سۋرەتتەردى تۇسىرگەن – ءمادي عۇبايدۋللين
وڭىردە وبلىستىق ماڭىزى بار ورال قالاسى, اۋداندىق ماڭىزى بار اقساي قالاسى, 3 كەنت, 405 اۋىلدىق ەلدى مەكەن جانە 147 اۋىلدىق وكرۋگ بار. وبلىس رەسەيدىڭ استراحان, ۆولگوگراد, ساراتوۆ, سامارا جانە ورىنبور وبلىستارىمەن شەكتەسىپ جاتىر. سىرتقى شەكارا ۇزىندىعى 1 532 شاقىرىمعا جەتەدى. وبلىستا بارلىعى 12 اۋدان بولسا, سونىڭ 7-ەۋى – بوكەي ورداسى, جانىبەك, قازتالوۆ, تاسقالا, بايتەرەك, ءبورلى جانە شىڭعىرلاۋ اۋداندارى شەكارالاس اۋماقتا ورنالاسقان. وبلىستاعى بارلىق 405 اۋىلدىق ەلدى مەكەننىڭ ىشىندەگى 145 اۋىل شەكارادا تۇر, بۇل ەلدى مەكەندەردە 104,3 مىڭ ادام ءومىر ءسۇرىپ جاتىر.
«اۋىلدان ادام ازايۋ ءۇردىسى ءبىراز جىلدان بەرى ءجۇرىپ جاتىر. اسىرەسە شەكارا ماڭىنداعى اۋماقتان حالىقتىڭ كەتۋى بايقالادى. كۇنى بۇگىن باتىس قازاقستان وبلىسىندا 49 اۋىلدا تۇرعىن سانى 50 ادامنان ازايىپ كەتتى. زاڭ بويىنشا مۇنداي اۋىلدار تاراتىلىپ, ەلدى مەكەن ساناتىنان شىعارىلۋعا ءتيىس. بىراق شەكارا ماڭىنداعى اۋماقتى جالاڭاش قالدىرۋعا بولمايدى, بۇل – ستراتەگيالىق ماڭىزى بار ماسەلە», دەيدى وبلىس اكىمى ناريمان تورەعاليەۆ.
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ اۋىلدىق جەردە ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن جاقسارتۋ جانە جايلى ءومىر ءسۇرۋ ورتاسىن قۇرۋ جونىندە ۇكىمەت پەن اكىمدەرگە بىرنەشە ناقتى تاپسىرما بەرگەن بولاتىن. اۋىلداردى ساقتاپ قالۋ, اۋىل ەكونوميكاسىن جانداندىرۋ ءۇشىن قولعا الىنعان مەملەكەتتىك باعدارلاما دا از ەمەس. باتىس قازاقستان وبلىسىندا قولعا الىنعان «قالادان – اۋىلعا» قاناتقاقتى جوباسى از ۋاقىتتىڭ ىشىندە تيىمدىلىگىن كورسەتتى. 2024–2026 جىلدارعا ارنالعان بۇل جوبادا اۋىل تۇرعىندارىنا قولداۋ كورسەتەتىن بارلىق مەملەكەتتىك باعدارلاما مەن جوبا بىرىكتىرىلىپ, ۇيلەستىرىلگەن. سونىڭ ىشىندە قالادان اۋىلعا كوشىپ باراتىن وتباسىن قولداۋ, باسپانامەن, جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسى ويلاستىرىلعان.
«اۋىل – التىن بەسىگىمىز عوي. ءبىز قولعا العان «قالادان – اۋىلعا» جوباسى اۋىلدارىمىزدىڭ ءوسىپ وركەندەۋىنە كومەكتەسەدى, اۋىل تۇرعىندارىنىڭ ءال-اۋقاتى نىعايىپ, قولايلى ورتادا ءومىر ءسۇرۋ مۇمكىندىگى ارتادى دەپ بىلەمىز. ءبىر جىلدىق ناتيجەنى ساراپتاپ كورسەك, قازىردىڭ وزىندە وڭ وزگەرىس بار ەكەنىن بايقايمىز. بۇل باستامامىزعا وزگە وڭىرلەر دە قىزىعۋشىلىق تانىتىپ جاتىر», دەيدى وبلىس اكىمى.
بيىل ناۋرىزدا «قازاقستان ءماسليحاتتارى دەپۋتاتتارىنىڭ بىرلەستىگى» رەسپۋبليكالىق قوعامدىق بىرلەستىگى ورال قالاسىندا كوشپەلى وتىرىس وتكىزىپ, بقو باسشىلىعى مەن اۋدان اكىمدەرى جانە ءماسليحات توراعالارىمەن كەزدەستى. جوبامەن جاقىن تانىسقان جامبىل جانە پاۆلودار وبلىستىق ءماسليحات توراعاسى ابدالى نۇراليەۆ پەن يليا تەرەنچەنكو قاناتقاقتى جوبا جونىندە پىكىر ءبىلدىرىپ, جوبانى جەتىلدىرۋگە, قونىستانۋشىلارعا كورسەتىلەتىن قولداۋ تەتىكتەرىن كەڭەيتۋگە قاتىستى ۇسىنىستارىن ايتتى. كەڭەيتىلگەن وتىرىس سوڭىندا اقمولا, پاۆلودار جانە باتىس قازاقستان وبلىستىق ءماسليحات توراعاسى ۇشجاقتى ىنتىماقتاستىق مەموراندۋمىنا قول قويدى.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ اۋىلدىق اۋماقتاردى دامىتۋدىڭ 2023–2027 جىلدارعا ارنالعان تۇجىرىمداماسى اياسىندا ىسكە قوسىلعان «قالادان – اۋىلعا» باعدارلاماسىنىڭ نەگىزگى ماقساتى – ازاماتتاردىڭ اۋىلعا كەلۋىن ىنتالاندىرۋ, حالىقتىڭ كوشى-قونىن ازايتىپ, اۋىلدا جۇمىس كۇشى تاپشىلىعىن جويۋ. سونداي-اق اگروونەركاسىپ كەشەندى تۇراقتى دامىتۋ, شاعىن جانە ورتا بيزنەس نىساندارىن ارتتىرۋ, تۇراقتى جۇمىس ورنى جوق قالا تۇرعىندارىنىڭ, اسىرەسە جاس وتباسىلاردىڭ الەۋمەتتىك ماسەلەلەرىن شەشۋ كوزدەلگەن. ناريمان تورەعاليەۆتىڭ ايتۋىنشا, ءبىر جىلدا باعدارلاما اياسىندا اۋىلدارعا 104 وتباسى قونىس اۋدارىپ, اۋىل حالقى 519 ادامعا كوبەيدى. ونىڭ 326-سى – كامەلەتكە تولماعان بالا.
ساراپتاپ قاراساق, اقجايىق اۋدانىنا – 5 وتباسى (32 ادام), بايتەرەك اۋدانىنا – 4 وتباسى (22), بوكەي ورداسى اۋدانىنا – 8 وتباسى (24), ءبورلى اۋدانىنا – 8 وتباسى (45), جاڭاقالا اۋدانىنا – 11 وتباسى (39), جانىبەك اۋدانىنا – 6 وتباسى (32), قازتالوۆ اۋدانىنا – 17 وتباسى (95), قاراتوبە اۋدانىنا – 13 وتباسى (72), سىرىم اۋدانىنا – 10 وتباسى (58), تاسقالا اۋدانىنا – 5 وتباسى (30), تەرەكتى اۋدانىنا – 6 وتباسى (15), شىڭعىرلاۋ اۋدانىنا 11 وتباسى (55) قالادان كوشىپ بارعان.
اۋىلعا بارعانداردىڭ اراسىندا 119 ادام جۇمىسقا ورنالاسسا, قاراتوبە جانە شىڭعىرلاۋ اۋدانىنا بارعان 3 ادام كاسىپ باستاپ كەتكەن. اۋىلعا كوشكەن 104 وتباسى تۇگەلىمەن تۇرعىن ۇيمەن قامتىلعان. باعدارلاما بيىل دا جاقسى ءجۇرىپ جاتىر. 2025 جىلدىڭ باسىنان 1 مامىرعا دەيىن 9 وتباسى اۋىلعا كوشكەن. 32 ادام, سونىڭ ىشىندە 16 بالا ەندى اۋىلدا تۇرادى.
جاقىندا «قازاق گازەتتەرى» جشس باس ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى قامبار احمەتوۆ جۇمىس بابىمەن باتىس قازاقستان وبلىسىندا بولعان ەدى. وسى ساپاردا ءوڭىر باسشىسى ناريمان تورەعاليەۆپەن كەزدەسىپ, ەلىمىزدە اتقارىلىپ جاتقان بىرەگەي جوبا – «قالادان – اۋىلعا» باعدارلاماسىمەن جاقىن تانىستى.
«اۋىلدارىمىز بۇگىندە تابيعي گازبەن, اۋىزسۋمەن 100% قامتىلدى. كەيىنگى ەكى جىلدا وڭىردە 174 ملرد تەڭگەگە 1 مىڭ شاقىرىمنان استام جول جوندەلدى. 2023 جىلى – 562 شاقىرىم, 2024 جىلى 470 شاقىرىم جولعا اسفالت توسەلدى. بيىل تاعى 260 شاقىرىم جول سالامىز. «اۋىلدىق دەنساۋلىق ساقتاۋدى جاڭعىرتۋ» ۇلتتىق جوباسى اياسىندا وبلىس اۋماعىندا 2023–2024 جىلدارى 36 مەديتسينالىق ينفراقۇرىلىم سالىندى. بيىل 14 نىساندى ىسكە قوسامىز. جاقسىباي, شوپتىكول, جارسۋات جانە كەنتۇبەك اۋىلدارىندا – 4 مادەني-سپورتتىق كەشەن, داريان, اقجايىق, ءجاڭاومىر جانە ەسەنساي اۋىلدارىندا – 4 سپورت كەشەنى, قىزىلتال اۋىلىندا سپورت زالى سالىنىپ جاتىر. بۇل نىساندار 2025 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن حالىق يگىلىگىنە بەرىلەدى. «اۋىل اماناتى» باعدارلاماسى اياسىندا 9 ملرد تەڭگەگە جۋىق قارجى ءبولىنىپ, 1 600-دەن استام جاڭا جۇمىس ورنى اشىلدى», دەيدى باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى ناريمان تورەعاليەۆ.
باتىس قازاقستان وبلىسى
