ەگىس القابىندا وتكەن «دالا كۇنى» سەمينار-كەڭەسىندە ءتيىستى مەكەمەلەر مەن شارۋاشىلىق باسشىلارى سالاداعى وزەكتى ماسەلەلەردى بايان ەتتى. بىلتىر ەلىمىزدە ديقاندارعا كوكتەمگى ەگىس, كۇزگى جيىن-تەرىم جۇمىستارىنا 5 پايىزبەن بەرىلەتىن جەڭىلدەتىلگەن نەسيە كولەمى العاش رەت 500 ملرد تەڭگەدەن اسسا, بيىل بۇل قاراجات 700 ملرد تەڭگە بولىپتى. ديقاندارعا «كەڭ دالا-2» باعدارلاماسى ارقىلى قولداۋ كورسەتىلىپ وتىر. نەسيەنىڭ 85 پايىزىن «دامۋ» كاسىپكەرلىكتى قولداۋ قورى, تەك 15 پايىزىن شارۋاشىلىقتار كەپىلدەندىرەدى.
الدىڭعى جىلدارى كوكتەمگى جانە كۇزگى دالا جۇمىستارىن قارجىلاندىرۋعا «اگرارلىق نەسيە كورپوراتسياسى» نەبارى 2-3 ملرد تەڭگە ءبولىپ كەلسە, بيىل قارجى كولەمى توعىز ەسە ارتىپ, 18 ملرد 500 ملن تەڭگەگە جەتكەن. ودان بولەك, اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىن ارتاراپتاندىرۋداعى ءىرى ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى قارجىلاندىرۋدا سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى تاجىريبەسى نەگىزىندە جەڭىلدەتىلگەن نەسيەلەندىرۋ باعدارلاماسى جۇزەگە اسىرىلادى.
تاپشىلىققا ۇرىنباۋ ءۇشىن بيىل وبلىستا سۋ ۇنەمدەۋ تەحنولوگيالارىن پايدالانۋ كولەمىن 9 200 گەكتارعا جەتكىزىپ, بىلتىرعىدان 2 ەسە ارتتىرۋ مەجەلەنگەن. بۇل باعىتتا دا مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارى بار. جابدىقتاردى ساتىپ الۋعا جانە قۇرۋعا كەتكەن شىعىننىڭ 80 پايىزىنا دەيىن مەملەكەت تاراپىنان سۋبسيديالانادى.
سونىمەن بيىل وڭىردە 193 700 گەكتارعا اۋىل شارۋاشىلىعى داقىلدارى ەگىلەدى, ونىڭ 85,9 مىڭ گەكتارى – كۇرىشتىك القاپتار. مايلى جانە مالازىقتىق داقىلدار اۋماعى دا وتكەن جىلعا قاراعاندا 3 400 گەكتارعا ارتادى.
بيىلعى تاعى ءبىر ەرەكشەلىك – جەرگىلىكتى شارۋالار ءدان سەبۋدە جاڭا تەحنولوگياعا دەن قويىپ وتىر. اگرودروندار تۇقىممەن قاتار تىڭايتقىشتى دا تەگىس سەۋىپ, ەڭبەك ونىمدىلىگىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. وسىنداي جاڭالىق ەنگىزىپ وتىرعان شيەلى اۋدانىنداعى «بيدايكول» شارۋا قوجالىعى 10 گەكتار اۋماققا كۇرىشتى كوشەتتەپ ەگۋ ءادىسىن دە قولعا الىپتى. بۇل سۋ شىعىنىن 20%-عا, ءدان سەبۋ نورماسىن 80%-عا ۇنەمدەپ, ونىمدىلىكتى جوعارىلاتۋعا سەپ بولماق.
ء«ونىمدى جاقسارتۋ باعىتىندا دامىعان ەلدەردىڭ تەحنولوگيالارىن الىپ, ىڭعايىمىزعا قاراي پايدالانۋ مۇمكىندىگىن سىناپ جاتىرمىز. وسىعان دەيىن دەلتاپلان پايدالانىپ كەلدىك, بيىكتەۋ ۇشاتىندىقتان ونىڭ سەپكەن ءدارىسى اۋاعا ۇشىپ كەتەتىن. ال 2-3 مەتر بيىكتەگى دروننان سەبىلگەن ءدان دە, ءدارى دە ىسىراپ بولمايدى», دەيدى شارۋاشىلىق توراعاسى تالعات بايداليەۆ.
بيىل وبلىستىڭ ەگىستىك القاپتارىندا كۇرىشتىڭ 30-دان استام جاڭا سورتى سىناقتان وتەدى. ولاردىڭ قاتارىندا قىتاي, تۇركيا جانە ەۋروپا ەلدەرىنەن اكەلىنىپ, العاش رەت جەرسىندىرىلەتىن تۇقىم تۇرلەرى دە بار.
«قازىر شارۋالاردىڭ لازەرلىك تەگىستەگىش تەحنيكالاردىڭ تيىمدىلىگىنە كوزدەرى جەتتى. وسى كۇنى وڭىردە 200-دەن استام تەگىستەگىش بار. بيىل 60 مىڭ گەكتار جەر وسىنداي ادىسپەن تەگىستەلەدى. قىتايلىق ارىپتەستەرمەن جاسالعان كەلىسىم اياسىندا 6 سورتتى شاعىن كولەمدە سىناقتان وتكىزەمىز. ەۋروپادان دا, تۇركيادان دا سورتتار الىپ سىناپ, كەلەشەكتە سول سورتتاردىڭ اراسىنان ءتيىمدىسىن القاپقا ەگەمىز», دەيدى وبلىستىق اۋىل شارۋاشىلىعى جانە جەر قاتىناستارى باسقارماسىنىڭ باسشىسى تالعات دۇيسەباەۆ.
قىزىلوردا
