سۋرەتتى تۇسىرگەن – ەرلان ومار, «EQ»
ساتىپ الۋ قۇقىعىنسىز جالعا بەرىلەتىن تۇرعىن ءۇي باعدارلاماسى ءىرى قالادا تۇراتىن, جۇمىسى بار جاستارعا قولايلى جاعداي جاسادى. باعدارلاما 2019 جىلدان بەرى استانا, الماتى, شىمكەنت قالالارىندا ىسكە اسىپ كەلەدى. مۇمكىندىكتى ءساتتى پايدالانعان جاستار, جاس وتباسىلار كوپ كەشىكپەي جالدامالى پاتەرگە كوشتى. بەس جىلدا ءوز باسپاناسىنىڭ العاشقى جارناسىن جيناپ ۇلگەرەمىز دەستى. سەبەبى مەملەكەت ۇسىنعان جالدامالى ءۇيدىڭ تۇرعىندارى پاتەراقىعى اي سايىن نەبارى 5-15 مىڭ تەڭگە تولەيدى. باعدارلاما شارتى بويىنشا, تەك تۇراقتى جۇمىسى بار ازاماتتار عانا ءوتىنىش قالدىرا الادى. ەرلى-زايىپتىلارعا, بالالى وتباسىلارعا باسىمدىق بەرىلگەن. ەندى مىنە, جالدامالى پاتەرگە العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ كوشىپ بارعان وتباسىلاردىڭ ءۇي جالداۋ مەرزىمى اياقتالىپ قالدى.
بيىل استانا, الماتى, شىمكەنتتە باعدارلامانىڭ 2 مىڭنان اسا قاتىسۋشىسى مەملەكەت ۋاقىتشا ۇسىنعان پاتەردى بوساتادى. ولار تۇرعىن ءۇي ماسەلەسىن جەكە تاڭداۋىنا قاراي شەشەدى.
بۇگىندە باعدارلامانىڭ 853 قاتىسۋشىسى 5 جىلدا ءۇي الىپ, العاشقى جارناسىن جيىپ ۇلگەرگەن. 275 ادام ءوز قاراجاتى ەسەبىنەن تۇرعىن ءۇي ساتىپ العان. 262 ادام وڭىرلىك جەڭىلدەتىلگەن يپوتەكالىق باعدارلامالار ارقىلى قونىس تويىن تويلاعان. وسىعان قوسا 316 ادام باسپانا ىزدەپ جاتقان كورىنەدى. باسقا قاتىسۋشىلار قۇجاتتارىن تۇگەندەپ, تۇرعىن ءۇي باعدارلامالارىنا ءوتىنىم بەرۋدىڭ قامىمەن ءجۇر. جەرگىلىكتى اكىمدىكتەر جالدامالى پاتەردە تۇرىپ كەلگەن جاستاردى دالادا قالدىرماي, «ەلوردا جاستارى», «الماتى جاستارى» سىندى وڭىرلىك باعدارلامالارعا قاتىسۋعا شاقىرىپ جاتىر. سەبەبى وڭىرلىك باعدارلامادا يپوتەكا رەسىمدەۋگە بارىنشا قولايلى شارتتار ۇسىنىلعان. باستاپقى جارنا – 10%, جىلدىق پايىزدىق مولشەرلەمە – 5%, ەڭ جوعارى قارىز سوماسى – 20 ملن تەڭگەگە دەيىن. ءارى ساتىپ العان پاتەردى 19 جىلعا دەيىن ءبولىپ تولەۋگە بولادى. كەيىنگى اقپاراتتارعا سۇيەنسەك, «وتباسى بانك» فيليالدارىنا جۇمىس ىستەيتىن جاستارعا ارنالعان تۇرعىن ءۇي باعدارلاماسىنىڭ 1 873 قاتىسۋشىسى ءوتىنىش بەرىپ ۇلگەرگەن. بۇل – جالپى قاتىسۋشى سانىنىڭ 75%-ىن قۇرايدى. ونىڭ ىشىندە استانادان – 677, الماتىدان – 708, شىمكەنتتەن – 488 ادام بار. جىل سوڭىنا دەيىن باسقا قاتىسۋشىلار دا العاشقى جارناسىن تولىقتىرىپ, مەملەكەت ۇسىنعان باعدارلامالاردىڭ بىرىنە ءوتىنىش قالدىرسا قۇبا-قۇپ. اۋەلى مەملەكەت ۇسىنعان جالدامالى پاتەردە تۇرىپ, كەيىن «ەلوردا جاستارى» باعدارلاماسىنىڭ شاراپاتىن كورگەن جاستاردىڭ قاتارىندا ۇلتتىق مۋزەي قىزمەتكەرى بەكبولات جاقسىلىق تا بار.
– 2019 جىلى ساتىپ الۋ قۇقىعىنسىز جالعا بەرىلەتىن تۇرعىن ءۇي باعدارلاماسى تۋرالى ەستىپ, ءوتىنىش قالدىرۋدى ۇيعاردىق. باعدارلاماعا قاتىسقان جاستار كوپ بولدى. قۋانىشقا قاراي, ءبىزدىڭ باعىمىز جانىپ, ءبىر بولمەلى ۇيگە كوشتىك. كوميسسيا وتباسىلى, كىشكەنتايىمىزدىڭ بولعانىن ەسكەردى. سول جىلدان باستاپ «وتباسى بانككە» العاشقى جارناعا دەپ قارجى اۋدارا باستادىق. ويتكەنى باعدارلامانىڭ تالابى بويىنشا ءبىز 5 جىلدا شوتىمىزعا اقشا جيۋىمىز كەرەك بولدى. جالدامالى پاتەرگە اي سايىن 9 مىڭ تەڭگە شاماسىندا تولەپ وتىردىق. بيىل جالداعان ءۇيىمىزدى بوساتاتىن ۋاقىت تاياپ, استانا قالاسى اكىمدىگىنىڭ تۇرعىن ءۇي قورى «ەلوردا جاستارى» باعدارلاماسىنا قاتىسۋعا ۇسىنىس جاسادى. ءبىز مەملەكەت ۇسىنعان تاعى ءبىر مۇمكىندىكتى پايدالانىپ, 20 ميلليون تەڭگەگە 1 بولمەلى ءۇي الدىق. ءۇيىمىزدى جۇمىسقا, ياعني ۇلتتىق مۋزەيگە جاقىن ايماقتان تاڭدادىق. ەندى 5 پايىزدىق مولشەرلەمەمەن 19 جىل ءبولىپ تولەيمىز. مەملەكەت اماناتتاعان جالدامالى پاتەردى بارىنشا تازا, ۇقىپتى ۇستاپ وتكىزدىك, – دەيدى بەكبولات.
جۇمىس ىستەيتىن جاستارعا ساتىپ الۋ قۇقىعىنسىز جالعا بەرىلەتىن تۇرعىن ءۇي باعدارلاماسى جاستاردىڭ ءوز ۇيىنە العاشقى جارنا جيۋىنا تاپتىرماس مۇمكىندىك بولدى. سول مۇمكىندىكتى ءساتتى پايدالانعان تاعى ءبىر قالا تۇرعىنى – اسەم بالتابەكوۆا.
– جالدامالى پاتەرگە دەيىن قالادان ءبىر بولمەلى پاتەردى جالعا الىپ كەلدىم. ونىڭ اقىسىنا اي سايىن 100 مىڭ تەڭگە كەتەتىن. ءجۇز مىڭ مەن ءۇشىن وتە قوماقتى اقشا. وسى رەتتە مەملەكەت ۇسىنعان جالدامالى پاتەر العاشقى جارنا جيناۋعا كوپ كومەگىن تيگىزگەنىن ايتقىم كەلەدى. جالگەرلىك ءۇيدىڭ كىلتى قولعا 2019 جىلى جەلتوقساندا ءتيدى. جاڭا ءۇي, جايلى ورىننىڭ ءوزى جۇمىسقا زەيىن قويۋعا كومەكتەسەدى ەكەن. جالدامالى ءۇي الىپ ءبىر قۋانساق, «ەلوردا جاستارى» باعدارلاماسىن ەستىپ ەكى قۋاندىق. باعدارلاماعا قاتىسىپ, 20 ميلليون تەڭگەگە قالادان ەكى بولمەلى ءۇي الدىق. قازىر سوندا تۇرىپ جاتىرمىز. بالالارىمنىڭ ءوز جەكە بولمەسى بار, – دەيدى ءا.بالتابەكوۆا.
جالدامالى تۇرعىن ءۇي باعدارلاماسىن بارىنشا ءتيىمدى پايدالانعان بەكبولات, اسەم سىندى جاستار مەملەكەت ۇسىنعان مۇمكىندىككە العىسىن جاۋدىرىپ جاتىر. جىل سوڭىنا دەيىن جالدامالى پاتەردە تۇرىپ كەلگەن تالاي جاس قونىس تويىن تويلايدى.
