تازالىق جۇمىستارى ۇزدىكسىز جالعاسىپ جاتىر. وعان 150-دەي تەحنيكا مەن ەكى مىڭنان استام ەڭبەككەر جۇمىلدىرىلعان. سەنبىلىكتەرگە قالا تۇرعىندارى ەرەكشە ىقىلاس تانىتادى. اكتسياعا ۇلەس قوسقاندار اراسىندا ەڭبەك ارداگەرلەرى, زيالى قاۋىم وكىلدەرى, قوعام بەلسەندىلەرى, ءتۇرلى مەكەمە قىزمەتكەرلەرى مەن ەرىكتى جاستار بار.
ەكولوگيالىق باستاما اياسىندا وتكەن جىلى قالادا 200 مىڭعا جۋىق اعاش كوشەتى وتىرعىزىلدى. مەگاپوليستە تازالىققا قاتىستى تۇرعىنداردىڭ ۇسىنىس-شاعىمدارىن قابىلدايتىن جەلىدە «TazaQazBot» ارنايى پلاتفورما ىسكە قوسىلدى. بۇگىنگە دەيىن وعان تۇرعىنداردان 205 ءوتىنىش كەلىپ تۇسكەن. ونىڭ 159-ى قارالىپ, ءتيىستى شەشىمدەر قابىلداندى.
جەرگىلىكتى اكىمدىك قالانى كورىكتەندىرۋ ماقساتىندا ءبىرتالاي جۇمىس اتقارىپ جاتىر. شاھاردىڭ ماگيسترالدى جول قيىلىستارىنا, اينالما جولدار مەن جول جيەكتەرىنە كوپجىلدىق راۋشان گۇلدەرى ەگىلدى. ماماندار گۇلدەردىڭ ءتۇرى مەن تۇستىك ۇيلەسىمىنە دە ەرەكشە ءمان بەردى. قالانى كوركەيتۋ جۇمىستارى وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا بيىل 13%-عا ارتىق ورىندالدى.
بۇگىندە جول جيەكتەرىنە كوگال ەگىلىپ, تامشىلاتىپ سۋارۋ جۇيەسى ورناتىلىپ جاتىر. سول ارقىلى كوشەدەگى شاڭ-توزاڭدى ازايتىپ, جالپى شاھاردىڭ ەكولوگياسىن جاقسارتۋ كوزدەلىپ وتىر. ودان بولەك, جاز كۇندەرى اپتاپ ىستىقتا سالقىن اۋا كليماتىن قالىپتاستىرۋ ماقساتىندا قالادا بىرقاتار جۇمىس قولعا الىندى. اتاپ ايتقاندا, شاھاردىڭ ءار اۋماعىندا ورنالاسقان قالالىق جايلى ورتانى دامىتۋ باسقارماسىنا قاراستى 40 سۋبۇرقاق جوندەلىپ, جاڭارتىلىپ جاتىر. بۇل جۇمىستارعا قازىنادان 250 ملن تەڭگە ءبولىندى. سونىمەن بىرگە «بمك» كانالىنان «جاڭا شەك» كانالىنا سەكۋندىنا 200-250 ليتر سۋ بوساتىلدى. وسى كانالدان تاراعان اعىن سۋ ايماۋىتوۆ, اقپان باتىر, يلياەۆ, ادىربەكوۆ, تاۋكە حان داڭعىلى, تولستوي, تاشەنوۆ, قازىبەك بي, دۋلاتي, شايمەردەنوۆ, جەلتوقسان, تەمىرلان تاس جولى كوشەلەرىنىڭ جيەگىندەگى ارىق-اتىزدارعا بارىپ قۇيىلادى. الداعى ۋاقىتتا «شىمكەنت» كانالى ارقىلى قازىبەك بي, دۋلاتي كوشەلەرىندەگى, اباي ساياباعى بويىنداعى ارىقتارعا سۋ جىبەرۋ كوزدەلىپ وتىر.
قالادا جايلى ورتانى قالىپتاستىرۋعا وزەن-كولدەردىڭ جاعاسىن بەكىتۋ جۇمىستارى دا كىرەدى. ايتالىق, وسى باعىتتا بادام وزەنىنىڭ ارناسى نىعايتىلدى. سونىڭ ناتيجەسىندە, جىلانبۇزعان, توعىس, ماياتاس تۇرعىن الاپتارى, اباي, تۇران اۋداندارىنداعى ەلدى مەكەندەرگە تونەتىن قاۋىپ سەيىلدى. بيىل دا وزەننىڭ ءبىراز اۋماعىندا جاعالاۋدى بەكىتۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلەدى. وسى ماقساتقا وراي جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتامالار ازىرلەنىپ, مەملەكەتتىك ساراپتاما جاسالدى. قۇرىلىس جۇمىستارى الداعى ۋاقىتتا باستالادى. سونداي-اق دەمەۋشىلەر ەسەبىنەن ماياتاس تۇرعىن الابىندا جاياۋ جۇرگىنشىلەرگە ارنالعان كوپىر مەن ويىن الاڭشاسى سالىندى. ال قىزىلجار ەلدى مەكەنىندە اسپالى كوپىر قۇرىلىسى جۇرگىزىلىپ, پايدالانۋعا بەرىلدى. بۇدان وزگە, بيىل «اباي», «مەتاللۋرگ», «الاتاۋ», «جەڭىس», «وتباسى اللەياسى» ساياباقتارىندا بالالار ويىن الاڭدارىنىڭ قۇرىلىسىن جۇرگىزۋ جوسپارلانىپ وتىر. مۇنىمەن قوسا, قالادا جاڭا اللەيالار بوي كوتەرىپ جاتىر. كەيىنگى ەكى جىلدا بىرنەشە گۇلزار سالىنىپ, تۇرعىندار يگىلىگىنە بەرىلدى.
اكىمدىك قولعا العان جۇمىستىڭ ءبىرى – ورمان قورىن مولايتۋ. كەيىنگى ءۇش جىلدا 276 گا جەرگە 230 مىڭ ءتۇپ كوشەت وتىرعىزىلدى. مامانداردىڭ ايتۋىنشا, جاسىل جەلەك قالانىڭ ەكولوگيالىق احۋالىن جاقسارتادى. ويتكەنى جىلدان-جىلعا شاھاردا كولىك پەن ءوندىرىس وشاقتارىنىڭ سانى ارتىپ كەلەدى.