فوتو: ءال جازيرا باسىلىمى
Human Rights Watch (HRW) قۇقىق قورعاۋ ۇيىمىنىڭ مالىمەتىنشە, كونگو دەموكراتيالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ شىعىسىنداعى رۋتشۋرۋ اۋدانىندا شىلدە ايىندا كەمىندە 140 بەيبىت تۇرعىن م23 ب ۇلىكشىلەرىنىڭ قولىنان قازا تاپقان. بۇل – 2021 جىلى قوزعالىس قايتا باس كوتەرگەلى بەرى تىركەلگەن ەڭ اۋىر قىلمىستاردىڭ ءبىرى.
كۋاگەرلەردىڭ ايتۋىنشا, رۋاندا قولدايتىن قارۋلى توپ ايەلدەر مەن بالالاردى دا اياۋسىز جازالاعان. قۇربانداردىڭ كوبى حۋتۋ ەتنيكالىق توبىنىڭ وكىلدەرى. م23 ساربازدارى كەيبىر اۋىلداردى قورشاپ, تۇرعىنداردىڭ قاشىپ قۇتىلۋىنا جول بەرمەي, ادامداردى قارۋمەن دە, پىشاقپەن دە ولتىرگەن.
جەرگىلىكتى تۇرعىنداردىڭ ايتۋىنشا, ب ۇلىكشىلەر مايىتتەردى جەرلەۋگە تىيىم سالىپ, كەيبىر دەنەلەردى وزەنگە تاستاعان. قۇقىق قورعاۋشىلار مۇنى ادامگەرشىلىككە قارسى قىلمىس دەپ باعالاپ وتىر.
M23 نەمەسە «ناۋرىز 23 قوزعالىسى» – 2012 جىلى كونگو ارمياسىنان ءبولىنىپ شىققان ەتنيكالىق تۋتسيلەردەن قۇرالعان ب ۇلىكشى توپ. اتاۋى 2009 جىلعى بەيبىت كەلىسىمگە سىلتەمە جاسايدى, سەبەبى سول كەلىسىم تالاپتارى ورىندالمادى دەگەن ۋاجبەن ولار قايتا قارۋ كوتەردى. قوزعالىس كونگونىڭ شىعىسىندا ءجيى قارۋلى قاقتىعىستار تۋعىزىپ, ونداعان مىڭ ادامدى بوسقىنعا اينالدىردى. حالىقارالىق ۇيىمدار مەن بۇۇ م23-ءتى رۋاندانىڭ اسكەري جانە قارجىلاي قولداۋىنا سۇيەنەتىن توپ رەتىندە سيپاتتايدى.
رەسمي كيگالي (رۋاندا بيلىگى) م23 قوزعالىسىنا تىكەلەي قولداۋ كورسەتەدى دەگەن ايىپتاۋلاردى جوققا شىعارىپ كەلەدى. دەگەنمەن بۇۇ مەن HRW بايانداماسىندا رۋاندانىڭ قارۋلى كۇشتەرى ب ۇلىكشىلەرگە جاناما قولداۋ كورسەتكەنى جازىلعان.
اتالعان وقيعالار ايماقتاعى بەيبىت كەلىسىمدەردى توقىراۋعا ۇشىراتتى. بۇعان دەيىن قاتاردا م23 پەن كونگو ۇكىمەتى بىتىمگە قول قويعان ەدى. بىراق كەلىسسوزدەر جالعاسىپ جاتقان تۇستا, ولار شارتتاردىڭ ورىندالماعانىن ايتىپ, كەلىسىمنەن باس تارتقان.
