07 مامىر, 2015

داۋدىڭ باسى –  «قۇمتور» التىن كەنىشى

305 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن
قىرعىزستاندا ۇكىمەت اۋىستى. پرەمەر-مينيستر جومارت وتورباەۆ كەتىپ, ورنىنا 27-ءشى پرەمەر-مينيستر تەمىر ساريەۆ كەلدى. قاراپ تۇرساڭ, تاۋەلسىزدىك العالى بەرى بۇل ەلدە ۇكىمەت باسشىلارى جىلعا جەتپەي اۋىسىپ وتىرعان. سوڭعى ءبىراز جىلدان بەرى بۇل ەلدە «قۇمتور» التىن كەن ورنى بىتپەيتىن داۋعا اينالىپ كەلەدى. ول ءبىراز ۇكىمەت باسشىلارىنىڭ دا تۇبىنە جەتتى. پارلامەنتتە جوگوركۋ كەنەشتەگى داۋدى ايتپاعاندا, اۋىلداعى بەلسەندىلەر اتقا ءمىنىپ, سول كەنگە باراتىن جولدى جاۋىپ, ايقايعا باساتىن. سونداعى تالاپ – وسىناۋ ۇلكەن بايلىق كوزى مەملەكەت مەنشىگىنە الىنسىن دەيدى. سىرت قاراعاندا, ورىندى دا سياقتى. بىراق كەلىسىم دەگەن بار, حالىقارالىق زاڭ بار دەگەندەي, سونىڭ ءبارىن بۇزا سالۋدىڭ دا ءجونى جوق. ءسويتىپ, داۋ جالعاسا بەرەدى. كەلىسىم دەگەندە, كانادانىڭ Centerre Gold كومپانياسىمەن ۇكى­مەت جاساعان شارت بويىنشا مەم­­­لەكەت كومپانيا اكتسياسىنىڭ ۇشتەن بىرىنە, ياعني 33 پايىزىنا يە. ايقاي­شىلار نەگە كەم دەگەندە 50 پايىز ەمەس دەيدى. قاراپايىم تىلمەن ايتقاندا, وندا كانادالىق كومپانيا وسىناۋ كوپ قارجى تالاپ ەتەتىن قيىن كەن ورنىن يگەرۋدى قولعا دا الماس ەدى. ال قىرعىز­­­ستان­نىڭ ءوزى يگەرۋگە شاماسى جوق. كەنىش يگەرىلمەي جاتار ەدى. ال بۇل ەلدىڭ بيۋدجەتىنە سول 33 پايىز اكتسيا­نىڭ ءوزى ۇلكەن قور بولىپ قوسى­لادى. ءسويتىپ, سول بىتپەيتىن داۋ­دىڭ سالدارىنان كەن ورنى بىردە ىستەپ, بىردە توقتاپ, بەرەكەسى كەتىپ تۇر. بيلىك, ياعني ۇكىمەت ونىڭ جۇمىس ىستەگەنىن قالايدى, ال وپپوزيتسياعا حالىق قامىن جەگەندەي ارزان داۋ-داماي كەرەك. جومارت وتورباەۆتىڭ تۇبىنە دە سول داۋ جەتتى. ول التىن وندىرەتىن كومپانيانىڭ ديرەكتورلار كەڭەسى قۇرامىنا ءۇش قىرعىز جانە بەس كانادالىق ماماندى ۇسىنعان ەدى, ونى پارلامەنت ماقۇل كورمەدى. جۇمىستى اتقاراتىن كانادالىقتار دەگەن ۋاجگە دەپۋتاتتار قۇلاق اسپادى. پرەمەر-مينيستر بۇدان كەيىن جۇمىستان كەتۋ جونىندە ءوتىنىش بەردى. پرەزيدەنت ونى ءبىر سوتكەدەن كەيىن-اق بەكىتتى. جاڭا پرەمەر دە وڭاي تابىلدى. جوگوركۋ كەنەشتە 99 دەپۋتاتتىڭ 97-ءسى تەمىر ساريەۆتىڭ كانديداتۋراسىن قولداپ داۋىس بەردى. اراعا ءتورت كۇن سالىپ ونى پرەزيدەنت المازبەك اتامباەۆ تا بەكىتىپ جىبەردى. قىرعىز ەلى 52 جاستاعى تەمىر ارعىمباي ۇلى ساريەۆتى جاقسى بىلەدى. ول – كوپتەن بەرى ساياساتپەن اينالىسىپ كەلە جاتقان قايراتكەر. بۇرىنعىسىن بىلاي قويعاندا, 2010 جىلى ۋاقىتشا ۇكىمەتتىڭ باسشىسى دا بولعان. ال 2011 جىلدان «اقشۋمقار» پارتياسى اتىنان ەكونوميكا ءمينيسترى بولىپ تاعايىندالدى. كوپ جاعدايدا بيلىككە قارسى نەگىزدى پىكىرلەر ايتاتىن پاراساتتى وپپوزيتسيالىق باعىتتى ۇستانىپ كەلدى. سونىسىمەن دە, ايتارلىقتاي بەدەلگە يە بولىپ ءجۇردى. ساراپشىلاردىڭ كوپشىلىگى ونىڭ ۇكىمەتتى باسقارۋىن ورىندى سانايدى. بۇرىنعى پرەمەر-مينيستر «قۇمتور» داۋىمەن كەتسە دە, سا­ريەۆ سايلانعاندا ءبىر ءسات سول داۋ ۇمىتىلعانداي بولعان. ەشكىم ودان بۇل ماسەلەگە قالاي قارايسىڭ دەپ سۇراعان دا جوق. بىراق كۇندەردىڭ كۇنىندە ول ساريەۆتىڭ دە الدىنان شىعارى انىق. ول عانا ەمەس-اۋ, جاڭا پرەمەر-مينيستر قىرعىزستاننىڭ ەاەو-عا كىرۋىنە بايلانىستى دا وتكىر ماسەلەلەرگە كەزىگەدى. دەسەك تە, قىرعىز ەلى ۇكىمەتىن باسقارۋعا بىلىك­­تى مامان, پايىمدى ساياساتكەر كەل­دى-اۋ دەگەن وي كوڭىلگە ورالا بەرەدى.
سوڭعى جاڭالىقتار