قوعام • 28 ناۋرىز, 2025

تۇركى حالىقتارىنا ورتاق الاڭ

70 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

بۇگىندە تۇركى حالىقتارىنىڭ باي مادەني-تاريحي مۇراسىن ساقتاۋ مەن تاراتۋ ماقساتىندا ورتاق تسيفرلىق كىتاپحانا قۇرۋ ءىسى قارقىندى جۇرگىزىلىپ جاتىر. ەل تاريحىنا قاتىستى XII-XVIII عاسىرلارداعى 160 مىڭنان اسا قولجازبا ۇلتتىق قولجازبالار جانە سيرەك كىتاپتار ورتالىعىندا, ۇلتتىق كىتاپحانادا, ورتالىق عىلىمي كىتاپحانادا, ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ كىتاپحاناسىندا, م.اۋەزوۆ اتىنداعى ادەبيەت جانە ونەر ينستيتۋتىنىڭ قورلارىندا جيناقتالعان.

تۇركى حالىقتارىنا ورتاق الاڭ

سونىڭ ىشىندە ۇلتتىق ورتالىقتىڭ قورىندا 6 مىڭنان اسا ماتەريال ساقتالسا, ورتالىق عىلىمي كىتاپحانا مەن ادەبيەت جانە ونەر ينستيتۋتىندا 3 600-دەن اسا قولجازبا بار.

تۇركى حالىقتارىنىڭ ورتاق جازبا مۇراسىن زەرتتەپ, ناسيحاتتاۋ ماقساتىندا جول كارتاسى ازىرلەنىپ, ونى مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگى تسيفر­لىق دامۋ, يننوۆاتسيالار جانە اەروعارىش ونەركاسىبى مينيستر­لىگى, سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى جانە عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مينيسترلىگىمەن كەلىسىپ بەكىت­كەن ەدى. بۇل قۇجات تۇركى حالىق­تارى­نىڭ جازبا مادەنيەتىن ساقتاپ, ولاردىڭ قولجەتىمدىلىگىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان.

اتالعان باعدارلاما اياسىندا ەلدەگى سيرەك قورلاردىڭ بىرىڭعاي رەەسترى قۇرىلىپ, كىتاپحانالار, مۋزەيلەر, جوعارى وقۋ ورىندارى مەن عىلىمي ورتالىقتاردا ساقتال­عان قۇندى قولجازبالار مەن سيرەك كىتاپتاردىڭ ءتىزىمى جاسال­دى. سونداي-اق تۇركى حالىق­تارى­نىڭ ورتاق جازۋىن زەرتتەۋ مەن ونىڭ نەگىزىندە قورىتىندى جاساۋ ءۇشىن سالالىق جۇمىس توبى قۇرىلدى. بۇل توپقا ءتيىستى مي­نيستر­ل­ىكتەرمەن قاتار, عىلىم كومي­تەتىنىڭ فيلوسوفيا, ساياساتتانۋ جانە ءدىنتانۋ ينستيتۋتى, ۇلت­تىق اكادەميالىق كىتاپحانا جانە ۇلتتىق ارحيۆ ماماندارى ەندى.

تۇركى مەملەكەت­تەرىنىڭ تسيفر­لىق كىتاپحاناسىن قالىپ­­تاس­تىرۋدا ۇلتتىق ەلەكتروندى كى­تاپحانانىڭ www.kazneb.kz پلات­فورماسى ماڭىزدى ءرول ات­قارادى. قازىرگى ۋاقىتتا بۇل پلاتفورمادا «تۇركىتىلدەس ەلدەردىڭ كىتاپحاناسى» جوباسى ءساتتى جۇزەگە اسىرىلىپ كەلە­دى. جوباعا ا.وسمانوۆ اتىن­داعى قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق كىتاپحاناسى, ساحا رەسپۋب­ليكاسىنىڭ ۇلتتىق كىتاپحانا­سى (ياكۋتيا), ازەربايجان ۇلتتىق كىتاپحاناسى, مولدوۆا رەسپۋبليكاسىنىڭ اتب گاگاۋز اتىنداعى وبلىستىق كىتاپحاناسى, باشقۇرتستان مەن تاتارستاننىڭ ۇلتتىق كىتاپحانالارى, سونداي-اق وزبەك ادەبيەتى پورتالى سەرىك­تەس­تىك ەتىپ وتىر. بارلىق سەرىك­تەس ۇيىم­مەن ىنتىماقتاستىق جونىن­دە مەموراندۋم جاسالىپ, كىتاپتار مەن تسيفرلىق جيناقتارمەن الماسۋ باستالعان.

اتاپ ايتساق, 2023–2024 جىلدارى جول كارتاسى اياسىندا وزبەك­ستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ورتالىق ازيانى زەرتتەۋ حالىقارالىق ينستيتۋتىنان 122 ەلەكتروندى كوشىرمە, تۇرىك تاريحى مەن مادەنيەتى قورىنان (TÜRKTAV) 138 ەلەكتروندى كوشىرمە الىندى. سونداي-اق تۇرىك­مەنستان عىلىم اكادەمياسى ماق­تى­م­ق ۇلى اتىنداعى ءتىل, ادە­بيەت جانە ۇلتتىق قولجازبا­لار ينستيتۋتىمەن ىنتىماقتاس­تىق تۋرالى مەموراندۋم جاسال­عان. بۇگىندە 550 قۇجات اۆتومات­تان­دىرىلعان اقپاراتتىق كىتاپحانا­لىق جۇيەگە ەنگىزىلسە, انكاراداعى «Türktav» قورىنان الىنعان 25 مىڭ­عا جۋىق قۇجات www.kazneb.kz پلاتفورماسىنا جۇكتەلىپ جاتىر.

تۇركىتىلدەس ەلدەردىڭ تسيفر­لىق كىتاپحاناسى – مادەني مۇرانى ساقتاۋداعى ماڭىزدى جوبا. ونىڭ اياسىندا قولجازبا مۇرالارىنىڭ ءتىزىمى جاسالىپ, كونە تۇركى, شاعاتاي, اراب (قادىم, ءجاديت, توتە) جازۋلارىنداعى سيرەك كىتاپتار مەن ماتەريالدار قازاق تىلىنە اۋدارىلىپ, تسيفرلاندىرۋ جۇمىستارى اتقارىلىپ جاتىر. جوبا اياسىندا اۆتوماتتاندىرىلعان جۇيەگە قۇجاتتاردى ەنگىزۋ بويىنشا ساراپشىلاردىڭ قاتىسۋىمەن ارنايى مودۋل ازىرلەندى.

تسيفرلىق كىتاپحانانىڭ اشىق رەسۋرستارعا اينالۋى تۇركى حالىقتارىنىڭ مادەنيەتارالىق بايلانىسىن نىعايتىپ, ور­تاق قۇندىلىقتاردى ساقتاۋ مەن ناسيحاتتاۋعا ىقپال ەتەرى ءسوزسىز. بۇل جوبا – مادەني ينتەگراتسيا­نىڭ بىرەگەي ۇلگىسى بولا وتىرىپ, تۇركى حالىقتارىنىڭ بولا­شاق ۇرپاقتارىنا رۋحاني مۇرانى جەتكىزۋدىڭ باستى قۇرالىنا اينالادى. 

سوڭعى جاڭالىقتار