جەكە تۇلعالاردىڭ دەپوزيتتەرىنە سىياقى مولشەرلەمەسىن رەتتەۋ باستاپقىدا حالىقتى بانكتەرگە كىرىپتار ەتپەۋ ماقساتىندا قولعا الىنعان بولاتىن. ەندى بانك سەكتورىنىڭ دامۋىنا جانە بيزنەستى جۇرگىزۋ ستاندارتتارىنىڭ جوعارىلاۋىنا بايلانىستى كەپىلدىك بەرۋ قورى دەپوزيت نارىعىن رەتتەۋدى ىرىقتاندىرۋ جاعىنا قاراي باعىت الا باستادى.
«مولشەرلەمەلەردى شەك قويۋ ارقىلى تىكەلەي شەكتەۋ – حالىقارالىق تاجىريبەدە قولدانىلاتىن, ەڭ كەڭ تارالعان جانە ەڭ قاراپايىم قۇرال. 2008 جىلدان باستاپ قدكبق بارلىق بانك ءۇشىن شەكتى مولشەرلەمەلەردى بەكىتتى. بانكتەر وزدەرىنىڭ دەپوزيتتىك ونىمدەرىنىڭ مولشەرلەمەسىن سول دەڭگەيدەن اسىرعان جاعدايدا قدكبق-نىڭ كەپىلدى وتەم تولەۋگە قۇرىلعان ارنايى رەزەرۆىنە ايتارلىقتاي كوتەرىڭكى جارنا تولەۋگە مىندەتتى بولدى. مولشەرلەمەلەردىڭ شەكتى مولشەرى بانكتەردىڭ باسقىنشى دەپوزيتتىك ساياساتىن ءتيىمدى شەكتەدى, بىراق سوعان قاراماستان بۇل نارىقتىڭ جۇمىس ىستەۋىنە تىكەلەي ارالاسۋ ەدى», دەپ تۇسىندىرەدى قور مالىمدەمەدە.
اسىلىندە, قور نارىقتىق رەتتەۋگە العاشقى قادامدى 2018 جىلى جاسادى: تەڭگەلىك جانە ۆاليۋتالىق دەپوزيتتەرگە ەكى شەكتى مولشەرلەمەنى بەلگىلەۋدىڭ ورنىنا نارىقتىق مولشەرلەمەلەر نەگىزىندە شەكتى مولشەرلەمەلەردى سالىمداردىڭ توپتارى بولىنىسىندە اي سايىن بەلگىلەي باستادى.
2025 جىلعى 1 ناۋرىزدان باستاپ قور تەڭگەلىك دەپوزيتتەرگە شەكتى مولشەرلەمەلەردى بەلگىلەمەيدى. كاپيتالدانۋى جاقسىدان تومەن بانكتەر وزدەرىنىڭ دەپوزيتتىك ساياساتىن باسقا بانكتەر سەكىلدى نارىقتىق جاعدايعا ساي بەلگىلەيتىن بولادى. ەگەر كاپيتالدانۋى جاقسىدان تومەن بانكتەر دەپوزيت مولشەرلەمەلەرىن ايتارلىقتاي وسىرسە (نارىقتىق مولشەرلەمەگە قاراعاندا جوعارى +سپرەد), بۇل بانك جۇيەسىنە قوسىمشا تاۋەكەل بولىپ تيەدى. وسىعان بايلانىستى مۇنداي بانكتەر جۇيەلىك تاۋەكەلگە تولەيتىن جارناعا قوسىمشا رەتىندە مولشەرلەمەلەردىڭ شەكتەن تىس اسىرىلۋ دارەجەسىنە جانە دەپوزيتتەردى تارتۋ كولەمىنە قاراي كوتەرىڭكى جارنا تولەيتىن بولادى.
2025 جىلدىڭ اقپان ايىنان باستاپ قور سايتىندا تەڭگەلىك دەپوزيتتىڭ شەكتى مولشەرلەمەلەرى تۋرالى اقپاراتتى جاريالاۋ دا دوعارىلادى. ونىڭ ورنىنا ناۋرىزدان باستاپ رەسمي سايتتا بولشەك ساۋدالىق دەپوزيت نارىعىندا قالىپتاسقان نارىقتىق مولشەرلەمەلەر تۋرالى مالىمەتتەر جاريالانادى. شەتەل ۆاليۋتاسىنداعى دەپوزيتتەردىڭ شەكتى مولشەرلەمەلەرى ءالى دە بارلىق بانكتەر ءۇشىن بەلگىلەنەدى.
«جۇرگىزىلگەن رەفورما بانكتەرگە وزدەرىنىڭ دەپوزيتتەرىنە سىياقى مولشەرلەمەلەرىن بەلگىلەۋ بارىسىندا كوبىرەك ەركىندىك بەرەدى دەپ كۇتەمىز. تەڭگەلىك دەپوزيتتەر مولشەرلەمەلەرى نارىقتىق فاكتورلاردى ەسكەرە وتىرىپ بەلگىلەنەدى. ال ەندى بانكتەر ءۇشىن مولشەرلەمەلەردى بەلگىلەۋ بارىسىندا ۇستاناتىن باستى باعدار – نارىقتىق مولشەرلەمە. ونىڭ كولەمىن نارىقتىڭ بارلىق قاتىسۋشىسى بەلگىلەيدى. بۇل بانكتەر اراسىندا ادال باسەكەلەستىكتىڭ دامۋىنا جاعداي جاسايدى جانە بولشەك ساۋدالىق دەپوزيت نارىعىنىڭ, اسىرەسە ساناۋلى بانكتەر عانا قاتىساتىن سەگمەنتتىڭ دامۋىنا جاڭا سەرپىن بەرەدى», دەيدى قدكبق باسشىسى ءادىل وتەمباەۆ.
مىسالى, قازىرگى ۋاقىتتا مەرزىمى 12 ايدان اساتىن مەرزىمدى جانە جيناق سالىمداردى تارتۋ كولەمى ماردىمسىز, بىراق مولايتۋعا الەۋەت جەتكىلىكتى. تەڭگەلىك دەپوزيتتەر مولشەرلەمەلەرىنىڭ شەگى جويىلعانىمەن, جۇيەلىك تاۋەكەلگە تولەنەتىن جارنا مەن كوتەرىڭكى جارنا تەڭەستىرۋشى قىزمەتىن اتقارادى جانە بانكتەرگە دەپوزيتتەر مولشەرلەمەلەرىن شەكتەن تىس كوتەرۋ نيەتىنەن باس تارتقىزادى. بۇل قدكبق-نىڭ قارجىلىق تۇراقتىلىققا جاردەمدەسۋ مىندەتتەرىمەن ۇيلەسەدى.
