اقكول اۋدانى كوكتەمگى قاربالاسقا قاپىسىز دايىندالعان سىڭايلى. اۋداندىق بيۋدجەتتەن 150 ميلليون تەڭگە قاراجات ءبولىنىپ, ينجەنەرلىك, ەۆاكۋاتسيالاۋعا قاجەتتى تەحنيكا دايىندىق ساپىنا قويىلعان. ەلدى مەكەندەردەن 37 560 تەكشە مەتر قار شىعارىلدى. ينەرتتى ماتەريالدار سالىنعان ەكى مىڭ دانادان استام قاپ دايىندالدى. قاجەتتى جانار-جاعار ماي قورى جيناقتالعان. 12 128 ورىنعا شاقتالعان 17 ورىن ازىرلەنگەن. اۋداندىق بيۋدجەت ەسەبىنەن سۋ تاسقىنى بولا قالسا, قاجەتتىلىگى قاتتى سەزىلەتىن قۇرىلعىلار, 6 موتوپمپا, ەكى درون, بايلانىس قۇرالدارى الىنعان. سۋ تاسقىنىن الدىن الۋ جونىندە كەشەندى جوسپار تۇزىلگەن. وسى جوسپار بويىنشا جالعىزقاراعاي اۋىلىنىڭ اينالاسىنا ۇزىندىعى مىڭ مەتر, ۋريۋپينكا اۋىلىنىڭ شىعىس جاق بەتكەيىنە 643 مەتر, كراسنوبور سۋ قويماسىنىڭ جاعالاۋىنا 800 مەترگە جۋىق ءۇيىندى كوتەرىلگەن.
– بۇعان دەيىن ەڭبەك اۋىلىنىڭ ماڭىنداعى جارلىكول كولىنىڭ جاعالاۋىنا بوگەت ورناتۋ جۇمىستارىن جۇرگىزدىك, – دەيدى اۋدان اكىمىنىڭ ورىنباسارى سايات كەنجەتاي. – بوگەتتى ينەرتتى ماتەريالدارمەن تولتىرۋ, نىعايتۋعا اۋداندىق بيۋدجەتتەن 7 ميلليون تەڭگە قاراجات ءبولىندى. اۋداندا 117 سۋ وتكىزۋ قۇرىلعىلارى بار. ونىڭ 23-ءى رەسپۋبليكالىق ماڭىزداعى اۆتوجولداردىڭ بويىنا ورناتىلسا, قالعاندارى ەلدى مەكەندەردىڭ ەنشىسىندە. جولدى سۋ شايىپ كەتپەۋ ءۇشىن ەڭىستەر مەن ساي-سالانىڭ ىقتيمال تۇستارى ەكشەلىپ, پىسىقتالىپ جاتىر.
اقكول قالاسىنىڭ ىشىندەگى سۋ وتكىزەتىن قۇرىلعىلاردى قاسات قار مەن مۇزدان تازالاۋعا قالا اكىمدىگى «كاميلا» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگىمەن كەلىسىمشارت جاساسىپتى. جولداردى تازالاۋ, كۇتىپ ۇستاۋ جۇمىسىن «گولدەنترەند» سەرىكتەستىگى مەن جەرگىلىكتى شارۋا قوجالىقتارى اتقارادى. كراسنوبور سۋ قويماسى بەگيچەۆسكوە, اقسۋات, تاسمولا بوگەتتەرى, كامەنكا, ەرنازار, گولۋبايا نيۆا, كوكتەكە توعاندارى ءتارىزدى سەگىز گيدروتەحنيكالىق قۇرىلىس ماڭى قاتتى قاداعالانىپ وتىر. قىزىل سۋ جۇرگەن كەزدە تاۋلىك بويى كەزەكشىلىك ۇيىمداستىرۋ جوسپارلانعان. وتكەن جىلدىڭ قازان ايىندا ەسىل باسسەيندىك ينسپەكتسياسى مەن توتەنشە جاعدايلار قىزمەتىنىڭ ماماندارى اۋداندىق اكىمدىكپەن بىرلەسىپ, جوعارىدا اتالعان قۇرىلعىلاردى تەكسەرگەن بولاتىن. تەكسەرىس قورىتىندىسىنا قاراعاندا, قۇرىلعىلاردىڭ جاي-كۇيى قاناعاتتانارلىق.
ەگەر كۇن كۇرت جىلىنىپ, قىزىل سۋ قارقىندى جۇرەتىن بولسا, كراسنوبور سۋ قويماسىنداعى سۋ دەڭگەيى كۇرت كوتەرىلۋى دە مۇمكىن. بۇل جاي وتە قاۋىپتى. 2024 جىلدىڭ كوكتەمىندە كراسنوبور سۋ قويماسىنداعى سۋدىڭ دەڭگەيى 145 سانتيمەترگە دەيىن كوتەرىلدى. سول كەزدە سۋ قويماسىنىڭ بوگەتىن توپىراقپەن كومكەرىپ, توسقاۋىل قويۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى. بيىل دا ول جۇمىس جالعاسۋى مۇمكىن.
تالقارا وزەنىندە مۇز كەپتەلىستەرىن بۇزىپ, سۋ ەركىن ءوتۋى ءۇشىن «KMD Holding» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگى مەن وبلىستىق توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتى بىرلەسىپ, ۋريۋپين اۋىلدىق وكرۋگى اۋماعىندا وزەننىڭ مۇزىن ۇساقتاۋ ماقساتىندا جارىلىس جۇمىستارى ۇيىمداستىرىلدى. وعان 264 كيلو جارىلعىش زات جۇمسالدى.
بۇگىنگى جۇمىستى بەكەمدەۋدە وتكەننىڭ ساباعىن ۇمىتپاعان ابزال. بىلتىر سۋ تاسقىنى كەزىندە ۋريۋپين سەلولىق وكرۋگى اۋماعىنداعى جەرگىلىكتى ماڭىزى بار ۋريۋپينكا – مەرەكە تاس جولىنىڭ التى شاقىرىمعا جۋىعىن قىزىل سۋ باسىپ قالعان بولاتىن. بۇل جايدىڭ بۇگىن دە قايتالانۋى ابدەن مۇمكىن. اۋدانداعى ەلدى مەكەن تۇرعىندارى جول ازابىن كورگەن دە وسى كەز. امانگەلدى اۋىلىنا كىرەبەرىستەگى اۆتوجولدى دا سۋ شايىپ كەتتى.
– ەرىگەن قار سۋىنىڭ كوپ مولشەرى وسى جەردەن وتەتىندىكتەن, بۇل جاعداي جىلدا قايتالانسا دا ەلدى مەكەندەرگە اسا ءبىر قاۋىپ توندىرمەيدى, – دەيدى اۋدان اكىمىنىڭ ورىنباسارى.
جارقايىڭ اۋدانى دا كوكتەمگى سۋ تاسقىنىنا دايىندىقتى پىسىقتاي ءتۇستى. دەرجاۆينسك قالاسىندا جوسپاردان تىس وقۋ جاتتىعۋلارى وتكىزىلدى. نەگىزگى ماقساتى – قاپىسىز قامدانۋ. وقۋ-جاتتىعۋعا قىرىقتان استام ادام مەن 24 ارنايى تەحنيكا قاتىستىرىلدى. تابيعاتتىڭ مىنەزىن كۇنى بۇرىن بولجاۋ قيىن. ارقيلى جاعدايلار ەسكەرىلدى. قورعانىستى نىعايتىپ, جەدەل ءىس-قيمىلدى ۇيلەستىرۋ, اۋدان جۇرتشىلىعىن حاباردار ەتۋ شارالارى قاراستىرىلدى.
– بۇل وقۋ-جاتتىعۋلار ءىس-قيمىل الگوريتمىن پىسىقتاۋعا, ءالسىز تۇستارىمىزدى انىقتاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى, – دەيدى جارقايىڭ اۋدانىنىڭ اكىمى ەربول جۇسىپبەكوۆ.
قازىردىڭ وزىندە كوكشەنىڭ كۇن ساۋلەسى جاقسى تۇسەتىن قىراتتارىنداعى قاسات قاردىڭ ماڭدايى تەرشىپ, ءمولدىر مونشاق جيىلەگەن. كوكتەم وزىمەن بىرگە سىندارلى سىناعىن الا كەلەدى. سول سىناققا مۇقيات قامدانعان ءجون.
اقمولا وبلىسى
