بۇل ەكى ەل اراسىنداعى كولىك قاتىناسىنا, كاسىپكەرلىك بايلانىسقا ەداۋىر تۇساۋ بولادى. توسىن حابارعا وراي وبلىستىق كاسىپكەرلەر پالاتاسى شۇعىل جيىن وتكىزدى. ابىروي بولعاندا, «سىرىم» وتكىزۋ بەكەتىندەگى جوندەۋ كەيىنگە شەگەرىلگەن ەكەن. مۇنى «قازاۆتوجولدىڭ» وبلىستىق فيليالىنىڭ ديرەكتورى اسىلبەك ماردان حابارلادى.
ءدال قازىر «سىرىم» بەكەتىندە مەملەكەتتىك شەكارادان اۆتوكولىك وتكىزەتىن 6 جولاق جۇمىس ىستەپ تۇر. ءبىزدىڭ ايماق رەسەيدىڭ 5 وبلىسىمەن شەكتەسەتىنىن ەسكەرسەك, بۇل بەكەتتىڭ تەك ەكى ەل ءۇشىن ەمەس, ورتالىق ازيامەن اراداعى جۇك تاسىمالىندا دا ماڭىزى زور ەكەنىن بايقايمىز. شەكارالىق بەكەتتىڭ وتكىزۋ الەۋەتىن ارتتىرۋ ءۇشىن دە جوعارىدا ايتىلعان جاڭارتۋ كەرەك-اق. بىراق جىل جارىمعا جۋىق مەرزىمگە سوزىلاتىن جۇمىس كەزىندە كۇرەتامىرداي بولعان كۇرە جولدى مۇلدەم جاۋىپ قويۋعا دا بولمايدى.
جوسپارعا قاراعاندا, شەكاراداعى بەكەتتىڭ وتكىزۋ مۇمكىندىگى جاڭارتۋ جۇمىستارىنان كەيىن ەكى ەسە ۇلعايماق. جولاق 12-گە جەتەدى, سونداي-اق كەدەندىك راسىمدەردى جۇرگىزەتىن اكىمشىلىك عيمارات جاڭادان سالىنادى. جوبا قۇنى 21 ملرد تەڭگەگە باعالانعان. ءاۋ باستا اقپاننىڭ 1-نەن باستالىپ كەتۋگە ءتيىس قۇرىلىس جۇمىسى مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ بايقاۋىندا جەڭىلگەن قۇرىلىس كومپانياسىنىڭ تالابىمەن باستالعان سوت وتىرىستارىنىڭ شەشىمى شىققانشا كەيىنگە شەگەرىلگەن.
«سىرىم» شەكارا بەكەتىنىڭ كەڭەيەتىنىنە قۋانىشتىمىز, ونى قولدايمىز. بىراق جاڭارتۋ كەزىندە بۇل بەكەتتى مۇلدەم جاۋىپ تاستاۋعا بولمايدى. «سىرىم» بەكەتى جابىلسا, شەكارا ارقىلى وتەتىن بۇكىل جۇك تاسىمالى «وزينكي» بەكەتىنە اۋىسادى. ءسويتىپ, ول جەردە ادام ايتقىسىز كەپتەلىس باستالادى. ءبىزدىڭ شەكارا ارقىلى ەۋروپاعا وتەتىن كولىكتەردىڭ ءجۇرىسى باياۋلايدى, بۇل جۇك تاسىمالىمەن اينالىساتىن كاسىپكەرلەردىڭ ۋاعدالاسقان ۋاقىتىنا ۇلگەرمەۋىنە, كەلىسىمشارتتى ساقتاي الماي, ونىڭ سوڭى ايىپپۇل تولەۋىنە اكەلۋى مۇمكىن. ونىڭ ۇستىنە, قازىر كوپ كاسىپكەردىڭ موينىندا اي سايىن تولەيتىن نەسيە قارىزى, سالىق تولەمى بار. سوندىقتان «سىرىم» بەكەتىندەگى 6 جولاققا ازىرگە تيىسپەي, جاڭا جولعا كىرىسىپ, ونى بىتىرگەن سوڭ عانا ەسكى جولاقتى جاڭارتۋىن ۇكىمەتتەن, «قازاۆتوجول» مەكەمەسىنەن سۇرايمىز», دەيدى كاسىپكەر رۋستام سايفۋلين.
ادەتتە تاۋار قۇنىنىڭ باسىم بولىگىن تاسىمال شىعىنى قۇرايدى. ال حالىقارالىق جۇك تاسىمالىن جىل جارىم ۋاقىتقا كىدىرتۋ وڭىرگە, تۇتاس ەلگە ەۋروپادان جانە رەسەيدەن كەلەتىن ازىق-ت ۇلىك پەن باسقا دا تاۋار قۇنىن قىمباتتاتپاق. بۇگىندە ورال قالاسىنان سامارا مەن ورىنبورعا ەكى جولاۋشىلار اۆتوبۋسى قاتىناپ تۇر. بەكەت جابىلعان جاعدايدا جولاۋشىلار بۇزىلىق ارقىلى اينالىپ جۇرەدى. بۇل ساپاردىڭ ۋاقىتىن دا, شىعىنىن دا وسىرەدى.
«قالاارالىق باعىتتار جونىندەگى ماسەلە جولاۋشىلار كولىگى كوميتەتىنىڭ قۇزىرىندا. قازىر ەكى ەل اراسىندا جاڭا مارشرۋت اشۋ ماسەلەسى قاراستىرىلىپ جاتىر. بۇل تەك ءبىزدىڭ ەل ەمەس, رەسەي كولىك مينيسترلىگىمەن دە كەلىسىلۋگە ءتيىس. سوندىقتان ماسەلەنى تۇبەگەيلى شەشۋ ءۇشىن 50-60 كۇن كەرەك بولادى. بۇزىلىق باعىتىنداعى جولدى دا قاراستىرامىز, بىراق بۇل جاعدايدا اراقاشىقتىق 117 شاقىرىمعا ۇزارىپ كەتكەلى تۇر», دەيدى وبلىستىق جولاۋشىلار كولىگى جانە اۆتوموبيل جولدارى باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى ناريمان تەمىرعاليەۆ.
مالىمەتتەرگە كوز سالساق, 2024 جىلى رەسەيدەن قازاقستانعا 606,5 مىڭ كولىك كىرگەن. ونىڭ 40,4%-ى – جۇك كولىكتەرى. ال قازاقستاننان رەسەيگە 411,5 مىڭ كولىك وتسە, سونىڭ 63,5%-ى جۇك تاسىعان كەرۋەن ەكەن. وسى ايتىلعان كولىك اعىنىنىڭ 90%-ى ءبىز اڭگىمە ەتىپ وتىرعان «سىرىم» بەكەتى ارقىلى وتكەن. جاقىندا كولىك ءمينيسترى مارات قاراباەۆ «سىرىم» بەكەتىندەگى جاڭارتۋ جۇمىسى ءساۋىر ايىندا باستالاتىنىن حابارلادى.
«وتكىزۋ بەكەتىن جاڭارتۋدى ءساۋىر ايىندا باستايمىز. ەگەر ول تولىق جابىلسا, كولىك اعىنىن باسقا بەكەتتەرگە ءبولۋ مۇمكىندىگىن رەسەيدەگى ارىپتەستەرىمىزبەن كەلىسۋىمىز كەرەك. ال كەدەندى تولىق جاپپاي, جارتىلاي قالدىرساق, ونى قۇرىلىس جۇمىسىنا كەدەرگى جاسامايتىنداي ەتىپ ۇيىمداستىرعان ءجون», دەيدى م.قاراباەۆ.
ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, 2030 جىلعا دەيىن كورشىلەس ەلدەرمەن اراداعى بارلىق 52 شەكارالىق وتكىزۋ بەكەتىن جاڭارتۋ جوسپارلانعان.
باتىس قازاقستان وبلىسى
