قاسىم امانجولوۆتىڭ سوزىمەن ايتساق, «جاۋ جولىنا اتام سەنى, بومبا بول دا جارىل, جۇرەك!» دەپ وشپەس ەرلىك كورسەتكەن قاھارمان جەرلەسىن جىمپيتىلىقتار ۇمىتقان ەمەس. اقىن وسكەن اۋىلداعى مەكتەپ ابدوللا جۇماعاليەۆتىڭ ەسىمىن يەلەنگەن. 2015 جىلى سىرىم اۋدانى اكىمدىگىنىڭ قولداۋىمەن اقىن شىعارمالارىنىڭ تولىق جيناعى باسپا بەتىن كوردى. دالىرەك ايتساق, 1985 جىلى ءابۋ سارسەنباەۆ قۇراستىرعان جيناق تولىقتىرىلىپ, قايتا باسىلدى. سونىمەن بىرگە اۋداندىق «ابدوللا وقۋلارى» بيىل وبلىستىق دەڭگەيگە كوتەرىلىپ, اقجايىق وڭىرىنە تۇگەل ناسيحاتتالدى.
– بۇگىن جەڭىستىڭ 80 جىلدىعى قارساڭىندا قاھارمان قالامگەر ابدوللا جۇماعاليەۆكە ارنالعان مادەني ءىس-شارالار رەسمي تۇردە باستالدى. وسى ءىس-شارانىڭ العاشقى قارلىعاشتارى – اقىن جىرىن جاتتاعان بالالار! – دەدى وبلىستىق ابدوللا وقۋلارىن سالتاناتتى اشىپ بەرگەن سىرىم اۋدانى اكىمىنىڭ ورىنباسارى سەرىك توقمامبەتوۆ. سەرىك ءانۋار ۇلىنىڭ ايتۋىنشا, ابدوللاتانۋ بويىنشا سىرىم اۋدانىندا جىل بويىنا بىرنەشە ءىس-شارا وتكىزەدى.
«بولار مەنىڭ مۇراما ورالار كۇن!» اتتى وقۋشىلار اراسىنداعى ابدوللا وقۋلارى سىرىم دات ۇلى اتىنداعى تاريحي-ولكەتانۋ مۋزەيىندە, تاريحي جادىگەرلەر اراسىندا ءوتتى. مۇنىڭ ءوزى بايقاۋعا ەرەكشە سيپات بەرگەندەي. اقىن وقۋلارىنا سىرىم اۋدانىنان بولەك تەرەكتى, تاسقالا, قاراتوبە, ءبورلى, بايتەرەك اۋداندارىنان جانە ورال قالاسىنان وقۋشىلار قاتىستى. ء«ىس-شارانىڭ وبلىستىق دەڭگەيگە كوتەرىلۋى ابدوللاتانۋ جۇمىسىنىڭ جاڭا دەڭگەيگە شىققانىن كورسەتەدى», دەيدى وسى جيىننىڭ باستاماشىلارىنىڭ ءبىرى, مۋزەي ديرەكتورى ايناگۇل ويشىباەۆا.
سونىمەن, تارتىستى وتكەن سايىستا ءبىرىنشى ورىندى سىرىمدىق ورەن, جاھانشا دوسمۇحامەد ۇلى اتىنداعى مەكتەپ-بالاباقشا-بوبەكجاي كەشەنىنىڭ وقۋشىسى ايسانا مۇرات جەڭىپ الدى. وعان اقىننىڭ 110 جىلدىعى قۇرمەتىنە 110 مىڭ تەڭگە سىياقى بەرىلدى. ەكىنشى ورىنعا قاراتوبەلىك مارات كەنەسارى, ءۇشىنشى ورىنعا ماقسات قازيمجان يە بولدى. ەكىنشى ورىننىڭ جۇلدەسى – 80 مىڭ بولسا, ءۇشىنشى ورىن ءۇشىن سىيلىق – 50 مىڭ تەڭگە. قالعان قاتىسۋشىلار دا قۇر قالمادى. ءار بالاعا ديپلوم مەن قارجىلاي سىيلىق بەرىلدى.
بۇل كۇنى كوپشىلىكتى قۋانتقان تاعى ءبىر جاڭالىق – اقىن ابدوللا جۇماعاليەۆ, جۋرناليست قاجىم كوشەكوۆ جانە جازۋشى جاردەم تىلەكوۆ تۋرالى دەرەكتەر, ماقالالار توپتاستىرىلعان «سىرىمنان ۇشقان ءۇش قىران» اتتى جيناقتىڭ تۇساۋى كەسىلدى. بۇل ۇشەۋىنىڭ دە تاعدىرى ۇقساس. ۇشەۋى دە – سىرىم اۋدانىندا دۇنيەگە كەلگەن, ۇشەۋى دە قالامگەر, ۇشەۋى دە – مايدانگەر. ابدوللا مەن قاجىم سول قىرعىندا ەرلىكپەن قازا تاپسا, جاردەم سوعىستان امان كەلىپ, قازاق ادەبيەتىنە ولگەنشە قىزمەت ەتتى. «سىرىم باتىر» داستانىن جازدى. جەڭىس قارساڭىندا جارىق كورگەن كىتاپتى «سىرىم ەلى» قوعامدىق-ساياسي گازەتىنىڭ رەداكتورى باۋىرجان شيرمەدين ۇلى قۇراستىرىپ, اۋدان اكىمدىگىنىڭ قولداۋىمەن باسىلعان.
ايتا كەتەيىك, كىتاپتىڭ باۋىن كەسۋ قۇرمەتى اقىننىڭ باۋىرى شايدوللا جۇماعاليەۆتىڭ جارى راشيدا حاسەنوۆامەن بىرگە وسى جولداردىڭ اۆتورىنا دا بۇيىردى. ابدوللا اقىننىڭ ءوزى مايدانعا اتتاناردا:
«مۇمكىن كەرى قايتپاسپىن, جوعالارمىن,
كوزىم جۇمىپ, قۇم كورپە ورانارمىن.
ولمەن بىراق, ءبىر كەزدە سىرشىل ۇلان
بولار مەنىڭ مۇراما ورالار كۇن»,
دەگەن ەكەن. شىنىمەن دە اقىننىڭ ءسوزى تۋعان جەر اسپانىندا ساڭقىلداپ قايتا ەستىلدى.
بۇل كۇنى اۋداندىق مادەنيەت ۇيىندە مۇقادەس ەسلامعاليەۆ اتىنداعى ورتالىقتاندىرىلعان كىتاپحانالار جۇيەسى «دارىندى اقىن, داڭقتى جاۋىنگەر» اتتى كىتاپ كورمەسىن ۇيىمداستىرسا, ساحنادا «قاھارمان قالامگەر» اتتى ادەبي-سازدى كەش ءوتتى.
باتىس قازاقستان وبلىسى,
سىرىم اۋدانى,
جىمپيتى اۋىلى
