ءان • 11 ءساۋىر, 2025

ساعىمعا اينالعان ساعىنىش

201 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

مەزگىل اۋەنى. سارتاپ دالا سارى جاپىراق جامىلىپ, اينالا التىن تۇسپەن كومكەرىلگەندە, كىسى كوڭىلىن الدەبىر ساعى­نىش سازى تەربەي جونەلەتىنى بار. كۇزگى پەيزاج جۇرەك­كە ۇمى­تىل­ماس كۇندەردەگى ەستى ەستەلىكتەردىڭ شوعىن ۇرلەي­تىندەي. ايتەۋىر وتكەن شاققا دەگەن ىڭكارلىك جانىڭ­دى جىلىتا تۇسە­دى. ونعا بولىنگەن ويىڭدى, مۇڭتۇنبا قاراشىقتاعى مۇڭىڭ­دى ادەمى اۋەن الديلەي جونەلەدى.

ساعىمعا اينالعان ساعىنىش

ءجۇزىن جالت بەرىپ كەرى بۇراتىن ءفاني جال­عاننان ءوزى وتسە دە, ونىڭ ءۇنى قۇلاعىمىزدا قالىپ قوي­عانىن نەسىنە جاسىرامىز؟ قۇلاقتىڭ قۇرىشىن قاندىراتىن سول ءبىر ءمولدىر داۋىستى ءالى كۇنگە دەيىن ساعىناتىنىمىز, اندەرىن قايىرا تىڭداعاندا قۋ مەديەن دالادا جالعىز قالعان شاعالاداي شارق ۇراتىنىمىز تاعى بار. وندايدا توڭىرەك تۇگەل التىندانىپ كەتكەندىكتەن بە, ايتەۋىر مەزگىل مەن اننەن ۇيلەسىم ىزدەي جونەلەمىز... سول ۇيلەسىمدى ساناۋ­لى شىعارمادان عانا تابامىز.

ول جىلداردىڭ وزىنە عانا ءتان رومانتيكاسى مەن تالعامى بار ەدى. قايدا جۇرسەك تە سول ەسكى اندەر شىرقالىپ جاتاتىن. شلياگەرگە اينالعان شىعارمالار تىڭدارمان جادىنان ەشقاشان وشپەيتىنى دە اقيقات قوي. ويتكەنى ءتاۋىر دۇنيەنىڭ عۇمىرى قاشاندا ۇزاق بولادى ەمەس پە. ايماڭداي ءانشى ءمادينا ەراليەۆا شىرقاۋ شەگىنە جەتكىزە شىرقاعان «كۇرەڭ كۇز» ءانى ءالى كۇنگە دەيىن ەسكىرگەن جوق. تۇلا بويىڭدى وتكەن شاقتىڭ ەلەسى كەزگەن كەزدە ايگىلى ءاندى قايتا تىڭداپ, ءبىر جاساپ قالامىز.

«كۇپ-كۇرەڭ مەنىڭ رەڭىم

قوش ەندى, قوش بول, كۇرەڭ كۇن.

جاز كەلەر جانە جاپ-جاسىل,

قوش ەندى, قوش بول, كۇرەڭ كۇز», دەپ باستالاتىن نوستالگياعا اينالعان ادەمى ءاننىڭ ءماتىنى كىسى بالاسىن ويلاندىرماي, تولعان­دىرماي قويمايتىنى انىق قوي.

ساعىمعا اينالعان سول ءبىر جىلداردا قازاقتىڭ اقيىق اقىنى مۇقاعالي ماقاتاەۆتىڭ سوزىنە جازىلعان عاجاپ تۋىن­دىنى جۇرەگىمىزبەن جىلى قا­بىلداپ, تەبىرەنىپ تىڭداساق تا, استارىنا اسا ءبىر قاتتى ءمان بەرمەگەن سەكىلدىمىز. «قوش ەندى, قوش بول, كۇرەڭ كۇن», دەپ باس­تالاتىن تارماقتىڭ سالماعى سونشالىقتى اۋىر ەكەنىن ول كەزدە قايدان بىلەيىك. ەندى عوي, ءتۇيسىنىپ جۇرگەنىمىز.

گۇلنار داۋكەنوۆا ءانىن جازعان عالامات شىعارمانىڭ تاري­حى تراگەديامەن تامىر جال­عاپ جاتقانىن شيرەك عا­سىر ۋاقىت بۇرىن ەشكىم سەزبە­گەن دە, بىلمەگەن دە شىعار. دەرەككە سەنسەك, بۇل شىعارما كومپوزيتوردىڭ ارىپتەسى جاستاي باقيعا بەت تۇزەگەن شاقتا تۋعان كورىنەدى. جانعا جارا سالعان مەزەتتە جازىلعان ءاننىڭ استارى تۇڭعيىققا باتىراتىنى داۋسىز. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, اۋەنىمەن دە, اۋەزىمەن دە جان تەربەيتىن تۋىندى قوشتاسۋ ءانى سەكىلدى.

«قوش ەندى, قوش بول, كۇرەڭ كۇز,

كۇرەڭ مۇڭ ساعان جىبەردىم.

كۇلەرمىن دەپ ەم تۇنەردىم,

بىلەرمىن, قالاي بىلەرمىن», دەپ باستالاتىن ءاننىڭ قايىرماسى دا تىڭدارمان جۇرەگىنە اۋىر جۇك تۇسىرەتىنى راس. تايتالاس پەن قايشىلىققا تولى ءانشى تاعدىرىندا ەزۋگە كۇلكى ۇيىرەتىن ساتتەن گورى, قاراشىعىنا مۇڭ ۇيالاتاتىن كەزدەر از بولماعانى اقيقات قوي. اننەن جانىنىڭ كۇي­زەلىسكە, سەنىمى مەن سەزىمىنىڭ سەرگەلدەڭگە تۇسكەنىن اڭعارۋ دا قيىن ەمەس.

«كۇرەڭ كۇز» ءانىن ءمادينا ەراليەۆانىڭ ورىنداۋىندا تىڭ­داعان سايىن ءوزىمىزدىڭ دە جانى­مىز مۇڭ قۇرساۋىندا قالىپ قوياتىنى نەسى ەكەن؟ ساعىم­عا اينالعان ساعىنىشتاي بولعان ءانشىنىڭ بەينەسىن, ءۇنىن ساعىن­عان­دىق­تان شىعار, بالكىم. ايتەۋىر, ىشكە تۇسكەن ءبىر سەزىم شوعى ادام جا­نىن جاي تاپتىرمايتىنى انىق.

تىڭداعان سايىن جانىڭدى قوڭىر مۇڭنىڭ ىڭىرىنە تارتا تۇسە­تىن «كۇرەڭ كۇز» ءانى ەسترادا كوگىندە جۇلدىزى جارقىراعان ءمادينا ەراليەۆانىڭ دا جا­رىق جالعانمەن قوشتاسۋ انىنە اي­نال­عانداي كورىنەتىنى راس. وسى ءان ارقىلى ول ء«وزىمدى دە, ونەرىمدى دە ۇمىتپاڭدار» دەگەندى تۇسپالداپ ايتىپ كەتكەن بە دەرسىڭ...

«قوش ەندى, قوش بول, كۇرەڭ كۇز,

اق قىستى تەزدەپ جىبەرگىز.

اق قىستاي اپپاق ءبىر ەلمىز,

شيرىعىپ ءبىراز جۇرەرمىز,

قوش ەندى, قوش بول, كۇرەڭ كۇز,

شىنىعىپ ءومىر سۇرەرمىز», دەگەن تارماق جۇرت جادىنان ەش ۋاقىتتا وشپەيتىنى انىق. «شيرىعىپ ءبىراز جۇرەرمىز» دەگەن ءان الەمىنىڭ اق بايانىنىڭ دا باقيلىق بولعانىنا ءبىراز جىلدىڭ ءجۇزى تولدى.

ۋاقىتتان اسقان جۇيرىكتىڭ جوق ەكەنى راس-اۋ. زىمىرانداي زۋلاعان جىلدار كوشىن كەرى بۇرا الماعانىمىزبەن, ساعىنىش سازىنا اينالعان تاڭداۋلى تۋىن­دىلار ءالى كۇنگە دەيىن جۇرە­گىمىزدى, جانىمىزدى جىلىتىپ تۇر­عا­نى ايداي اقيقات. شىن ونەردىڭ ءبىر قۇدىرەتى دەگەنىمىز دە وسى ەمەس پە؟

سوڭعى جاڭالىقتار