وسى ورايدا تۇركىستان وبلىسىندا تۋريزم سالاسىنا ينۆەستيتسيا تارتۋ جۇمىستارى قارقىندى جۇرگىزىلىپ جاتقانىن ايتا كەتەلىك. نەگىزگى كاپيتالعا تارتىلعان ينۆەستيتسيا كولەمىن جىل سوڭىنا دەيىن 55,9 ملرد تەڭگەگە جەتكىزۋ جوسپارلانعان بولسا, ول 6 اي قورىتىندىسىمەن 33 ملرد تەڭگەگە ورىندالدى. ياعني جوسپاردىڭ 59%-ىن قۇراپ وتىر. بيىل تۋريستىك ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋعا باعىتتالعان ينۆەستيتسيا كولەمى دە ايتارلىقتاي ارتىپ وتىر. ناقتى ايتقاندا, تۋريزم سالاسىنداعى نەگىزگى كاپيتالعا تارتىلعان ينۆەستيتسيا كولەمى 33 ملرد تەڭگەگە جەتكەن. بۇل قاراجات جاڭا تۋريستىك نىسانداردىڭ قۇرىلىسىن جۇرگىزۋگە, ينفراقۇرىلىمدى جاڭعىرتۋعا جانە سەرۆيستىك قىزمەتتەردىڭ ساپاسىن ارتتىرۋعا باعىتتالىپ وتىر. جاڭادان بوي كوتەرىپ جاتقان نىساندار قاتارىندا «Lords Heir», «Khan Palace 2», «Yassy Hall and Apartments» سياقتى قوناقۇيلەر مەن «بولاشاق قۇرىلىس» جشس-نىڭ دەمالىس ايماعى بار. جوبالار ىسكە قوسىلعان سوڭ, وڭىردە قىزمەت كورسەتۋ ساپاسى ەداۋىر جاقسارىپ, تۋريستەر سانىنىڭ وسۋىنە ىقپال ەتۋگە ءتيىس.
جالپى العاندا, بيىل وبلىستا 27 ينۆەستيتسيالىق جوبانى ىسكە اسىرۋ كوزدەلگەن. بۇل جوبالارعا 26,3 ملرد تەڭگە كولەمىندە قارجى تارتىلىپ, ناتيجەسىندە, 1 130 جاڭا جۇمىس ورنى اشىلدى. سونىمەن قاتار تۋريستىك ينفراقۇرىلىم سالاسىندا 11,3 ملرد تەڭگە كولەمىندەگى 6 جوبا جۇزەگە اسىرىلادى. وسى جوبالاردىڭ بارلىعى ءتۋريزمدى ەكونوميكانىڭ درايۆەر سالاسىنا اينالدىرۋعا باعىتتالعان.
وبلىستا تۋريزم سالاسىن دامىتۋ جونىندە 2025–2029 جىلدارعا ارنالعان قادامدىق جوسپار بەكىتىلىپ, جۇمىستار جۇيەلى جۇرگىزىلىپ جاتىر. جاقىندا وبلىس اكىمى نۇرالحان كوشەروۆتىڭ توراعالىعىمەن وتكەن جيىندا وڭىردەگى تۋريزم سالاسىن جانداندىرۋ باعىتىنداعى جۇمىستار سارالانىپ, وزەكتى ماسەلەلەر مەن الداعى جوسپارلار تالقىلاندى. وبلىس اكىمى اۋدان, قالا اكىمدەرىنە بەكىتىلگەن ينديكاتورلاردى مەرزىمىندە ورىنداۋ كەرەكتىگىن ەسكەرتىپ, جاۋاپتى سالا باسشىلارىنا قىزمەت ساپاسىن ارتتىرۋ, تۋريستىك ورىنداردى اباتتاندىرۋ, ينۆەستيتسيا تارتۋ بويىنشا بىرقاتار تاپسىرما بەردى. وبلىستىق تۋريزم باسقارماسىنىڭ مالىمەتىنشە, جىل سوڭىنا دەيىن ىشكى تۋريستەر سانىن – 350 مىڭ, شەتەلدىك تۋريستەر سانىن 18 مىڭ ادامعا جەتكىزۋ جوسپارلانعان. قازىرگى كورسەتكىشتەر وتكەن جىلدىڭ ءتيىستى كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 166,2%-عا ارتقان. ال e-qonaq پلاتفورماسىندا وبلىستاعى شەتەلدىك تۋريستەردىڭ سانى 2025 جىلدىڭ 6 ايىندا 23,6 مىڭ ادامدى قۇرادى. وتكەن جىلدىڭ ءتيىستى كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا بۇل كورسەتكىش 2 ەسەگە ارتقان. ورنالاستىرۋ ورىندارىنىڭ نومىرلىك قورلارىن ارتتىرۋ بويىنشا بۇگىندە توسەكتىك ورىندار سانى 10 219-عا جەتىپ, بەكىتىلگەن ينديكاتور 126,4% ورىندالعان. جۇيەلى جۇمىستاردىڭ ناتيجەسىندە تولەبي اۋدانىندا ورنالاسقان دەمالىس ورىندارىنىڭ سانى 118-دەن 194-كە, ال سارىاعاشتاعى شيپاجايلاردىڭ سانى 63-كە جەتتى. وبلىستىق تۋريزم باسقارماسىنىڭ مالىمەتىنشە, 2029 جىلعا دەيىن وڭىردەگى تۋريستەر سانىن 1 ملن ادامعا جەتكىزۋ مەجەلەنگەن. بۇل ماقساتتى جۇزەگە اسىرۋ بارىسىندا وبلىسقا كەلۋشى تۋريستەردىڭ ءارتۇرلى كاتەگوريالارى بويىنشا ناقتى كورسەتكىشتەر بەلگىلەنگەن. اتاپ ايتقاندا, ورنالاستىرۋ ورىندارىندا قالعان تۋريستەر سانى 550 مىڭ ادامعا جەتۋى ءتيىس. وسى ارقىلى ءوڭىردىڭ قوناقۇيلەرى مەن تۋريستىك ينفراقۇرىلىمىنىڭ دەڭگەيى مەن تارتىمدىلىعىن ارتتىرۋ كوزدەلىپ وتىر. سونىمەن قاتار تابيعي اۋماقتارعا كەلەتىن تۋريستەر سانىن 200 مىڭعا, ال ەمدىك-ساۋىقتىرۋ ورىندارىنا كەلەتىن تۋريستەر سانىن 250 مىڭعا جەتكىزۋ جوسپارلانعان. تۋريستىك ينفراقۇرىلىم اۋقىمى جىلدان-جىلعا ارتىپ كەلە جاتقان وبلىستا 245 قوناقۇي, 298 دەمالىس ورنى مەن 117 ەمدىك-ساۋىقتىرۋ كەشەنى جۇمىس ىستەيدى. اتالعان نىساندار تەك تۋريستەردى قابىلداۋمەن, ولارعا قىزمەت كورسەتۋمەن شەكتەلمەي, سونىمەن قاتار مىڭداعان جۇمىس ورنىن قامتاماسىز ەتىپ وتىر. بيىلعى العاشقى جارتىجىلدىق قورىتىندىسى بويىنشا تابيعي نىساندارعا كەلۋشىلەر سانى 80,2 مىڭ ادامدى قۇراسا, تاريحي ورىندارعا كەلگەندەر سانى 520,7 مىڭعا جەتتى. بۇل كورسەتكىشتەر حالىقتىڭ تاريحي-مادەني مۇراعا دەگەن قىزىعۋشىلىعى ارتىپ كەلە جاتقانىن بىلدىرەدى. وڭىردە شەتەلدىك تۋريستەردىڭ اعىنى دا ارتىپ كەلەدى. قىتاي, جاپونيا, گەرمانيا, يتاليا ەلدەرىنەن كەلەتىن تۋريستەر سانى ءوسىپ وتىر.
وبلىستا ورنالاسقان ەرەكشە قورعالاتىن تابيعي اۋماقتاردا تۋريستىك-رەكراتسيالىق ماقساتتا 30 تۋريستىك سوقپاق پەن مارشرۋت قۇرىلعان. سونىڭ ءبىرى – «اقسۋ-جاباعىلى» قورىعى. قورىق اۋماعىندا 10 تۋريستىك سوقپاق وتاندىق جانە شەتەلدىك تۋريستەرگە ساپالى قىزمەت كورسەتىپ كەلەدى. بۇل سوقپاقتار ارقىلى تاۋلاردىڭ اسەم تابيعاتىن, وسىمدىكتەر دۇنيەسىن تاماشالاپ قانا قويماي, جابايى جانۋارلاردى دا ءجيى ۇشىراتۋعا بولادى. اتاپ ايتقاندا, جابايى شوشقا, ءسىبىر تاۋەشكىسى, تۇركىستان سىلەۋسىنى سياقتى تاعى باسقا اڭدار وسى قورىق اۋماعىندا مەكەن ەتەدى. سونداي-اق مۇندا سيرەك كەزدەسەتىن جانۋارلار – تيان-شان قوڭىر ايۋى, ءسىبىر تاۋ ەشكىسى, تيان-شان جانە قاراتاۋ ارقارلارى جانە قار بارىسىن كەزدەستىرۋگە بولادى. «اقسۋ-جاباعىلى» مەملەكەتتىك تابيعي قورىعى 1926 جىلى قۇرىلعان, ياعني كەلەسى جىلى قورىققا 100 جىل تولادى. اتالعان تابيعي قورىقتىڭ ءبىر بولىگى كىرەتىن تولەبي اۋدانى – شىعىس پەن باتىستى جالعاستىرعان جىبەك جولىنىڭ كۇرەتامىر داڭعىلى وتكەن جەر. ولكەنىڭ تۇمسا تابيعاتى قانشاما اقىن ولەڭىنە, سۋرەتشىلەردىڭ قىلقالامىنا ارقاۋ بولدى. تاۋلى ايماق تامىلجىعان تابيعاتىمەن عانا تارتىمدى ەمەس, تاريح كۋاسى, وركەنيەتتىڭ جادىگەر مۇرالارىنا وتە باي. «اقسۋ-جاباعىلى» اۋدان اۋماعىندا ەكوتۋريزمنىڭ دامۋىنا ىقپال ەتىپ وتىر. تالاس الاتاۋى مەن وگەم تاۋلارىنىڭ سولتۇستىك-باتىس سىلەمدەرىندە ورنالاسقان قورىقتىڭ قۇرامىنا «اۋليە» جانە «قاراباستاۋ» پالەونتولوگيالىق بولىمدەرى كىرەدى. ەكولوگيالىق تۋريزم باعىتىندا تولەبي اۋدانىندا اقسۋ-جاباعىلىدان وزگە قاسقاسۋ, سايرام-وگەم باعىتتارىنداعى تۋريستىك مارشرۋتتار كەڭەيتىلىپ, تۋريستەرگە تابيعاتپەن ەتەنە تانىسۋعا مۇمكىندىك جاسالعان. بيىلعى جارتىجىلدىقتا اۋدانعا كەلگەن تۋريستەر سانى 22 مىڭنان اسقان. ولاردىڭ دەنى تابيعات اياسىندا سەرۋەندەۋدى, جاياۋ ءتۋريزمدى, تاۋعا شىعۋدى جانە ەتنوتۋريزم باعىتتارىن تاڭداعان. بۇل – ءبىر جاعىنان اۋدان ەكونوميكاسىنا پايدا اكەلسە, ەكىنشى جاعىنان تۇرعىنداردىڭ تابيعاتتى ساقتاۋعا دەگەن جاۋاپكەرشىلىگىن ارتتىرادى. جاۋاپكەرشىلىك دەمەكشى, بيىل قورشاعان ورتانى قورعاۋ باعىتىندا بىرقاتار ماڭىزدى جۇمىس اتقارىلدى. اۋداندىق تابيعي رەسۋرستار جانە تابيعات پايدالانۋدى رەتتەۋ ءبولىمىنىڭ دەرەكتەرىنە سۇيەنسەك, كوكتەمدە جالپى اۋدانى 120 گەكتاردان استام جەرگە اعاش كوشەتتەرى, 1 500-گە جۋىق ءتۇپ قىلقان جاپىراقتى جانە جەمىس اعاشتارى وتىرعىزىلعان. ال بيىل تۋريزم سالاسىنا 150,5 ملن تەڭگە كولەمىندە ينۆەستيتسيا تارتۋ جوسپارلانعان تۇلكىباس اۋدانىنىڭ اقسۋ شاتقالىندا الەمدىك تاجىريبەگە سۇيەنە وتىرىپ ەكوتۋريزمدى دامىتۋ قولعا الىنىپ وتىر. الەمدە سيرەك كەزدەسەتىن, قازاقستاننىڭ قىزىل كىتابىنا ەنگەن «گرەيگ» قىزعالداعى شۇبايقىزىل شوقىسىندا كوكتەم سايىن جايقالىپ, وتاندىق جانە شەتەلدىك تۋريستەردىڭ سۇيىكتى مەكەنىنە اينالعان. كوكتەم ايلارىندا بۇل القاپتى تاماشالاۋعا كەلەتىندەردىڭ قاتارى جىلدان-جىلعا ارتا تۇسكەن. وسى ورايدا تۋريستەرگە قولايلى جاعداي جاساۋ ءۇشىن ارنايى ەسكيزدىك جوبالار ازىرلەنىپ, ينفراقۇرىلىم تارتۋ, ەكولوگيالىق تالاپتارعا ساي دەمالىس ايماعىن قالىپتاستىرۋ باعىتىندا ۇسىنىستار دايىنداۋ سالا ماماندارىنا جۇكتەلىپ وتىر.
وبلىستىڭ تۋريستىك الەۋەتىن ارتتىرۋ ماقساتىندا باسقارما تاراپىنان حالىقارالىق تۋريزم اليانسىنا مۇشەلىككە ۇسىنىس بەرىلگەن. بيىل قاراشا ايىندا مۇشەلىككە قابىلدانۋى ءتيىس. سونداي-اق قىتايدىڭ شانحاي قالاسىندا تۇركىستان وبلىسىنىڭ ءتۋريزمىن تانىستىراتىن «ۆيزيت تۇركىستان» اقپاراتتىق ورتالىعى اشىلعان. تۇركيا ەلىنىڭ «اlbayrak Media Group», «اnadolu», TURSAB ۇيىمدارىمەن بايلانىس ورناتىلىپ, تۇركيادا تۇركىستان وبلىسىنىڭ تۋريستىك الەۋەتى تانىستىرىلىپ جاتىر. ودان بولەك, وتاندىق جانە شەتەلدىك بايلانىس جۇمىستارىنىڭ ناتيجەسىندە تۇراقتى تۇردە 18 تۋريستىك كومپانيامەن سەرىكتەستىك ورناتىلىپ, اتالعان كومپانيالار وبلىسقا ناۋرىز-ماۋسىم ايلارىنىڭ ارالىعىندا 19 650 ءتۋريستى الىپ كەلدى.
تۇركىستان وبلىسى
