اقتوبە وبلىسى قحا جانىنداعى انالار كەڭەسى وتكەن جىلى «مادەنيەتتى انا – مادەنيەتتى ۇلت», «سالاماتتى سانا» جوباسىمەن ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارى, قوعامدىق ورىندار, NEET ساناتىنداعى جاستار اراسىندا ءتۇرلى ءىس-شارالار وتكىزدى. ەڭ الدىمەن مەكتەپتەردە اتا-انالارمەن كەزدەسۋلەر جوسپارلانعاندا, ۇسىنىستى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ باسشىلارى بىردەن قۇپتادى. ويتكەنى قازىرگى قوعامدا جاستار اراسىنداعى تارتىپسىزدىك بەلەڭ الىپ بارا جاتىر. كوپشىلىك اتا-انا بالاسىن قالاي تاربيەلەۋدى بىلمەيدى.
«وڭىرلىك كەڭەستىڭ ومىرلىك تاجىريبەسى مول, ۇلگىلى ۇرپاق تاربيەلەپ وتىرعان مۇشەلەرى «مادەنيەتتى انا – مادەنيەتتى ۇلت» جوباسىنا تۇگەل جۇمىلدى. ماسەلەن, ۇلتى ورىس, كۇيەۋى قازاق, ءۇش بالانىڭ اناسى, قازاق تىلىندە تازا سويلەيتىن ريتا كليۋتوۆا, شەشەن ەتنو-مادەني بىرلەستىگىنىڭ وكىلى اسما مۇرتازاليقىزى بيلالوۆا, «اق كالفاك» تاتار-باشقۇرت انالار كەڭەسىنىڭ جەتەكشىسى رامزيا شاۋكاتقىزى ەسەمباەۆا, ەۆرەي ەمب توراعاسى پولينا ياكوۆلەۆنا ساۆيتسكايا ءارتۇرلى ورتادا كەزدەسۋلەر وتكىزدى. «ۇرپاق تاربيەسىندەگى اتا-انانىڭ ءرولى» تاقىرىبىنداعى اتا-انالار جينالىستارىندا ءجيى قوزعالعان ماسەلە – بالالاردىڭ تەلەفونعا تاۋەلدىلىگى مەن ينتەرنەت ارقىلى سىرتتان تونەتىن قاۋىپ. ءبىز مىناداي كەڭەس بەردىك. «شىبىقتى جاس كەزىندە تۇزە» دەگەن ناقىل ءسوز بار. كوبىڭىز جۇمىستى سىلتاۋراتىپ, بالامەن اشىق سويلەسۋدەن قالىپ باراسىز. ءتىپتى كەي وتباسى ءبىر داستارقان باسىندا اس ءىشۋدى دە ۇمىتتى. بۇرىن ءبىر ءۇيدىڭ ادامدارى كەشكىلىك بىرگە تاماق ىشەتىن. توردە اتا-اجەسى وتىرادى. ءبارى كورگەن-بىلگەنىن ايتادى, ءۇي شارۋاسىن اقىلداسادى. داستارقان باسىندا بەيادەپ سوزدەر ايتىلمايتىن. بالا اكە-شەشە, اتا-اجەنىڭ سوزىنە قۇلاق تۇرەتىن. ءبىز كەزدەسۋلەردە وسى نارسەنى جاس اتا-انالاردىڭ قۇلاعىنا قۇيۋعا تىرىسامىز», دەيدى اقتوبە وبلىسى قحا جانىنداعى انالار كەڭەسىنىڭ توراعاسى راۋزا ساتىمقىزى سەرعالينا.
بۇدان بولەك كەڭەس مۇشەلەرى اتا-انا قامقورلىعىنسىز قالعان بالالارعا ارنالعان «مەيىرىم» ۇيىندە, «ايالا» جەتىم بالالارعا ارنالعان ورتالىقتا ۇيلەسىمدى دامۋ, رەپرودۋكتيۆتى دەنساۋلىق, الەۋمەتتىك كەسەلدەردەن اۋلاق بولۋ جايى تۋرالى اڭگىمە وتكىزەدى. سونداي-اق ومىرلىك قيىن جاعدايعا تاپ بولعان جاس انالارعا ارنالعان «انالار ۇيىنە» اي سايىن بارىپ, مەدياتيۆتى-پسيحولوگيالىق كەڭەس بەرىپ, قۇقىقتىق كومەك كورسەتەدى, قۇجاتتارىن رەتتەۋگە جاردەمدەسەدى. بۇل جەردە بارار جەرى جوق 18-23 جاس اراسىنداعى جاس بوسانعان انالار سابيلەرىمەن التى اي تۇرادى. تاعدىرلارى ءارتۇرلى. ولار ورتالىقتا ءوز قالاۋىمەن شاشتاراز, اسپاز, ماسساج, تىگىنشىلىك كۋرستاردىڭ ءبىرىن وقىپ, بۇل جەردەن كەتكەن سوڭ دا مەڭگەرگەن ماماندىعىمەن اقشا تابا الادى. اسسامبلەيا انالارى اقتوبەدەگى «وتباسىن قولداۋ ورتالىعىندا» مۇقتاج ايەلدەردى كاسىپتىك باۋلۋعا ۇيرەتەتىن «ۇماي انا» ۇيىرمەسىن جۇرگىزەدى.
شەشەن ەتنو-مادەني بىرلەستىگىنىڭ وكىلى, ۇلاعاتتى ۇرپاق تاربيەلەپ وتىرعان اسما مۇرتازاليقىزى قالاداعى 6655, 302238 اسكەري بولىمدەرىنىڭ ساربازدارىمەن ءجيى كەزدەسەدى. اسما اپاي ادامدى ءسۇيۋ تۋرالى كوپ ايتادى. «جان-جاعىڭىزعا شۋاق شاشىپ, جارقىراپ ءجۇر. بارىنە مەيىرىممەن قارا. دۇنيەدەگى ەڭ ۇلكەن قۇدىرەت – ءوز اتا-اناڭىز. ەڭ الدىمەن ولاردى سىيلا. اتا-اناسىن شىن قۇرمەتتەگەننىڭ ءوزى دە جان-جاعىنا سىيلى بولادى», دەيدى جاۋىنگەرلەرگە. ايتا كەتۋ كەرەك, اقتوبە وبلىسىندا 1020 مۇشەسى بار 175 انالار كەڭەسى قۇرىلعان. ونىڭ 12-ءسى اۋدان ورتالىقتارىندا, 123-ءى ەلدى مەكەندەردە اشىلعان. وتكەن جىلى العا, ويىل, ىرعىز, شالقار اۋداندارىنداعى كەڭەستەر بەلسەندى جۇمىستارىمەن ەرەكشەلەندى. ماسەلەن, شالقار اۋدانى قحا جانىنداعى انالار كەڭەسىنىڭ توراعاسى مارجان بەكەتوۆا «مەيىرىم» الەۋمەتتىك كەرۋەنىن ۇيىمداستىرىپ, كاسىپكەرلەر بەرگەن كيىم-كەشەك, ازىق-ت ۇلىكتى جاعدايى تومەن وتباسىلارعا تاراتتى. العا اۋدانىندا باقىت ەرعاليەۆا سالاماتتى ءومىر سالتىن قالىپتاستىرۋ جوباسىن قولعا السا, قوبدا اۋداندىق كەڭەسى وقۋشىلاردى كيەلى ورىندارعا اپارىپ, پاتريوتتىق تاربيە بەرۋمەن اينالىستى. ىرعىز اۋدانىندا قۇرالاي بەرەكەش اتا-اناسىنان قالعان كيىز ءۇيدى جابدىعىمەن جاڭالاپ قۇرىپ, ەتنوورتالىق جاسادى. وسى جەردە بالالارعا ۇلتتىق ويىندار, ۇمىتىلعان ۇلتتىق تاعامدار دايىنداۋدى ۇيرەتەدى. وڭىرلىك اسسامبلەيا انالارى قولعا العان «مادەنيەتتى انا – مادەنيەتتى ۇلت» جوباسىنىڭ تۇپكى ماقساتى – قوعامداعى وتباسى ينستيتۋتى تۇعىرىن بەكىتۋ. وسى باعىتتا كەڭەس مۇشەلەرى جۇرتشىلىقتان تىڭ ۇسىنىستاردى قابىلداۋعا دايار.
اقتوبە وبلىسى
