ۇلتتىق پاركتە تولەم جۇيەسى ىسكە قوسىلدى
بيىلدان باستاپ كىرۋ اقىسىن بانك قوسىمشاسى ارقىلى اۋدارۋ جۇيەسى ىسكە قوسىلدى. ىلە الاتاۋى ۇلتتىق پاركى باسشىلىعىنىڭ مالىمدەۋىنشە باعا كولىكتىڭ كولەمىنە قاراي ەسەپتەلەدى. ەلەكتروكار مەن اۆتوبۋستارعا دا جەڭىلدىك جوق. ەندى بۇل باعىت اقىلى تراسسالار سياكتى تەرمينالداردا بويىنشا جۇمىس ىستەيدى.
ىلە الاتاۋى تابيعي پاركى باس ديرەكتورى ەلنۇر احمەتوۆتىڭ ايتۋىنشا ەگەر الدىن-الا تولەپ كەلسە, كەزەك ماسەلەسىندە كىدىرىس بولمايدى.
«بۇگىنگى دەيىن ەلەكتروندى تولەم جۇيەسى الما-اراسان, تۇرگەن, بۇتاقتى جانە قاسكەلەڭ شاتقالدارىندا ورنالاستىرىلدى. تولەم باعاسى كولىك تۇرىنە قاراي ەسەپتەلگەن. باعا كولىكتەگى ورىن سانىنا قاراپ ءوسىپ وتىرادى. بىلتىر شاتقالعا 824 مىڭ ادام كەلسە, بيىلعى 8 ايدىڭ كورسەتكىش 1 ملن ادامعا جەتكەن. جول قاۋىپسىزدىگىنە بايلانىستى كەيبىر كولىكتەردىڭ پارككە كىرۋىنە شەكتەۋ قويىلعان بولاتىن. ەندى بۇل جولداردى جوندەۋ, جارلاردى ارنايى سىم تەمىر ارقىلى بەكىتۋ جۇمىستارى ەكى جىلدا اياقتالادى. جول اشىلعان كۇندە ارنايى ەكولوگيالىق اۆتوبۋستار وتكىزىلەدى, دەيدى ول.
ورمان ءورتىن ءسوندىرۋ ستانساسى سالىندى
ۇلتتىق پاركتە اتقارىلعان تاعى ءبىر اۋقىمدى جۇمىس «ىلە الاتاۋى» مۇتپ ۇلكەن الماتى اۋماعىندا ءبىرىنشى تيپتەگى ورمان ءورتىن ءسوندىرۋ ستانساسىنىڭ سالىنۋى بولدى.
الداعى جىلى ۇلتتىق پارك اۋماعىندا ورمان ءورتىن الىستان باقىلايتىن 17 قۇرىلعى ورناتىلادى. ول كامەرالار ءورتتى تەز انىقتاۋعا كومەكتەسەدى.
«جالپى بىزدە ورمان ءورتىن الدىن الۋ شارالارى اقپان, ناۋرىز ايىنان باستالادى. قازاقستان بويىنشا ءبىزدىڭ پارك ەڭ كۇردەلى ايماق بولىپ سانالادى. ويتكەنى, ۇلكەن ماگاپوليستىڭ جانىندا تۇرعاندىقتان تۋريستەر وتە كوپ كەلەدى. ۇلتتىق پاركتىڭ جالپى اۋماعى – 200 160 گەكتار. پاركتىڭ اۋماعى باتىستاعى شامالعان وزەنىنەن شىعىستاعى تۇرگەن وزەنىنە دەيىن 120 شاقىرىمعا سوزىلىپ جاتىر. پاركتە 320 مەملەكەتتىك قىزمەتكەر جۇمىس جاسايدى. ورمان ءورتىنىڭ الدىن الۋ ءۇشىن الدىمەن ادامدار تابيعاتتى پايدالانۋ مادەنيەتىن مەڭگەرۋى قاجەت. ورماندى ورتتەن ساقتاۋ, تابيعاتقا تاعىلىق كورسەتپەۋ ءبىر ادامنىڭ نەمەسە ءبىر مەكەمەنىڭ جۇمىسى ەمەس, بارشا ادامزاتقا ورتاق مىندەت بولۋى ءتيىس », دەيدى ىلە-الاتاۋى مەملەكەتتىك ۇلتتىق تابيعي پاركى باس ديرەكتورى.
قازاقستانداعى ەڭ بيىك اسپالى كوپىر اشىلدى
ۇلتتىق پارك اۋماعىندا سونىمەن قاتار «باقىت سوقپاقتارى» جوباسى اياسىندا جاڭا اباتتاندىرىلعان تاۋ مارشرۋتى مەن قازاقستانداعى ەڭ بيىك اسپالى كوپىر اشىلعان. ونى BI Group كومپانياسى ءوزىنىڭ 30 جىلدىعىنا وراي سىيعا تارتقان.
اباتتاندىرىلعان تاۋ مارشرۋتى پروحودنوە شاتقالى ارقىلى تەررا الاڭىنا جانە اليوشكين كوپىرىنەن 3330 مەتر بيىكتىكتە ورنالاسقان كوسموستانتسياعا دەيىن جالعاسادى. بۇل – جاياۋ سەرۋەندەۋدى ۇناتاتىندار اراسىندا كەڭ تارالعان باعىتتاردىڭ ءبىرى. مارشرۋتتىڭ جالپى ۇزىندىعى – 13,5 كم, بيىكتىك ايىرماشىلىعى – شامامەن 1580 مەتر. جوبانىڭ ءۇشىنشى كەزەڭىنە سالىنعان ينۆەستيتسيا كولەمى – 106 ملن تەڭگە.
جوبا اياسىندا بۇدان بولەك ەكى ەكواجەتحانا (Ecodomeo), ءۇش اعاش بەسەدكا-شالە, 14 ورىندىق, 80 مەتر قاۋىپسىزدىك قورشاۋى, 6 باعىتتاۋشى جانە 4 اقپاراتتىق كارتا ورناتىلعان.
2019 جىلدان بەرى «باقىت جولدارى» جوباسى اياسىندا 27 شم سوقپاق اباتتاندىرىلدى, بەس مارشرۋت اشىلدى, 10 جاپپا, 56 ورىندىق, 30 كورسەتكىش جانە كارتا, 600 مەترلىك باسپالداق پەن تۇتقا, 14 اقپاراتتىق پانەل ورناتىلعان. جالپى ينۆەستيتسيا كولەمى شامامەن 1 ميلليون اقش دوللارىن (360 ميلليون تەڭگە) قۇراعان.
بۇل جوبا نەلىكتەن ماڭىزدى دەگەن سۇراققا جاۋاپ بەرگەن كومپانيا وكىلدەرىنىڭ ايتۋىنشا جىل سايىن الماتى تاۋلارىنا مىڭداعان ادام جاياۋ سەرۋەندەۋگە كەلەدى. بىراق كەيبىر باعىتتار قاۋىپسىز ەمەس – سوڭعى 5 جىلدا 260-تان استام قۇتقارۋ وپەراتسياسى جۇرگىزىلگەن. سوندىقتان «باقىت جولدارى» جوباسى قاۋىپسىزدىكتى, جايلىلىقتى جانە ەكولوگيالىق شەشىمدەردى ۇشتاستىرا وتىرىپ, بۇل جاعدايدى وزگەرتۋدى كوزدەيدى.
ۇزاقتىعى 13,5 كم باعىت تەڭىز دەڭگەيىنەن 3330 مەتر بيىكتىكتە ورنالاسقان عارىش ستانتسياسىنا اپارادى. بيىكتىك ايىرماسى شامامەن 1580 مەتردى قۇرايدى.
ءۇشىنشى كەزەڭنىڭ سيمۆولى الەشكين كوپىرى - تەڭىز دەڭگەيىنەن 3000 مەتردەن استام بيىكتىكتە ورنالاسقان 50 مەترلىك قۇرىلىم. بۇل حايكينگ اۋەسقويلارىنىڭ اراسىندا ەڭ كوپ باراتىن ورىنداردىڭ ءبىرى.
مارشرۋت بويىندا مىنالار بەلگىلەنگەن:
- ەكى Ecodomeo ەكوتۋالەتى,
- ءۇش شالە-كۇركە,
- 14 دۇكەن,
- 80 مەتر ساقتاندىرۋ تۇتقالارى,
- التى كورسەتكىش جانە ءتورت ناۆيگاتسيالىق ينفوپانەل.
جوبا 2019 جىلدان باستاپ جۇزەگە اسىرىلىپ كەلەدى. وسى ۋاقىت ىشىندە كوك-جايلاۋ, كازاكتار شاتقالى, كامەنسكي جازىعى ۋچاسكەلەرىن, سونداي-اق مەدەو - پانوراما شىڭى باعىتتارىن قوسا العاندا, بەس ءتۇرلى باعىتتاعى 27 كم تاۋ سوقپاقتارى اباتتاندىرىلدى.
بارلىعى التى جىل ىشىندە باعدارلاما شەڭبەرىندە:
- 10 كۇركە,
- 56 دۇكەن,
- 30 كورسەتكىش,
- 600 مەتر باسپالداق جانە سۇيەنىش,
- 14 ناۆيگاتسيالىق ستەند.
ىسكە اسىرۋ بارىسىندا سالىنعان ينۆەستيتسيا كولەمى 360 ميلليون تەڭگەدەن استى.
«باقىت جولدارى» جالعاسىن تابادى
كومپانيا وكىلدەرىنىڭ ايتۋىنشا جوبا اياسىندا 2026 جىلى ۇزىندىعى 17 شم بولاتىن بۋتاكوۆ شاتقالىنداعى 4 مارشرۋتتى, 2027 جىلى 11 شم بولاتىن «جاپون جولى – ەكوپوست» باعىتتارىن اباتتاندىرۋ جوسپارلانۋدا. بارلىق باعىتتار ينفراقۇرىلىممەن جابدىقتالادى. بۇل باعىتقا 335 ملن تەڭگە ينۆەستيتسيا تارتىلادى. سونىمەن قاتار 100 ملن تەڭگە ينۆەستيتسيا ءبولىپ, GPS-ترەكتەرمەن ونلاين كارتالاردى, تىركەۋ جۇيەسىن, تجد-عا اۆتوماتتى حابارلاۋدى جانە قاۋىپسىزدىك نۇسقاۋلارىن قامتيتىن تسيفرلىق جۇيە جاساپ, الماتى اكىمدىگىنە بەرىلمەك.
الداعى ءۇش جىلدا بىرقاتار جاڭا كەزەڭدەر ىسكە اسىرىلادى. 2026 جىلى بۋتاكوۆ شاتقالىندا (17 كم) ءتورت مارشرۋتتى اباتتاندىرۋ باستالادى, ال 2027 جىلى - «جاپون جولى - ەكوپوست» مارشرۋتىن (11 كم) سالۋ باستالادى. بارلىق ۋچاسكەلەر ناۆيگاتسيا ەلەمەنتتەرىمەن جانە دەمالىس ايماقتارىمەن جابدىقتالادى. الداعى كەزەڭدەردىڭ جالپى بيۋدجەتى 335 ملن تەڭگەگە باعالانۋدا.
قاۋىپسىزدىك جانە ساندىق ناۆيگاتسيا
جوبانىڭ نەگىزگى مىندەتتەرىنىڭ ءبىرى تەك ەستەتيكا مەن ىڭعايلىلىق قانا ەمەس, سونىمەن قاتار تۋريستەردىڭ قاۋىپسىزدىگى. قاۋىپسىزدىكتى ساقتاۋ ماقساتىندا تومەندەگىدەي تسيفرلىق جۇيە ازىرلەنۋدە:
- GPS ترەكتەرى بار ونلاين كارتالار,
- تۋريستەردى تىركەۋ جۇيەسى,
- تجم اۆتوماتتى حابارلاۋ فۋنكتسياسى,
- قاۋىپسىزدىك جونىندەگى ۇسىنىمدار.
دايىن جۇيە الماتى اكىمدىگىنىڭ بالانسىنا بەرىلەدى. ونىڭ قۇنى - شامامەن 100 ميلليون تەڭگە.
ىلە الاتاۋى تاۋلارىنا جىل سايىن مىڭداعان ادام كەلەدى, الايدا ينفراقۇرىلىم مەن قاراپايىم ناۆيگاتسيانىڭ جوقتىعى مۇنداي جورىقتاردى قاۋىپتى ەتەدى. سوڭعى بەس جىلدا الماتى ماڭىندا 260-تان استام قۇتقارۋ وپەراتسياسى جۇرگىزىلدى. جوبانى جۇزەگە اسىرۋ قالا تۇرعىندارى مەن تۋريستەر ءۇشىن قاۋىپسىز ءارى قولجەتىمدى ورتا قۇرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
مارشرۋت جۇمىسىنا 150-دەن استام ەرىكتىلەر قاتىستى. ولار تەك ينفراقۇرىلىم ورناتىپ قانا قويماي, اليوشكين كوپىرىندە تۋ كوتەردى.
جوبا تۇراقتى تۋريزم مەن قالالىق ورتانى دامىتۋعا باعىتتالعان ەكولوگيالىق جانە الەۋمەتتىك باعدارلانعان باستامانىڭ ءبىر بولىگىنە اينالدى. 2025 جىلى بۇل باستاما جوبانىڭ ارتىندا تۇرعان ۇيىمنىڭ مەرەيتويىنا وراي ىسكە اسىرىلاتىن 30 يگى ءىستىڭ تىزىمىنە ەندى.
