ءۇي ماسەلەسى: الا الاسىڭ با, الدە جوق پا؟!

قازىرگى تاڭدا حالىقتىڭ ارا­سىندا الەۋمەتتىك سالا, ونىڭ ىشىندە مەملەكەتتىك جانە جالعا بەرىلەتىن ءپا­تەرلەر ماسەلەسى قىزۋ تالقىعا ءتۇ­سىپ ءجۇر. وعان وسى پاتەرلەردى ءبولۋ كەزىندە جىبەرىلگەن ءتۇرلى زاڭسىز­دىقتار سەبەپ بولۋدا. كەشە “نۇر وتان” حدپ ورتالىق اپپاراتىندا جەمقورلىقپەن كۇرەس جونىندەگى رەسپۋبليكالىق قوعامدىق كەڭەستىڭ 16-شى وتىرىسىندا وسى ماسەلە جان-جاقتى سارالاندى. باسقوسۋعا پارلامەنت دەپۋتاتتارى, باس پرو­كۋ­راتۋرا, قارجى پوليتسياسى, قارجى مينيسترلىگى, قۇرىلىس جانە تۇعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق ىستەرى جونىندەگى اگەنتتىك جانە باق وكىلدەرى قاتىستى. وتىرىس بارىسىندا ساراپتاما­لىق كوميسسيا مۇشەلەرى استانا, الماتى قالالارى مەن پاۆلودار, وڭ­تۇستىك قازاقستان وبلىستارى بوي­ىنشا مەملەكەتتىك تۇرعىن ءۇي قو­رى­نان بولىنگەن پاتەرلەردى تاراتۋ ءما­سە­لەلەرى بويىنشا تالداۋ ءنا­تيجە­لەرىن تالقىلادى. بۇعان بيلىك پار­تياسىنىڭ قوعامدىق قابىلداۋ ءبو­لىم­دەرىنە تۇسكەن شاعىمدار سەبەپ بول­عان كورىنەدى. جيىنعا قاتىسقان كوميسسيا وكىلدەرىنىڭ ايتۋىنشا, تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىن دامىتۋدىڭ 2008-2010 جىلدارعا ارنالعان مەم­لەكەتتىك باعدارلاماسىن جۇزەگە اسى­رۋ بويىنشا كەيبىر تەكسەرىلگەن ءوڭ­ىر­لەر جۇمىسى تالاپقا ساي كەل­مەيدى ەكەن. مۇنداي قورىتىندىعا كەلۋگە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگان­دار ما­مان­­دارىنىڭ ورەسكەل زاڭ بۇزۋشى­لىق­­تارعا جول بەرگەندىگى دە تۇرتكى بولىپتى. ماسەلەن, پاۆلودار وبلىسىندا “قالالىق كوم­مۋنالدىق شارۋاشى­لىعى” مەملەكەتتىك كاسىپورنى ارقىلى كوپ پاتەر كەزەكسىز تارا­تىل­عان ەكەن. ياعني, ءتيىستى باقى­لاۋ­دىڭ جوقتىعىنان بۇل ازاماتتاردىڭ تەڭ جارتىسى ەشقانداي زاڭدى قۇجاتسىز باسپاناعا ور­نالاسقان بولىپ شىقتى. بۇعان قوسا, ارنايى ءجۇر­گىزىلگەن زەرتتەۋ ناتيجەسى بوي­ىن­شا بۇل كاسىپورىننىڭ بالان­سىندا جاتاقحانادان بولىنگەن 42 بولمە بار ەكەندىگى دە انىقتالعان. سول سەكىلدى وڭتۇستىك قازاقستان وب­لىسىنىڭ ارىس قالاسى مەن ور­دا­باسى, سارىاعاش, سايرام, ماق­تا­ارال اۋداندارىندا دا پاتەر بەرۋ كە­زىندە ەشقانداي كەزەكتىڭ ساقتال­ماعانى بەلگىلى بولىپ وتىر. ماسە­لەن, سايرام اۋدانىندا 2010 جىل­عا دەيىن باسپاناعا ءزارۋ ازامات­تاردى كەزەككە قويۋ جۇمىسى جۇيەسىز جۇرگىزىلگەن. بۇعان اۋداندىق كوم­مۋ­نالدىق شارۋاشىلىق ءبولىمى قىز­مەت­كەرلە­رىنىڭ 5 پاتەردىڭ كىمگە تاپ­سىرىل­عانى جونىندە قۇجاتتى كورسەتە الماعاندىعى سەبەپ بولعان كورىنەدى. وتىرىستا وسى ماسەلە بويىنشا وي-پىكىرلەرىن جەتكىزگەن كوميسسيا مۇشەلەرى باسپانا بەرۋ كەزىندەگى زاڭسىزدىقتار الماتى قالاسىندا دا تىركەلگەندىگىن العا تارتتى. بۇل جەر­دە دە تۇرعىن ءۇي كوميسسياسى قۇ­رىل­ماعان, باسپانا الۋعا كەزەككە تۇر­عان ازامات­تاردىڭ ءتىزىمى ءتۇزىل­مەگەن. ال ەڭ كوپ زاڭ بۇزۋشىلىق استانا قالاسىندا انىقتالىپتى. مۇندا سوڭعى ەكى جىل ىشىندە پاتەرگە مۇقتاج جاندار كەزەگى ەكى ەسەگە دەيىن ارتىپ كەتكەن. باسقوسۋ كەزىندە ءسوز العان “نۇر وتان” حدپ ءتورا­عاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى نۇرلان نىعماتۋلين اتالعان ماسەلەنىڭ وزەكتىلىگىنە توق­تالا كەلە, تۇرعىن ءۇي سالاسىنداعى ءتارتىپ بۇزۋشىلىق پەن زاڭسىز­دىق­تاردى جۇيەلى تۇردە شەشۋ قاجەت­تىگىن اتاپ كورسەتتى. وتىرىس سوڭىندا كەڭەس مۇشە­لە­رى مۇنداي زاڭ­سىزدىقتار جەمقور­لىقتىڭ كەڭىنەن ەتەك الۋىنا جول اشادى, سوندىقتان, ونى ءبىر جۇيەگە كەلتىرۋ قاجەتتىگىن اتاپ ايتتى. جا­قىن كۇندەرى اتالعان قالا, وبلىستار بويىنشا جيناقتالعان بارلىق مالىمەتتەر ۇكىمەتكە جانە ءتيىستى قۇ­­قىق قورعاۋ ورگاندارىنا جىبەرىلەدى. ءلايلا ەدىلقىزى.