دەرەكتى توپتاما قازاق ايەلدەرى اراسىنان شىققان تۇڭعىش دارىگەر اققاعاز دوسجانوۆا مەن گۇلسىم اسفەندياروۆانىڭ, العاشقى مۇعالىم, ەتنوگراف, اۋدارماشى, جۋرناليست ءنازيپا قۇلجانوۆا مەن حۇسني-جامال نۇرالىحانوۆانىڭ ءومىر جولىنا ارنالعان. جوبا اۆتورى – جۋرناليست, دوكۋمەنتاليست ءاليا ءاشىم, قويۋشى-رەجيسسەرى – قۋانىش جىلجاقسىنوۆ, ستسەناري اۆتورى – گۇلنۇر قۋانىشبەكقىزى. تاعىلىمدى ءىس-شاراعا قوعام قايراتكەرلەرى, عالىمدار, جۋرناليستەر مەن ءتۇرلى سالادا قىزمەت ەتىپ جۇرگەن بەلسەندى ايەلدەر قاتىستى.
«قازاق قىزى» جوباسى ءوز داۋىرىندەگى ءتۇرلى قيىندىققا قاراماستان, ءبىلىم الۋعا, حالىقتى اعارتۋعا ۇمتىلعان قازاق ايەلدەرىنىڭ ءومىرىن, كۇرەسكەرلىگىن كورسەتەدى. بۇل ءفيلمدى جاساۋداعى باستى ماقساتىمىز – قازاقتىڭ تۇڭعىش قايراتكەر ايەلدەرىنىڭ ەسىمىن, تاريح ساحناسىنداعى ورنىن دارىپتەۋ, ولاردىڭ ۇلتقا دەگەن رياسىز قىزمەتىن كەيىنگى بۋىنعا جەتكىزۋ. جوبانى جەتىلدىرىپ, تاريحي سەريال رەتىندە دە جارىققا شىعارۋ تۋرالى جوسپارىمىز بولعان, الايدا دەرەكتى ءفيلمنىڭ ءتۇسىرىلىمى بارىسىندا كەيىپكەرلەرىمىز تۋرالى دەرەكتەردىڭ تاپشى ەكەنىنە كوز جەتكىزدىك. ءبىزدىڭ بۇل باعىتتاعى ىزدەنىستەرىمىز ءارى قاراي دا جالعاسا بەرەدى», دەدى فيلم كورسەتىلىمىنەن كەيىن ءسوز العان «قازاقستان» تەلەراديوكورپوراتسياسىنىڭ باسقارما ءتورايىمى ءلاززات تانىسباي.
ءيا, الاش قايراتكەرلەرى اقتالعالى بەرى ولار تۋرالى زەرتتەۋلەر كوپ جاسالدى. شاكارىم قۇدايبەردى ۇلى, ءاليحان بوكەيحان, ماعجان جۇماباەۆ, ءىلياس جانسۇگىروۆ, بەيىمبەت مايليندەردەن بولەك, ەسىمى كوپ اتالمايتىن وتىنشى ءالجانوۆ, ءماننان تۇرعانباەۆ, بياحمەت سارسەن ۇلى, ءۋاليتحان تاناشەۆ, تاعى دا باسقا تۇلعالاردىڭ ءومىر جولى مەن شىعارماشىلىق مۇراسى تۇگەندەلدى. الايدا ەل بولىپ قالىپتاسۋىمىز ءۇشىن «جارتى جاڭقاسى قالعانشا» كۇرەسكەن, عۇمىرىن ۇلت مۇراتىنا ارناعان ايەلدەر جونىندە تولىمدى ەڭبەكتەر تىم از. ارقايسىسى جەكە توقتالىپ, ارنايى زەرتتەۋدى قاجەت ەتەدى. ماسەلەن, قازاق ايەلدەرى اراسىنان شىققان تۇڭعىش جوعارى ءبىلىمدى دارىگەرلەردىڭ ءبىرى گۇلسىم اسفەندياروۆانىڭ مەديتسينا سالاسىنا سىڭىرگەن ەڭبەگى وراسان. ول – ورتالىق ازيادا تۇڭعىش رەت «كەسىر تىلىگىن» جاساعان مامان. بۇل عانا ەمەس, العاشقى جەكە پەرزەنتحانا اشىپ, اكۋشەرلەردى دايارلاۋ كۋرستارىن ۇيىمداستىرعان تۇلعا رەتىندە دە ەسىمى تاريحتا قالدى. قانشاما نارەستەنىڭ ءومىرىن ساقتاپ قالعانىن بىلەمىز. سول سەكىلدى ءاليحان بوكەيحاننىڭ قىزى زەينەپتىڭ دە ۇلتقا تيگىزگەن ەڭبەگى ۇشان-تەڭىز. قازىر الەمدىك پروبلەماعا اينالعان تۇسىك تاستاۋ ماسەلەسىنىڭ قاۋپى مەن زيانىن كەشەندى زەرتتەگەن. دەموگرافيالىق ماسەلەلەرمەن كسرو-نىڭ مەديتسينا تاريحىندا العاش شۇعىلداندى. وكىنىشكە قاراي, قازاقتىڭ قايراتكەر قىزدارى قۋعىن-سۇرگىنگە ءتۇستى, كوبىنىڭ ەلەۋسىز قالۋىنىڭ نەگىزگى cىرى وسىندا. بۇدان باسقا دا قانشا الاش ايىمدارىنىڭ ەسىمى تاريح قويناۋىندا كومىلىپ جاتىر. وسى ولقىلىقتىڭ ورنىن تولتىرعان «قازاق قىزى» دەرەكتى فيلمدەر توپتاماسى شىن مانىندە ۇلتتىق تەلەۆيزيا قورىنا قوسىلعان قۇندى قازىنا ەكەنى داۋسىز.
ء«فيلمدى سونداي ءبىر ۇلكەن تولقىنىسپەن تاماشالاپ شىقتىم. راسىمەن دە قازاقتا نەبىر دانا, زيالى ارۋلار وتكەن عوي. تەك سولاردىڭ دەر شاعىندا زەرتتەلمەي قالعانى, كوپشىلىگىنىڭ ەسىمى ءالى دە كومەسكى تارتىپ جاتقانى قىنجىلتادى. الاش ارىستارى سەكىلدى سول كەزدەگى قازاق قىزدارىنىڭ دا ۇلت رۋحانياتىنا, عىلىمى مەن بىلىمىنە, ونەرىنە سىڭىرگەن ەڭبەگى ەرەن. قازىر سول ارۋلارىمىزدىڭ ەڭبەگىن زەرتتەپ, زەردەلەمەك تۇرماق, ءتىپتى مارقۇمداردىڭ قايدا جەرلەنگەنىن دە بىلمەيمىز. بۇل – ۇلكەن وكىنىش, جۇرەكتەگى جازىلماس جارا. وسىنداي اۋقىمدى دا تاريحي تاقىرىپتى قولعا الىپ, جۇيەلى زەرتتەۋ جۇرگىزگەن جوبا اۆتورلارىنا العىسىم شەكسىز. بۇل ىزدەنىس توقتاماي, كەلەشەكتە دە جالعاسىن تابۋى كەرەك. گۇلسىم مەن اققاعاز, ءنازيپاداي قايسار قىزدارىمىز – كەلەشەك ۇرپاققا ۇلگى بولاتىن تۇلعالار», دەپ ايرىقشا تەبىرەنىسپەن ءوز لەبىزىن جەتكىزگەن الاشتانۋشى عالىم ايگۇل ىسماقوۆا ىشكى تولقىنىسىن دا, جانارىنان ىتقىپ شىققان كوز جاسىن دا ىرىكپەي, ايتۋلى تۇلعالار تۋرالى تۇششىمدى اڭگىمە ايتتى.
ال ءسوز سوڭىندا تىڭ تاقىرىپقا تۇرەن سالىپ, تۇلعاتانۋعا جاڭاشىل كوزقاراسپەن ءۇڭىلىپ, تانىمدىق ءمانى تەرەڭ فيلمدەردى تۇسىرگەن جوبا اۆتورى, جۋرناليست, دوكۋمەنتاليست ءاليا ءاشىم ايتۋلى جوبانىڭ ءتۇسىرىلىم تاريحىنا كەڭىنەن توقتالدى. فيلم اۆتورى اتاپ وتكەندەي, دەرەكتى تۋىندىنىڭ ءتۇسىرىلىم جۇمىستارى قازاقستان, وزبەكستان, رەسەي ەلدەرىن قامتىپ, 10-نان استام قالادا جۇرگىزىلگەن. اۋقىمدى جوباعا وتاندىق, شەتەلدىك 50-دەن اسا زەرتتەۋشى اتسالىسقان.
