سۋرەتتى تۇسىرگەن – ەرلان ومار, «EQ»
چەللەندجگە قاتىسۋ ءۇشىن بالالار اتا-انالارىنىڭ كومەگىمەن الەۋمەتتىك جەلىگە «دارىگەر – بالالاردىڭ جاناشىرى» حەشتەگىمەن سۋرەت نەمەسە بەينەماتەريال جاريالايدى. ودان ءارى دارىگەرگە نە ءۇشىن العىس ايتقىسى كەلەتىنىن باياندايدى. بالالارعا قورعان بولىپ, العىس ارقالاعان دارىگەرگە دەگەن ءىلتيپاتىڭىزدى 10 ماۋسىمعا دەيىن جالعاساتىن چەللەندجدە جاريالاپ ۇلگەرىڭىز. ەڭ ۇزدىك جۇمىستار دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ الەۋمەتتىك جەلىدەگى پاراقشالارىندا جاريالانادى.
دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى پرەزيدەنت تاپسىرماسىمەن انا مەن بالا دەنساۋلىعىن ساقتاۋ ماسەلەسىن باستى ورىنعا قويادى. بۇگىندە ەمحانالاردا ايەلدەردىڭ جۇكتىلىكتى جوسپارلاۋ جۇمىستارى نىعايىپ كەلەدى. ءاربىر ايەل جۇكتىلىكتى جوسپارلاۋ كەزىندە پروفيلاكتيكا ءۇشىن مەديتسينالىق تەكسەرۋدەن ءوتۋى كەرەك. مۇنى جەرگىلىكتى دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمدارى ۇيلەستىرەدى. دارىگەرلەر بالانى تۋعانعا دەيىن بىرنەشە مارتە سكرينينگتەن وتكىزىپ, دامۋىن باقىلايدى. وسى باعىتتاعى جۇمىستاردى بارىنشا ساپالى ۇيلەستىرۋ ماقساتىندا ۋدز ماماندارعا جوعارى تالاپ قويىلعان. مينيسترلىك, مەديتسينا ۇيىمدارى ۋدز دارىگەرلەرىن كوبەيتۋگە, بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋعا دەن قويادى. سەبەبى ولار انا مەن بالا دەنساۋلىعىنداعى قانداي دا ءبىر كىناراتتى قالت جىبەرمەۋگە ءتيىس. دامۋىندا اقاۋى بار بالالار وبلىس ورتالىعىنداعى نەمەسە ءىرى قالاداعى ورتالىقتارعا جولداما ارقىلى بارا الادى. ونداعى دارىگەرلەر انا مەن بالانى قالايدا امان الىپ قالۋدىڭ قام-قارەكەتىن جاسايدى. دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى اقمارال ءالنازاروۆا بالالاردىڭ دەنساۋلىعىن ساقتاۋ ماقساتىندا ىسكە اسىپ جاتقان جۇمىستاردى باياندادى.
«ەلىمىزدە جىل سايىن 360 مىڭنان استام ءسابي دۇنيە ەسىگىن اشادى. ولاردىڭ دەنساۋلىعىن ءومىرىنىڭ العاشقى ساتتەرىنەن باستاپ 4 مىڭنان استام پەدياتر, 1 مىڭنان استام نەوناتولوگ, جەرگىلىكتى پراكتيكا دارىگەرلەرى مۇقيات قاداعالاپ, باقىلاۋدا ۇستايدى. ءاربىر بالا تۋعان ساتىنەن باستاپ مەديتسينالىق باقىلاۋعا الىنادى. قازىر 7 ميلليوننان استام بالا تەگىن مەديتسينالىق كومەككە قول جەتكىزسە, جىل سايىن 2 ميلليوننان استام بالا سكرينينگتەن وتەدى. 4,5 ميلليوننان استام بالا پروفيلاكتيكالىق قاراپ-تەكسەرۋمەن قامتىلادى. 1,5 ميلليوننان استام بالاعا يممۋنداۋ جۇرگىزىلەدى. مەكتەپ جاسىنداعى بالالارعا دا ەرەكشە نازار اۋدارىلادى. بۇگىندە ءاربىر مەكتەپ بەلگىلى ءبىر ەمحاناعا بەكىتىلگەن. وندا 6,5 مىڭنان استام مەديتسينالىق پۋنكت جۇمىس ىستەيدى. بۇل بالالاردىڭ دەنساۋلىعىنداعى ماسەلەلەردى دەر كەزىندە انىقتاپ, كومەك كورسەتىپ, اۋرۋلاردىڭ الدىن الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. مەن, پەدياتر-دارىگەر جانە مينيستر رەتىندە, بالانىڭ دەنساۋلىعى – بۇل ونىڭ تولىققاندى دامۋىنىڭ, ومىردەگى جەتىستىگىنىڭ, بۇكىل ۇلتتىڭ ءبىلىمى مەن كۇشىنىڭ نەگىزى ەكەنىن ايتقىم كەلەدى», دەدى ا.ءالنازاروۆا.
بيىلدان باستاپ مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تاپسىرماسىمەن ەلىمىزدەگى مەكتەپتەردە تاماقتانۋدىڭ جاڭا ۇلتتىق ستاندارتى ەنگىزىلىپ جاتىر. مۇندا مامانداردىڭ عىلىمي ۇسىنىمدارى ءوسىپ كەلە جاتقان بالانىڭ قاجەتتىلىكتەرى مەن سالاماتتى ءومىر سالتى قاعيداتتارى نەگىزىندە ازىرلەنگەن. وسىعان قوسا قازىر «بولاشاققا – ساۋ تىسپەن» باعدارلاماسى شەڭبەرىندە ەلىمىزدەگى بارلىق مەكتەپتە مىندەتتى ستوماتولوگيالىق قاراپ-تەكسەرۋ مەن تىسجەگى دامۋىنىڭ الدىن الۋ شارالارى ەنگىزىلگەن. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, بالانىڭ دەنى ساۋ, مىعىم بولىپ وسۋىنە بار جاعداي جاسالعان. كۇندەلىكتى قىم-قۋىت تىرشىلىكتىڭ قامىمەن جۇرگەندە وسى كول-كوسىر جۇمىستى, اسىرەسە, دارىگەرلەردىڭ ەسىل ەڭبەگىن باعالاي بەرمەيمىز. شىن مانىندە, اق جەلەڭدىلەر بالا قۇرساقتا جاتقاننان دەنساۋلىعىن باقىلاپ, قورعان بولادى. ءومىر سۇرۋگە دارمەنسىز دەپ توپشىلاعان تالاي بالانى اجالدان اراشالاپ قالدى. وسىنداي, ءوز ءىسىن جەتىك بىلەتىن, جاناشىر دارىگەرلەر ءاربىر وڭىردە بار. ەندەشە, سول مەيىربان جاندارعا العىس ايتۋدى ۇمىتپاساق, يگى.
