1967 جىلى نارتاي بەكەجانوۆ ەسىمىن يەلەنگەن ونەر ۇجىمى تالاي بيىككە قول جەتكىزدى. باستاۋىندا ءار اۋىلدان جينالعان تالانتتاردى توپتاستىرعان ونەر ۇجىمىنىڭ شاڭىراق تىكتەگەنىنە 70 جىل تولۋىنا وراي ورتالىق الاڭدا وتكەن حالىقارالىق تەاترلار فەستيۆالىنىڭ سالتاناتتى اشىلۋىندا قىزىل كىلەم ۇستىمەن قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرى, حالىق ءارتىسى ءاسانالى ءاشىموۆ, حالىق ءارتىسى, قازاقستان تەاتر قايراتكەرلەرى وداعىنىڭ توراعاسى تۇڭعىشباي جامانقۇلوۆ, گرۋزيا, رۋمىنيا, قىرعىزستان مەن ەلىمىزدىڭ ءار وڭىرىنەن كەلگەن ساحناگەرلەر ءجۇرىپ ءوتتى.
سالتاناتتى راسىمدە وبلىس اكىمى نۇرلىبەك نالىباەۆ قۇتتىقتاۋ ءسوز سويلەپ, مادەنيەت جانە رۋحانيات سالاسىندا اتقارىلعان جۇمىسقا توقتالدى.
«وتكەن جىلى وڭىردە جاريالانعان «رۋحانيات جىلى» اياسىندا بارلىق 7 اۋداندا ىشىندە نەكە قيۋ زالى, كىتاپحانا, مۋزەي, ارحيۆ, جاستار سارايى, ارداگەرلەر مەن انالار ءۇيى بار «رۋحانيات ورتالىقتارى» سالىنىپ, ەل يگىلىگىنە قىزمەت ەتىپ جاتىر. وبلىس ورتالىعىندا «شىعارماشىلىق اكادەمياسى», «ساۋتس ويل» كومپانياسىنىڭ دەمەۋشىلىگىمەن مۋزىكالىق كوللەدجدىڭ جاڭا عيماراتى, تاريحي-ولكەتانۋ مۋزەيى بوي كوتەرىپ كەلەدى. اتالعان نىساندار جاقىن كۇندەرى ىسكە قوسىلماق», دەدى نۇرلىبەك ماشبەك ۇلى.
سالتاناتتى كەشتە ايماقتىڭ مادەنيەت سالاسىنا ەلەۋلى ۇلەس قوسقان سالا ماماندارى ماراپاتتالدى. ءاسانالى ءاشىموۆ جىلى لەبىزىن ءبىلدىرىپ, تۇڭعىشباي جامانقۇلوۆ قازاقستان تەاتر قايراتكەرلەرى وداعىنىڭ «دارا» مەدالىن تابىس ەتتى. فەستيۆال قوناعى ءسابيرا مايقانوۆانىڭ كىزى گۇلدار ابدىلقىزىنا دا سىربويىلىقتار اتىنان قۇرمەت كورسەتىلدى. قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ءارتىسى باقىتبەك الپىسباەۆقا «پاراسات» وردەنى تابىستالدى
حالىقارالىق فەستيۆالعا گرۋزيا, رۋمىنيا, قىرعىزستان ەلدەرىنەن كەلگەن ونەر ۇجىمدارىمەن قاتار, ۇلىتاۋ, اباي, اقتوبە, اتىراۋ, جەتىسۋ, قوستاناي جانە الما-تى وڭىرلەرىنىڭ تەاترلارى قاتىستى.
باق وكىلدەرىنە ارنالعان بريفينگتە ءاسانالى ءاشىموۆ باستاعان قازىلار القاسى مەن فەستيۆالدى ۇيىمداستىرۋشىلار ايماقتاعى باستى ونەر مەرەكەسى تالانتقا دەگەن قۇرمەتتىڭ كورىنىسى ەكەندىگىن اتاپ ءوتتى.
«مەن قاليبەك قۋانىشباەۆتىڭ قولىنا سۋ قۇيعانىمدى ماقتان تۇتامىن. ءسابيرا مايقانوۆا اپاما ساحنادا سەرىكتەس بولىپ, ونەردىڭ بيىگىن بىرگە باعىندىرعانىمدى تاعدىرىمنىڭ ەڭ ۇلكەن سىيىنا بالايمىن. ءسابيرا – ساحنانىڭ شىنارى ەدى. ونىڭ ەسىمى قازاق تەاتر تاريحىندا التىن ارىپپەن جازىلدى», دەدى ءاسانالى ءاشىم ۇلى.
فەستيۆال باعدارلاماسىندا شەتەلدىك تەاتر ۇجىمدارىنىڭ قويىلىمدارىمەن قاتار, سوڭعى جىلدارى ەلىمىز ساحنالارىندا كورىنگەن تۋىندىلاردىڭ ەنۋى وتاندىق دراماتۋرگيا مەن رەجيسسەرلىك مەكتەپتىڭ ۇزدىكسىز دامىپ, جاڭاشىل ىزدەنىستەرگە جول اشىلعانىن كورسەتتى.
«تەاتر سىنى دا قوعام دامۋىنا قاراي وزگەرىسكە ۇشىراپ وتىراتىنى بەلگىلى عوي. 90-جىلداردان باستاپ تەاترلار ءۇشىن جاڭا شىعارماشىلىق مۇمكىندىك اشىلىپ, تاڭداۋ اياسى كەڭەيدى. تەاتر مەن سىنشىلار اراسىنداي بايلانىس ءۇزىلىپ قالعان ەدى, قازىر سول قايتا جاندانىپ كەلەدى. الدىڭعى تولقىننىڭ ءىزىن باسقان قازىرگى سىنشىلار شوعىرى جەر-جەردەگى تەاترلارمەن بايلانىستى نىعايتتى», دەيدى قازاقستان تەاتر سىنشىلارى بىرلەستىگىنىڭ جەتەكشىسى, ونەرتانۋ كانديداتى انار ەركەباي.
قازىلار القاسى قۇرامىنداعى ش.رۋستاۆەلي اتىنداعى گرۋزيا مەملەكەتتىك تەاتر جانە كينو ۋنيۆەرسيتەتى پروفەسسورى, ونەرتانۋ دوكتورى لاشا چحارتيشۆيلي, ي.اراباەۆ اتىنداعى قىرعىز مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ وكىلى, حالىقارالىق تەاتر سىنشىلارى بىرلەستىگىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى ەلەونورا تۋردۋبەكوۆا تالانتىن قۇرمەتتەگەن ەلدىڭ بۇل باستاماسى باسقالارعا ۇلگى بولسا دەگەن تىلەك ايتتى.
ەلىمىزدىڭ ءار تۇكپىرى مەن شەتەلدەن كەلگەن 11 تەاتر ۇجىمى ونەر كورسەتەتىن حالىقارالىق فەستيۆال شىمىلدىعىن ن.بەكەجانوۆ اتىنداعى اكادەميالىق دراما تەاترى ونەرپازدارى ا.وستروۆسكيدىڭ «نايزاعاي» دراماسىمەن اشتى.
رەجيسسەر دينا جۇماباەۆا قورعانسىز نازىك جاننىڭ ماحاببات حيكاياسى نەگىز بولعان ايگىلى تۋىندىنى بۇگىنگى ومىرگە مەيلىنشە جاقىنداتىپتى. قويىلىمنىڭ ءون بويىندا كونە مەن جاڭانىڭ تايتالاسى, قايشىلىقتار كوزقاراسى بار. قامقور بولىپ كورىنگەن جاننىڭ كوڭىل تۇكپىرىنە جاسىرعان ايارلىعىن, كەرىسىنشە قاتال مىنەزدىڭ استارىنداعى قايىرىمدى كوردىك.
ساحنا اۋەنىندەگى قايتالانىپ تۇراتىن ىرعاقتار ءومىردىڭ ءار ءساتىن ەسەپكە الىپ تۇرعان ساعات تىقىلى سەكىلدى. ءجيى وزگەرىپ تۇراتىن ساحنا كورىنىستەرىنىڭ بىرىندە ۇستەل ۇستىندەگى تۇيىنشەكتەردى تاسىعان ءار كەيىپكەر ءوز ماڭدايىنا جازىلعان پەشەنەسىن ارقالاپ جۇرگەندەي كورىندى.
جەرگىلىكتى ونەرپازدارداردان كەيىن ەلۆيرا گوديانۋ اتىنداعى رۋمىن تەاترى قىزىلوردالىق كورەرمەنگە ەدۋاردو دە فيليپپونىڭ «Marriage and Divorce» دراماسىن ۇسىندى. وسىلايشا, كورەرمەن اپتا بويى فەستيۆالعا جيىلعان ونەر ۇجىمدارىنىڭ قويىلىمىن تاماشالادى.
ءساۋىردىڭ سوڭعى اپتاسى ماڭگى ولمەس ونەر يەسى ءسابيرا مايقانوۆانىڭ رۋحى سىر اسپانىندا قالقىپ تۇرعانداي بولدى...
قىزىلوردا
