاۋ قولىنان قايتارۋعا, بالتىق تەڭىزى بويىنداعى قالالاردى ازات ەتۋگە قاتىستىم. سەۆاستوپول ءۇشىن شايقاستا اۋىر جارالانىپ, ءبىراز ۋاقىت گوسپيتالدا ەمدەلۋدە جاتتىم. كومانديرلەرىمنىڭ مەنى ۇمىتپاي جەڭىس شەرۋىنە قاتىسۋعا شاقىرتۋى جايدان-جاي ەمەس شىعار دەپ ويلايمىن. رۋحتارىنا باس يەمىن. ەندى, مىنەكي, بۇدان 70 جىلعىداي بۇرىن كرەمل الدىنان قارۋلاستارىممەن ساپ تۇزەپ وتۋگە بارا جاتىرمىن. اتتەڭ, كەزىندەگىدەي بويدى تىكتەپ, اياقتى نىق باسا الماسپىز. الايدا, ەرلىكتەر وتى سونبەگەن رۋحىمىز شەرۋدەگى سانىمىزگە قىلاۋداي كىر كەلتىرمەسىنە سەنەمىن. تاعدىر ماعان باقىتتى ءومىر بۇيىرتتى. باقىتتىلىعىم وتانشىلدىعىمنان, ەڭبەككە ادالدىعىمنان, تاباندىلىعىمنان تۋىپ, جاراستى. ءوزىم قادىر تۇتۋشى وسى قاسيەتتەر جاستارعا ۇلگى بولسا ەكەن دەپ تىلەيمىن.
– جەڭىس پارادىنا امان بارىپ, ساۋ قايتىڭىز!
اڭگىمەلەسكەن
ايقىن نەسىپباي, «ەگەمەن قازاقستان».
قاراعاندى.
